Janina Gardzielewska (ur. 13 lipca 1926 w Więcborku, zm. 4 kwietnia 2012 w Toruniu) – polska artystka fotograficzka.

Życiorys Urodziła się w rodzinie Alojzego Czarneckiego, fotografa, i Jadwigi z domu Ryterskiej. W 1939 roku ukończyła szkołę podstawową, dalszą edukację w szkole średniej przerwała wojna. W czasie okupacji niemieckiej pracowała jako siła pomocnicza w zakładach fotograficznych.

Fotografowała pejzaże Torunia od bulwarów nadwiślańskich, panoram, ulic i placów, po zabytkowe budowle, kamieniczki, zaułki, bramy, detale. Efektem były wystawy, m.in. „Śladami Kopernika w Polsce” (1972), „Gotyk toruński” (1973) i poplenerowa „750 lat Torunia” (1983). Pięknu miasta poświęcona też była publikacja „Toruń epoki Kopernika” Bohdana Rymaszewskiego, ilustrowana fotografiami Janiny Gardzielewskiej.

Zajmowała się też fotografią teatralną. W latach 30. i tuż po wojnie zdjęcia w toruńskim teatrze wykonywał jej ojciec Alojzy. Pod koniec lat 40. jego obowiązki przejęła córka. Pracowała w teatrach Torunia, Bydgoszczy, Grudziądzu. W roku 1977 plonem teatralnych doświadczeń była wystawa „Twarze teatru”.

Od 1953 roku była członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików. Przez trzy kadencje była prezesem Bydgosko-Toruńskiego Okręgu ZPAF i przez dwie kadencje członkiem Rady Artystycznej ZG ZPAF. Za jej kadencji powstała Mała Galeria Fotografiki przy ulicy Podmurnej w Toruniu”, którą prowadziła w latach 1968–1971. Od 1954 roku była członkiem aktywnym Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu oraz Towarzystwa Miłośników Torunia.

Od 1948 roku była żoną typografa Zygfryda Gardzielewskiego, twórcy antykwy toruńskiej.

Zmarła w Toruniu, pochowana obok męża na cmentarzu św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego.

Wystawy indywidualne (wybór) „Fotografika” - Toruń (1956) „Dzieci” - Toruń (1960) „Wystawa indywidualna” - Warszawa, Olsztyn, Gdynia, Poznań, Szczecin, Łódź, Katowice, Cieszyn, Opole, Bydgoszcz (1962) „Śladami Mikołaja Kopernika w Polsce” - Toruń, Olsztyn, Bydgoszcz, Kielce, Sopot, Bytom, Rybnik, Koszalin, Piła, Płock (1972) „Gotyk Toruński” - Toruń (1973) „Wspominam Meksyk” - Włocławek (1975) „Twarze teatru” - Toruń (1977) „Toruń dawny i dzisiejszy” - Filadelfia, USA (1977) „Moi znajomi plastycy toruńscy” - Toruń (1983) „Sztuka poligrafii Zygfryda Gardzielewskiego - sztuka fotografii Janiny Gardzielewskiej” - Muzeum w Grudziądzu; Dwór Mieszczański, Toruń; Biblioteka UMK, Toruń (2002) „Wystawa retrospektywna” - Mała Galeria Fotografii ZPAF, Toruń (2005)

