1420

Wydarzenia w Polsce

6 stycznia – na Sejmie Rzeszy zwołanym we Wrocławiu Zygmunt, kr. niemiecki przystąpił do rozpatrzenia sporu polsko-krzyżackiego i wydał wyrok korzystny dla Zakonu, przyznając Krzyżakom także Orłowo, Murzynów i Nową Wieś, nakazał przywrócić wolność handlu, wypłacenie przez Zakon kosztów odbudowy zamku w Złotoryi i zburzenia przez nich warownego młyna w Lubiczu na Drwęcy; wyrok nie został przyjęty przez posłów Jagiełły, którzy zdecydowali się złożyć apelację do papieża. 30 stycznia – we Wrocławiu pojawili się posłowie Jagiełły i Witolda (Zbigniew Oleśnicki), którzy zarzucili mu zdradę króla oraz przeprowadzili krytykę wyroku; w odpowiedzi Zygmunt wysłał poselstwo do Jagiełły, który po zapoznaniu się z nim zgodził się na warunkowe przyjęcie wyroku, do końca maja Zygmunt wyroku nie zmienił. Lipiec – na zjeździe w Łęczycy szlachta dokonała sądu nad stronnictwem proluksemburskim składającym się z Wojciecha Jastrzębca, Zbigniewa z Brzezia i Jana z Tuliszkowa; o ile uniewinniono osoby, o tyle podjęto decyzję o odrzuceniu wyroku i wystąpieniu przeciw królowi rzymskiemu; na zjeździe pojawił się czeski poseł Hynek z Holsztynu, przywożąc wstępną propozycję objęcia tronu czeskiego przez Jagiełłę – stronnictwo papieskie proponowało włączenie się w konflikt i za zgodą papieża stworzenie unii z Czechami przeciw Zygmuntowi, stronnictwo proluksemburskie – wspólną krucjatę przeciw Czechom za cenę zwrotu części Śląska bądź zmianę wyroku wrocławskiego; zjazd odrzucił jednak ofertę czeską z powodów religijnych oraz praw dziedzicznych Luksemburgów w Czechach. Sierpień – do Rzymu przybyli oficjalni posłowie Jagiełły, wioząc odwołanie od wyroku wrocławskiego króla rzymskiego w sporze polsko-krzyżackim. 1 września – papież dwoma bullami przedłużył rozejm między Polską i Zakonem oraz informuje Zakon o anulowaniu wyroku wrocławskiego – doprowadziło to do gwałtownego protestu Zakonu i Zygmunta, ale ostatecznie w lutym 1421 wielki mistrz wyznaczył swych prokuratorów, Marcin V polecił zaś zbadanie sprawy kardynałowi Guillamo Filiastri. Zima – na zjeździe w Lublinie ponownie pojawiło się oficjalne poselstwo czeskie z uczonymi Janem Kardynałem i wiklefistą Piotrem Paynem, proponując znowu koronę i akcentując bliskość Czech i Polski oraz wspólne zagrożenie ze strony Zygmunta Luksemburczyka; posłowie przedstawili do zatwierdzenia artykuły czeskie, zobowiązali Jagiełłę do likwidacji majątków kościelnych i niedopuszczania Niemców do pełnienia urzędów; propozycja nie zostaje przyjęta z uwagi na stanowisko Europy i możliwość utraty osiągnięć Grunwaldu i Konstancji, jednak szlachcie odpowiadała idea ubogiego Kościoła i rozerwanie łańcucha wrogich państw wobec Polski, dlatego zjazd przyjął stanowisko umiarkowane.

Arcybiskup Mikołaj Trąba ogłosił statuty skierowane przeciw husyckiemu ruchowi religijnemu w PolsceWładysław Kurkiewicz, Adam Tatomir, Wiesław Żurawski, Tysiąc lat dziejów Polski. LSW 1962, s. 80.. Elektor brandenburski Fryderyk I podczas wyprawy przeciwko Polsce odbił zamek dolny w Santoku i spalił go.

