Amwrosij Janowski (, ur. 17 grudnia 1810 w Smolnej, zm. 2 marca 1884 w Rzymie) – ukraiński (ruski) działacz polityczny i oświatowy, pedagog, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa.
Ukończył gimnazjum w Samborze, a następnie studia filozoficzne na uniwersytecie we Lwowie. Od 1829 studiował teologię na uniwersytecie w Wiedniu a następnie we LwowieFranz Adlgasser, Kurzbiografie: Janowski (Janov’skyj), Ambrozy Dr. phil., [w:] Parlament Österreich [online], parlament.gv.at [dostęp 2023-04-04].. Po studiach pracował od 1834 najpierw jako nauczyciel przedmiotów humanistycznych w gimnazjum w Bochni, następnie jako nauczyciel-adiunkt w gimnazjum akademickim we Lwowie (1835) i nauczyciel las gramatycznych w gimnazjum w Czerniowcach (1836). W latach 1837–1848 był profesorem przedmiotów humanistycznych w gimnazjum w Przemyślu a w latach 1848–1856 gimnazjum akademickiego we Lwowie. Potem dyrektor drugiego (niemieckiego) gimnazjum państwowego we Lwowie (1856–1861). Od 1861 urzędnik kuratorium państwowego, a od 1864 także państwowy inspektor szkolny na Galicję. Od 1862 przewodniczący komisji nadzorującej tworzeniu podręczników dla ukraińskich gimnazjów. Następnie w latach 1868–1881 ponownie dyrektor II Gimnazjum Państwowego we Lwowie. W 1881 przeszedł w stan spoczynku.
Zaangażowany w rozwój ukraińskich stowarzyszeń oświatowych, pierwszy przewodniczący Ruskiego Towarzystwa Pedagogicznego Ridna SzkołaЯновський Амвросій (1810 — 84), Енциклопедія українознавства: Словникова частина : 11 т.] — Париж—Нью-Йорк 1995, c., a latach 1871–1884 przewodniczący Galicyjsko-Ruskiej Maticy. Członek Towarzystwa Narodnyj Dim we LwowieІ. П. Чорновол,199 депутатів Галицького сейму, Львів 2010, c. 103-109, Członek i wicerektor Instytutu Stauropigialnego (1873–1876).
W latach 1861–1882 był posłem do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (1861–1966) wybrany w IV kurii obwodu Żółkiew, w okręgu wyborczym nr 47 Lubaczów-Cieszanów"Wykaz Członków Sejmu krajowego królestwa Galicyi i Lodomeryi, tudzież wielkiego xięstwa Krakowskiego 1863", Lwów 1863.. W kadencjach II, III i IV był wybierany w kurii IV z okręgu nr 48 Rawa-Ruska - NiemirówStanisław Grodziski - "Sejm Krajowy Galicyjski 1861-1914", Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1993, . W Sejmie był członkiem Klubu Ruskiego. Był także posłem do austriackiej Rady Państwa III kadencji ( 15 września 1870 – 8 października 1871), IV kadencji (27 grudnia 1871 – 7 września 1873), wybierany przez Sejm w kurii XIX – jako delegat z grona posłów wiejskich okręgów: Żółkiew, Kulików, Mosty Wielkie, Bełz, Uhnów, Sokal, Lubaczów, Cieszanów, Rawa, NiemirówJózef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim 1848-1918, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1996, s. 78, 356, 370, 375, .. W V kadencji (4 listopada 1873 – 22 maja 1879) uzyskał mandat w kurii IV (gmin wiejskich) z okręgu nr 18 Żółkiew, Mosty wielkie, Kulików, Sokal, Bełz, Rawa, Uhnów, Niemierów. W parlamencie austriackim początkowo był członkiem Klubu Partii Konstytucyjnej, a od 1873 Klubu Ruskiego.
Rodzina Urodził się w rodzinie księdza greckokatolickiego, był synem proboszcza w Smólnej – Wasyla. Ożenił się w 1841 z Karoliną z domu Görz, mieli trzech synów i jedną córkę.
Przypisy
Kategoria:Ukraińscy politycy Kategoria:Ukraińscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu I kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu II kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu III kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu IV kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu V kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VI kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji I kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji II kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji III kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IV kadencji Kategoria:Ukraińscy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1810 Kategoria:Zmarli w 1884