Wystawy zbiorowe (wybór) „Piękno Torunia” (wyróżnienie) - Toruń (1947) I OWF - Poznań (1947) „Fotografia” (nagroda) - PTF Toruń (1948) „Gnieźnieńska Wystawa Fotografiki” - Gniezno (1949, 1952) OWF - Wrocław, Katowice (1950) „Ogólnopolska Wystawa Fotografiki” - Warszawa (1953, 1954, 1958- II nagroda Ministra Kultury i Sztuki, 1959, 1960, 1961, 1962, 1964) „Okręgowe Wystawy Fotografiki” - Toruń-Bydgoszcz (1953, 1954, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967,1989) „Polska w fotografii artystycznej” - Warszawa (1960) „Fotografia della Nova Generazione” (złoty medal) - Pescara, Włochy; Mediolan, Włochy (1960) XIX MSF - Barcelona, Hiszpania (1960) „Europafoto” (II nagroda dla zestawu polskiego) - Monachium, RFN; Esslingen, RFN (1960) II MSF - Split, Jugosławia (1960) „Das Menslichte Analiz Europa” - Monachium, RFN (1960) XXV MSF - Argentyna (1961) III MSF - Bukareszt, Rumunia (1961) „DEN XI” - Kopenhaga, Dania (1961) II MSF - Warszawa (1961) „Nemzetkozi Fotosalon” - Pecs, Węgry (1962) MSF „Foto-Salon” - Teplice, Czechosłowacja (1962) MSF Tentoostelling - Amsterdam, Holandia (1962) „Wystawa Fotografików Polski Północnej” - Gdańsk (1962-dyplom ZPAF, 1964, 1966, 1972) I Biennale Fotografii Artystycznej Krajów Nadbałtyckich - Malbork (1963, 1965-brązowy medal) III Interfotfestival - Leuven (1964) „Internationale Fotoausstellung” (złoty medal) - Kolonia, RFN (1965) MSF - Warszawa (1966) OWF z okazji 500-lecia podpisania II Pokoju Toruńskiego" (Grand Prix) - Toruń (1966) III MSF - Cognac, Francja (1966) „Von Glück des Menschen” (srebrna plakietka oraz nagroda honorowa) - Berlin (1967) III Biennale Krajów Nadbałtyckich - Gdańsk (1967) „Złocisty Jantar” - Gdańsk (1967-Grand Prix oraz dyplom ZPAF; 1972-Grand Prix) „Nok a XX Szazadban” (wyróżnienie) - Budapeszt, Węgry (1973) Poplenerowa Wystawa Fotografii „Toruń 750” (I nagroda) - Toruń (1983) II Toruński Plener Fotograficzny (I nagroda) - Toruń (1984)

Ordery i odznaczenia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (1973) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal Roku Jana Bułhaka (1977) Medal Honorowy „Thorunium” (2007) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1968)

Nagrody i wyróżnienia I nagroda w konkursie fotograficznym „Piękno Torunia” (1947) II nagroda Ministra Kultury i Sztuki za prace na Ogólnopolskiej Wystawie Fotografii (1958) Nagroda Wojewódzka I stopnia za całokształt działalności i osiągnięcia w dziedzinie fotografii - Bydgoszcz (1959) Nagroda Wojewódzka I stopnia w dziedzinie kultury - Bydgoszcz (1960) Nagroda „Błękitnego Szpaka” z okazji Dni Gdańska za osiągnięcia w twórczości fotograficznej (1963) Międzynarodowa Federacja Sztuki Fotograficznej przyznała artystce honorowe tytuły: Artysta FIAP-AFIAP (1960) oraz Excellent FIAP-EFIAP (1964)Biogram Janiny Gardzielewskiej Brązowy Medal Biennale Fotografiki Krajów Bałtyckich (1965) Honorowa Odznaka „Błękitnego Szpaczka” przyznaną przez młodzież fotografującą z Klubu Szpaczków w Gdańsku (1970) I nagroda na VI Salonie Fotografiki Polski Północnej „Złocisty Jantar” w Gdańsku za pracę o tematyce kopernikańskiej (1972) Wojewódzka Nagroda II stopnia w dziedzinie kultury - Bydgoszcz (1975) Nagroda z okazji Dnia Działacza Kultury - Toruń (1976) Dyplom Komisji Fotografii Krajoznawczej ZG PTTK (1978) Medal Pamiątkowy XX Jubileuszowego FTTP - Toruń (1978) Stypendium twórcze Ministra Kultury i Sztuki (1981) Nagroda II stopnia Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości (1984) Dyplom PTTK za popularyzacje Torunia i regionu (1985) Dyplom Towarzystwa Miłośników Astronomii - Toruń (1994)

Albumy fotograficzne „Bursztyn polski” (z J. Korpalem) - 1983. „Toruń epoki Kopernika” - 1984. Album toruński - bibliofilskie wydanie wierszy M. Kaloty-Szymańskiej z fotografiami J. Gardzielewskiej (1984).

Przypisy

Bibliografia

„Fotografowie 1946-2006. Słownik biograficzny fotografów polskich",

Kategoria:Artyści związani z Toruniem Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Fotografików Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Więcborku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu Kategoria:Polscy fotografowie wyróżnieni tytułami FIAP Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Wyróżnieni Medalem Roku Jana Bułhaka Kategoria:Zmarli w 2012