mały|Butelka białego Pineau des Charentes wyprodukowanego w Montils

Pineau des Charentes – francuskie wino likierowe wytwarzane w regionie Charentes przez połączenie świeżego moszczu winogronowego z okowitą objętą nazwą pochodzenia Cognac. Dodanie destylatu, określane po francusku jako mutage, zapobiega rozpoczęciu lub przerywa fermentację alkoholową. Pineau des Charentes występuje jako wino białe, różowe lub czerwone.

Nazwa jest objęta w Unii Europejskiej chronioną nazwą pochodzenia (ChNP; fr. appellation d'origine protégée, AOP). We Francji oznaczenie Pineau des Charentes uzyskało status Appellation d'origine contrôlée (AOC) w 1945 roku.

Produkcja

Podstawą Pineau des Charentes jest świeży moszcz winogronowy, do którego dodaje się okowitę Cognac pochodzącą z wcześniejszej kampanii destylacyjnej. Okowita używana do mutage ma co najmniej 60% obj. alkoholu i musi mieć co najmniej rok. Proces ten zatrzymuje fermentację moszczu.

Charakterystyczną zasadą apelacji jest powiązanie obu składników z jednym gospodarstwem: winogrona przeznaczone na moszcz oraz winogrona, z których uzyskano wykorzystaną okowitę Cognac, muszą pochodzić z tego samego gospodarstwa winiarskiego.

Do produkcji dopuszczono szereg odmian winorośli. Białe Pineau powstaje m.in. z odmian ugni blanc, folle blanche, colombard, sémillon, sauvignon, montils, meslier Saint-François, jurançon blanc i merlot blanc, a także z niektórych odmian o ciemnej skórce. W przypadku wersji czerwonej i różowej stosuje się przede wszystkim merlot noir, cabernet sauvignon, cabernet franc i cot (malbec).

Gotowy produkt ma rzeczywistą zawartość alkoholu wynoszącą co najmniej 16% obj., a całkowita zawartość alkoholu nie może przekraczać 22% obj.

Dojrzewanie

Minimalny okres dojrzewania zależy od rodzaju Pineau des Charentes: różowe dojrzewa co najmniej do 1 marca roku następującego po zbiorze winogron; czerwone dojrzewa przez co najmniej 12 miesięcy, w tym co najmniej 8 miesięcy w pojemnikach z drewna dębowego; białe dojrzewa przez co najmniej 18 miesięcy, w tym co najmniej 12 miesięcy w pojemnikach z drewna dębowego.

Określenie vieux może być stosowane w odniesieniu do Pineau des Charentes dojrzewającego przez ponad 7 lat w pojemnikach z drewna dębowego. Określenia très vieux i równoważne extra vieux wymagają ponad 12 lat takiego dojrzewania. Podanie wieku produktu na etykiecie jest dozwolone po co najmniej trzech pełnych latach dojrzewania w dębie; w przypadku kupażu podawany wiek odpowiada najmłodszemu składnikowi.

Rozlew Pineau des Charentes przeznaczonego do sprzedaży musi odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym.

Obszar produkcji

Obszar geograficzny Pineau des Charentes jest taki sam jak obszar chronionej nazwy pochodzenia Cognac. Rozciąga się w północnej części Basenu Akwitańskiego, od wybrzeża Atlantyku i estuarium Żyrondy na południowym zachodzie po Île de Ré i Île d’Oléron na północnym zachodzie, a na wschodzie sięga okolic Angoulême i skraju Masywu Centralnego.

Obejmuje przede wszystkim departamenty Charente i Charente-Maritime, a ponadto trzy gminy w departamencie Dordogne oraz niewielką część departamentu Deux-Sèvres.

W granicach obszaru produkcji znajdują się m.in. Cognac, Angoulême, Saintes, Rochefort, La Rochelle, Royan i Jonzac, a także liczne mniejsze gminy winiarskie. Produkcja nie koncentruje się jednak w samych centrach miejskich, lecz jest rozproszona w gospodarstwach całego regionu. W okolicach Saintes i w historycznej krainie Saintonge działa wielu producentów Pineau des Charentes i Cognac.

W 2025 roku zatwierdzono również dodatkowe nazwy geograficzne Île de Ré i Île d'Oléron. Mogą je nosić Pineau des Charentes spełniające dodatkowe warunki dotyczące pochodzenia winogron, produkcji i dojrzewania na odpowiedniej wyspie. Obszar Île d'Oléron obejmuje osiem gmin wyspy, a Île de Ré – dziesięć gmin.

Obowiązująca francuska specyfikacja AOP została homologowana rozporządzeniem z 8 czerwca 2026 roku, opublikowanym 11 czerwca 2026 roku w Journal officiel de la République française. Akt ten uchylił wcześniejsze rozporządzenie z 1 lipca 2025 roku dotyczące apelacji.

Historia

Uprawa winorośli w regionie Charentes sięga czasów rzymskich. Winiarstwo rozwijało się najpierw w Saintonge, następnie w Aunis i Angoumois, a z czasem objęło większą część dzisiejszych departamentów Charente i Charente-Maritime. Jednym z głównych ośrodków gospodarki winiarskiej stało się miasto Cognac.

Dokładne pochodzenie Pineau des Charentes nie jest znane. Dokumentacja apelacji przytacza legendę o jego przypadkowym powstaniu. Według najbardziej rozpowszechnionej wersji w 1589 roku winiarz miał omyłkowo wlać świeży moszcz winogronowy do beczki, w której znajdowała się już okowita Cognac. Beczka została odstawiona, a po kilku latach miał zostać w niej odkryty klarowny, złocisty i owocowy napój. Zarówno dokumentacja unijna, jak i INAO przedstawiają tę opowieść jako legendę, a nie jako udokumentowane wydarzenie historyczne.

Przez długi czas podobne wina likierowe produkowano głównie na potrzeby własne gospodarstw. Po I wojnie światowej rosła produkcja przeznaczona na sprzedaż, a od około 1920 roku producenci zaczęli organizować się w celu ochrony nazwy.

W 1935 roku francuską ochronę nazw pochodzenia rozszerzono na Pineau des Charentes. Dekretem z 12 października 1945 roku nazwa uzyskała status AOC.

Charakterystyka

Białe Pineau des Charentes ma barwę od słomkowożółtej do jasnozłotej. W aromacie występują przede wszystkim nuty owocowe i kwiatowe, m.in. świeżych lub kandyzowanych owoców, białych kwiatów i miodu.

Czerwone Pineau ma głębszą barwę oraz aromaty czerwonych i czarnych owoców, którym mogą towarzyszyć łagodne nuty korzenne. Wraz z dojrzewaniem mogą pojawiać się również aromaty suszonych owoców, owoców w alkoholu i czekolady.

Odmiana różowa ma barwę od bladego różu do intensywniejszej fuksji i wykazuje przede wszystkim aromaty czerwonych owoców i owoców leśnych.

Pineau des Charentes jest spożywane przede wszystkim jako aperitif.

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona Comité National du Pineau des Charentes Pineau des Charentes w bazie INAO

Kategoria:Wina francuskie Kategoria:Departament Charente Kategoria:Departament Charente-Maritime