František Běhounek (ur. 28 października 1898 w Pradze, zm. 1 stycznia 1973 w Karlowych Warach) – czeski podróżnik, pisarz i naukowiec (fizyk), autor popularnych powieści przygodowych i fantastycznonaukowych przeznaczonych głównie dla młodzieży. Był także tłumaczem powieści podróżniczych i z dziedziny fantastyki naukowej; esperantysta.
Życie i działalność Absolwent Uniwersytetu Karola w Pradze, gdzie w 1922 otrzymał doktorat w dziedzinie nauk przyrodniczych. Dzięki uzyskaniu stypendium studiował w Paryżu radiologię pod kierunkiem Marii Skłodowskiej-Curie (1920–22). Po powrocie do kraju założył praski Państwowy Instytut Radiologiczny (1926), którym kierował w latach 1933–45. W 1928 uczestniczył w zakończonej katastrofą wyprawie Umberto Nobilego na biegun północny na sterowcu „Italia”. W okresie międzywojennym prowadził także badania pomiarowe na Spitsbergenie i był współtwórcą (1933–36) obserwatorium dla badań elektryczności atmosferycznej na Jeziorze Szczyrbskim.
Od 1951 kierował Instytutem Onkologicznym. Jako wybitny naukowiec był m.in. wykładowcą Uniwersytetu Karola, członkiem Czechosłowackiej Akademii Nauk i oficjalnym ekspertem czechosłowackim w UNESCO do badań promieniowania atomowego.
Działalność literacką zapoczątkował w 1928 publikacją opowieści Trosečníci na kře ledové (Rozbitkowie ma morzu polarnym), opartej na własnych przeżyciach i przełożonej na wiele języków (nowe opracowanie 1955). W swej twórczości beletrystycznej nawiązywał do pisarstwa Juliusza Verne’a.
Powieści (wybórTylko w przekładach polskich – według katalogu Biblioteki Narodowej (podano wydawcę i rok pierwszego wydania).) 1944 Księga Robinsonów (Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1966) 1946 Ślady wśród lodów (Nasza Księgarnia, Warszawa 1972) 1948 Komando pułkownika Brenta (Wyd. Śląsk, Katowice 1957) 1948 W niewoli Matabelów (Wyd. Śląsk, Katowice 1961) 1955 Rozbitkowie na morzu polarnym (Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1974) 1956 Akcja „L” (Wyd. Śląsk, Katowice 1962) 1958 Robinsonowie kosmosu (Wyd. Śląsk, Katowice 1964) 1966 Wąwóz pod Rjukanem (Wyd. Śląsk, Katowice 1971) 1967 Na dwóch planetach (Wyd. Śląsk, Katowice 1967)
Upamiętnienie Na jego cześć nazwaną planetoidę (3278) Běhounek.
Przypisy
Bibliografia Rozszerzona biografia (Jakub Klímek) na stronie "Velikáni"
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Czechosłowaccy fizycy Kategoria:Czescy autorzy fantastyki naukowej Kategoria:Czescy fizycy XX wieku Kategoria:Czescy pisarze Kategoria:Czescy podróżnicy i odkrywcy Kategoria:Czescy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Czescy esperantyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Pisarze związani z Pragą Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Vinohradskim w Pradze Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1973