Wydarzenia na świecie

1 marca – papież Marcin V wydał bullę wzywającą katolików do zorganizowania krucjaty antyhusyckiej. 17 marca – podczas obrad sejmu Rzeszy we Wrocławiu ogłoszono bullę papieża Marcina V, nakazującą katolikom zorganizowanie krucjaty przeciwko husytom. 25 marca – zwycięstwo husytów nad czeskimi wojskami Zygmunta Luksemburskiego w bitwie pod Sudomierzem. 3 kwietnia – zostały uchwalone Cztery artykuły praskie, zawierające zasady doktrynalne husytyzmu. 21 maja – podpisano francusko-angielski Traktat w Troyes. 25 maja – infant Henryk Żeglarz, trzeci syn króla Portugalii Jana I, został wielkim mistrzem Zakonu Rycerzy Chrystusa. 2 czerwca – na mocy postanowień pokoju z Troyes król Anglii Henryk V Lancaster poślubił Katarzynę de Valois, córkę króla Francji Karola VI Szalonego. 7 czerwca – Republika Wenecka zaanektowała Udine. 14 lipca – Taboryci pod wodzą Žižki zwyciężyli w bitwie o Witkową Górę. 28 lipca – Zygmunt Luksemburski został koronowany na króla Czech. 12 października – zwycięstwo husytów w bitwie pod Małym Borem. 1 listopada – zwycięstwo husytów w bitwie pod Wyszehradem i zajęcie przez nich Wyszehradu. 1 grudnia – królowie angielski i francuski Henryk V i Karol VI wkroczyli uroczyście do opanowanego przez burgundczyków Paryża, gdzie został potwierdzony Traktat z Troyes, który miał zakończyć wojnę stuletnią.

Urodzili się 9 lutego – Dorota brandenburska, księżniczka brandenburska, księżna Meklemburgii (zm. 1491) 6 kwietnia – Jerzy z Podiebradów, król Czech (zm. 1471) 9 lipca – Wilhelm VIII Paleolog, markiz Montferratu (zm. 1483) data dzienna nieznana: Abdulhak II, sułtan Maroka (zm. 1465) Marco Barbo, włoski kardynał (zm. 1491) Jan (Beber) z Oświęcimia, rektor Akademii Krakowskiej, kolekcjoner książek (ur. ok. 1420) (zm. 1482) Giovanni Castiglione, włoski kardynał (zm. 1460) Barthélemy d’Eyck, niderlandzki artysta (zm. 1470) Lambert Grimaldi, senior Monako (zm. 1494) Benozzo Gozzoli, włoski malarz (zm. 1497/1498) Veli Mahmud Pasza, wielki wezyr (zm. 1474) Albrecht Pfister, niemiecki drukarz (zm. 1466) Tomás de Torquemada, hiszpański dominikanin, inkwizytor (zm. 1498) Sesshū Tōyō, japoński malarz (zm. 1506)

Zmarli 11 marca – Henryk II ziębicki, książę ziębicki (ur. ?) 15 marca – Jan Krása, czeski mieszczanin, husyta (ur. ?) 17 kwietnia – Klara Gambacorta, włoska dominikanka, błogosławiona katolicka (ur. 1362) 12 maja – Elżbieta z Pilczy, królowa polska, trzecia żona Władysława Jagiełły (ur. ok. 1372) 6 czerwca – Katarzyna opolska, księżniczka opolska, księżna śląska, pani na Kożuchowie i Zielonej Górze (ur. przed 1367) 11 czerwca – Jan III Hohenzollern, burgrabia Norymbergi, książę Bayreuth (ur. ok. 1369) 9 sierpnia – Pierre d’Ailly, francuski kardynał, teolog (ur. ok. 1350) 19 września – Pedro Fernández de Frías, hiszpański kardynał (ur. ?) 1 listopada – Andrzej Balicki, polski rycerz (ur. ?) 25 listopada – Elżbieta z Reute, niemiecka franciszkańska tercjarka regularna, błogosławiona katolicka (ur. 1386) 18 grudnia – Szejk Bedreddin, muzułmański teolog i mówca, przywódca powstania ludowego w 1416 (ur. 1359) data dzienna nieznana: Andrzej, budowniczy miejski Torunia (ur. ?) Michał I Basarab, hospodar wołoski (ur. ?) Stanisław z Bydgoszczy, polski karmelita, błogosławiony katolicki (ur. ?) Tomasz Ebner, biskup serecki (ur. ?) Demetriusz Kantakuzen, despota Morei (ur. ?) Małgorzata Paleolog z Montferratu, seniorka Acqui Terme (ur. 1365) Przypisy

*1420