Stanisław Styś (ur. 19 kwietnia 1896 w Chorostkowie, zm. 20 marca 1959 w Lublinie) – polski zakonnik rzymskokatolicki, jezuita, biblista, doktor filozofii i teologii, licencjat nauk biblijnych, profesor Pisma Świętego na Wydziale Teologii OO. Jezuitów w Warszawie, profesor teologii biblijnej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, tłumacz Biblii.
Życiorys Ukończył szkołę podstawową w Samborze oraz cztery klasy gimnazjum w Samborze i Krakowie, po czym wstąpił w 1910 do zakonu jezuitów. W 1916 ukończył wyższe gimnazjum w Chyrowie i zdał maturę. W latach 1917–1920 studiował filozofię w kolegium jezuickim w Nowym Sączu, w latach 1920-1924 teologię w kolegium jezuickim w Krakowie. Święcenia kapłańskie przyjął 24 czerwca 1923 w Krakowie. W latach 1924–27 studiował w Papieskim Instytucie Biblijnym (tytuł licencjata).
Od 1928 wykładał Stary Testament oraz język hebrajski na wydziale teologicznym Bobolanum w Lublinie, w latach 1928-1929 i 1930-1932 kierował biblioteką tej uczelni, w latach 1935-1938 był rektorem Kolegium Bobolanum. W 1930 otrzymał stopień doktora teologii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim. W czasie II wojny światowej przebywał poza Lublinem, kierował studiami kleryków jezuickich w Starej Wsi. Od 1944 do 1952 wykładał na KUL jako zastępca profesora, w 1946 habilitował się na podstawie pracy Fundamentalis idea sanctitatis Vetere Testamento, w tym samym roku na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim otrzymał natomiast w specjalnym trybie stopień doktora filozofii, w latach 1950-1952 był prodziekanem Wydziału Teologicznego KUL. Równocześnie wykładał na lubelskim Bobolanum, a w latach 1947/1948 i 1949-1951 był wicerektorem. W 1952 władze państwowe odmówiły zatwierdzenia go na samodzielne stanowisko na KUL-u, co stało się przyczyną wyjazdu do Warszawy. W latach 1952–1956 wykładał na przeniesionym z Lublina do Warszawy Wydziale Teologicznym Bobolanum, pełnił tam funkcję prefekta studiów.
W 1956 wrócił na KUL, w grudniu 1956 został mianowany docentem, władze państwowe odmówiły natomiast zatwierdzenia jego nominacji na stanowisko profesora nadzwyczajnego. W roku akademickim 1956/1957 objął Katedrę Teologii Biblijnej i założoną przez siebie Katedrę Filologii Biblijnej. Wykładał też języki: hebrajski, język grecki, arabski, syryjski i akadyjski.
Praca naukowa Obszarem zainteresowań Stysia jako biblisty było na początku pojęcie świętości w Starym Testamencie; po II wojnie światowej zaś zajmował się m.in. protoewangelią w kontekście mariologicznym. Napisał także kilkukrotnie wznawiane Biblijne ujęcie stworzenia świata według nauki (1947).
Na początku lat 30. XX w. Styś zajął się opracowaniem tekstu Starego Testamentu w Biblii Jakuba Wujka, która ukazała się jako tzw. Biblia krakowska w 1935. Samodzielne wydanie Starego Testamentu zostało wznowione w 1956. W 1957 zapoczątkował serię Pisma Świętego Starego Testamentu - tzw. komentarzy KUL. Był też autorem haseł Encyklopedii Katolickiej i Podręcznej Encyklopedii Biblijnej.
Podczas II wojny światowej Styś przetłumaczył z hebrajskiego na polski Księgę Jeremiasza, uwzględniając jej formę poetyckąBulanda, op.cit., s. viii. Janusz Frankowski twierdził, że przekład ma często piękno i moc przekładu "prorockiego". Komentarz, którego Styś nie zdążył dokończyć uzupełnił Edward Haratym SI, a cały przekład trafił do pierwszego wydania Biblii Tysiąclecia. Ponieważ Haratym nie zgodził się na wieczyste przekazanie praw autorskich wydawnictwu Pallottinum, w drugim wydaniu BT ukazało się już inne tłumaczenie KsięgiPietkiewicz, op.cit., s. 118. Recenzenci drugiego wydania BT (np. Stanisław ŁachPietkiewicz, op.cit., s. 138) wyrażali zdziwienie wobec takiej decyzji, nie znając prawdziwej przyczyny zmiany tłumaczenia.
Przypisy
Bibliografia
Księga jubileuszowa 50-lecia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wyd. Lublin 1969 biogram w: Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564-1995 Polski Słownik Biograficzny, tom XLV (hasło autorstwa o. Ludwika Grzebienia SJ)
Kategoria:Ludzie urodzeni w Chorostkowie Kategoria:Ludzie związani z Chyrowem Kategoria:Polscy jezuici Kategoria:Polscy bibliści Kategoria:Polscy tłumacze Biblii Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1959 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II