17-Hydroksykortykosteroidy – u człowieka, steroidy nadnerczowe powstające wskutek działania 17α-hydroksylazy w trakcie biosyntezy hormonów kory nadnerczy.
Przykładowymi 17-hydroksykortykosteroidami są: 17-hydroksypregnenolon, powstający z pregnenolonu, 17-hydroksyprogesteron, powstający z progesteronu, 11-deoksykortyzol, powstający z deoksykortykosteronu, kortyzol, powstający z kortykosteronu.
Diagnostyka Wydalanie 17-hydroksykortykosteroidów ocenia się w sytuacji, gdy nie ma możliwości oceny wydalania samego wolnego kortyzolu. Alternatywnie można oznaczać wydalanie wolnych kortykoidów, tzn. 17-hydroksykortykosteroidów nie związanych z kwasem glukuronowym.
Oznaczenia dokonuje się metodą Portera i Silbera w dobowej zbiórce moczu. Normy ustalane są indywidualnie dla każdego laboratorium i najczęściej wynoszą: 6,1–19,3 μmol/24 h (2,2–7,0 mg/24 h), dla wolnych kortykoidów – 80–250 μg/24 h.
Znaczenie Obniżenie poziomu wydalania 17-hydroksykortykosteroidów stwierdza się w niedoczynności kory nadnerczy, natomiast zwiększenie – w zespole Cushinga oraz podczas stosowania syntetycznych kortykosteroidów. Z tego powodu istotne jest odstawienie zażywanych kortykosteroidów na 72 godziny przed oznaczeniem.
Niewielkie zwiększenie poziomu 17-hydroksykortykosteroidów może mieć miejsce w otyłości. W różnicowaniu nadczynności kory nadnerczy z otyłością prostą stosuje się oznaczanie poziomu wolnych kortykoidów, na których poziom wydalania nie wpływa masa ciała.
Oznaczenia dynamiki wydalania 17-hydroksykortykosteroidów mogą być elementem testu rezerwy nadnerczowej w różnicowaniu niedoczynności nadnerczy.
Bibliografia
Kategoria:Steroidy