Tiospinele lub sulfospinele – minerały metali dwu-, trój- i czterowartościowych z gromady siarczków o charakterystycznej wyróżniającej je strukturze wewnętrznej analogicznej do spineli będących tlenkami. Mają swoje odpowiedniki także wśród selenków.
+ Tiospinele Nazwa Wzór Geneza i występowanie Linneit Co3S4 Podrzędny minerał utworów pneumatolitycznych i hydrotermalnych. Polidymit Ni3S4 Utwory hydrotermalne, wraz z rudami Cu, barytem i pirytem. Violaryt FeNi2S4 Utwory hydrotermalne w asocjacji z pirytem, chalkopirytem i chalkozynem oraz millerytem. Indyt FeIn2S4 W pneumatolitycznych złożach kasyterytu Greigit Fe3S4 znaleziony w San Bernardino, USA. Cuproirdsyt CuIr2S4 dunity Inagly na Syberii Cuprorhodisyt CuRh2S4 dunity Inagly na Syberii Florensowit CuCr1,5Sb0,5S4 kompleks prekambryjski Sliudanka nad Bajkałem Kalininit ZnCr2S4 jak wyżej
Charakterystyka Minerały te krystalizują podobnie jak spinele w klasie 48-ścianu (układ regularny). Najpospolitszymi osobnikami tej grupy są polidymit i linneit. Tworzą one szereg izomorficzny, w którego skład wchodzą greigit→polidymit→violaryt→indyt oraz selenki tyrrelit (Cu,Co,Ni)3Se4, bornhardyt Co3Se4 oraz trüstedtyt Ni3Se4.
W Polsce występują w sztolni Rudolf w Męcince na Dolnym Śląsku oraz żyle ankerytowej w okolicach Wałbrzycha.
Zobacz też
siarczki, kruszce spinele
Bibliografia Bolewski A., Manecki A., Mineralogia szczegółowa, Wyd. PAE, Warszawa 1993
Kategoria:Siarczki (minerały)