Marian Michał Stępień (ur. 30 lipca 1929 w Sławsku, zm. 8 lipca 2023 w Krakowie) – polski profesor nauk filologicznych, historyk literatury, krytyk.
Życiorys W 1955 roku ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, od 1957 jest pracownikiem tej uczelni. W 1976 roku uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych. Profesor zwyczajny od 1984. Członek Komitetu Nauki o Literaturze Polskiej Akademii Nauk.
Początkowo jego zainteresowania naukowe skupione były wokół polskiego romantyzmu, następnie skupił się na zagadnieniach lewicowych w polskiej literaturze i krytyce literackiej przełomu XIX i XX wieku.
Wykładał na uczelniach amerykańskich (1976, 1978, 1983–84) i w Meksyku (1981). Był stypendystą Fundacji Fulbrighta i członkiem założycielem Stowarzyszenia Stypendystów Fulbrighta w Polsce. Otrzymał „fellowship” Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku (1999). Na zaproszenie zagranicznych Uniwersytetów wygłaszał odczyty m.in. w Jerozolimie, Moskwie, Pekinie, Cambridge (Anglia),Berlinie, Budapeszcie, Pradze, Kijowie, Wilnie.
Był redaktorem dwumiesięcznika „Teksty” (1974-1981), a także redaktorem naczelnym miesięcznika „Zdanie” (od 1983). Członek PZPR, sekretarz Komitetu Środowiskowego Nauki przy Komitecie Krakowskim PZPR (1981-1987, od 1986 członek egzekutywy Komitetu Krakowskiego, przewodniczący Komisji Kultury (1987-1990). W latach 1989–1990 był sekretarzem Komitetu Centralnego PZPR. Był członkiem założycielem Stowarzyszenia Twórców i Działaczy Kultury „Kuźnica”, a w latach 1985–1989 jej prezesem.
Wśród wypromowanych przez niego doktorów był Stanisław StabroBarbara Marzęcka, Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI w. - Stabro Stanisław pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-09-25]..
Dzieła Opublikował ok. 600 artykułów i 25 książek. Niektóre z nich: „Narcyza Żmichowska” (1968) „Zagadnienia literackie w publicystyce Polonii radzieckiej 1919–1939” (1968) „Ze stanowiska lewicy. Studium jednego z nurtów polskiej krytyki literackiej 1919–1939” (1974) „Historia literatury polskiej w zarysie”. Redakcja i współaut. (sześć wydań 1978-1989) „Dalekie drogi literatury polskiej. Szkice o literaturze emigracyjnej” (1989) „Americans and Polish Culture” (1979) „Trzecia Wartość. O twórczości Danuty Mostwin” (2000) „Jak grecka tragedia. Pisarz polski w sytuacji wyboru (1944–1948)” (2005) „Wśród emigrantów” (2007) „Kontury w mroku” (2007) „Jan Lechoń w Nowym Jorku” (2008) „Między literaturą a polityką” (2012) „Świadectwa obecności” (2014) „Między literaturą a medycyną” (2015) „Notatnik meksykański” (2021) „Jarosław Iwaszkiewicz mniej znany” (2023)
Niektóre nagrody i odznaczeniaKto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 1252-1253 Nagroda „Życia Literackiego” (1975) Nagroda im. Kazimierza Wyki (1984) Nagroda „Gazety Krakowskiej” im. Tadeusza Hołuja "Drzewo i owoc" (1987) Nagroda Prezesa RSW (1989) Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i techniki (1977, 1979, 1983, 1986) Złoty Krzyż Zasługi (1964) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1972) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1986) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2004) Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej (1976) Złota Odznaka za pracę społeczną dla miasta Krakowa Złota Odznaka "Za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej" Złota Odznaka "Za Zasługi dla Ziemi Wałbrzyskiej" Złota Odznaka Związku Nauczycielstwa Polskiego Kowadło Kuźnicy (2016)
Przypisy
Bibliografia
Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, edycja 3 (redaktorzy Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna), Warszawa 1993, s. 684–685
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Krakowskiego PZPR Kategoria:Laureaci Nagrody im. Kazimierza Wyki Kategoria:Nagrodzeni Kowadłem Kuźnicy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Sekretarze Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2023 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Polscy stypendyści Fulbrighta