thumb|Języki i dialekty Francji thumb|Dwujęzyczne drogowskazy w Quimper w Bretanii Język bretoński (Brezhoneg) – język z grupy brytańskiej języków celtyckich. Posługuje się nim ponad 200 tys. Bretończyków, zamieszkujących dolną (zachodnią) Bretanię (północno-zachodnia Francja). Bretoński jest językiem p-celtyckim, podobnie jak pozostałe języki brytańskie, a także język galijski.
Uznany został przez państwo francuskie za tzw. język regionalny. Posiada cztery główne dialekty: kornwelski, leoński, treguirski i wanetejski. Najstarsze zabytki literatury w języku bretońskim pochodzą z IX wieku.
Charakterystyka Celtowie, z których języka rozwinął się później bretoński, przybyli do Bretanii w V–VI wieku n.e. z południowo-zachodniej Brytanii. Ich migracja była wymuszona najazdem germańskich Sasów. Język bretoński jest blisko spokrewniony z językiem kornijskim (kornickim), który rozwijał się w Kornwalii. Jeszcze w XII wieku mówiący tymi językami mogli się swobodnie porozumieć.
W historii języka bretońskiego postacią wybitną był Jean-François Le Gonidec (1775–1838), tłumacz Ewangelii, autor gramatyki bretońskiej i słownika bretońsko-francuskiego.
Według sondażu z kwietnia 1997, określano liczbę britofonów (osób mówiących po bretońsku) jako 240 tys. osób, co stanowiło 20% populacji na zachód od linii Paimpol-Vannes. Te statystyki nie zmieniały się od 1991, co tłumaczyło się postarzeniem populacji oraz wydłużeniem życia wśród osób starszychCécile Avézard-Roger, „Pratique et avenir de la langue bretonne: le point de vue des locuteurs”, in Plurilinguisme et traduction: des enjeux pour l’Europe, Jocelyne Fernandez-Vest (red.), Paris, L’Harmattan, 2009, s. 15–16.. Tylko 6% Bretończyków w wieku 40 lat mówi po bretońsku, a jeśli bada się młodzież poniżej 20 roku życia, jest ich tylko 1%. Środowisko aktywistów bretońskich oraz osób mieszkających na wschód od linii Paimpol-Vanne w ogóle nie pojawia się w statystykach.
Sondaż (z 2007) określa ich liczbę na 206 tys.www.ofis-bzh.org. osób.
Ze względu na niewielką liczbę dzieci mówiących w tym języku, raport UNESCO z 1993 zaklasyfikował bretoński jako język poważnie zagrożony.
Zobacz też alfabet bretoński
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Ofis ar brezhoneg
Język bretoński Kategoria:Języki celtyckie Kategoria:Języki zagrożone we Francji