Władysław Tarnowski herbu Leliwa, ps. lit.: Ernest Buława, Student (ur. 4 czerwca 1836choć podawany jest też 1844 w majątku Wróblewice koło Drohobycza, zm. 19 kwietnia 1878 u wybrzeży San Francisco w Kaliforniizmarł na parowcu „Pacyfic” płynącym z Japonii do USA) – polski hrabia, pianista, kompozytor, poeta, dramaturg i tłumacz.
Życiorys thumb|left|200px|Portret Władysława Tarnowskiego, autorstwa Maurycego Gottlieba, 1877. Był synem hrabiego Waleriana i Ernestyny Tarnowskich.
Wcześnie rozwinął swoje liczne talenty i już jako kilkulatek przypuszczalnie został przedstawiony Fryderykowi Chopinowi.
Kształcił się najpierw we Lwowie i Krakowie w gimnazjumO czym można sądzić na podstawie wzmianki w wierszu dedykowanym pośmiertnie koledze a następnie na wydziałach prawa i filozofii Uniwersytetu LwowskiegoW czasie studiów we Lwowie mieszkał w wynajmowanym mieszkaniu wspólnie z Tadeuszem Rozwadowskim (któremu poświęcił wiersz Na śmierć Tadeusza Rozwadowskiego poległego na polu chwały 1863), Antonim Zaleskim (synem byłego namiestnika) oraz Bartłomiejem Rozwadowskim. Informacja z Tomisław Rozwadowski Pamiętniki, ZN Ossolineum, sygn. 7978/III oraz Uniwersytetu JagiellońskiegoO tym wzmianka w biogramie Władysława Tarnowskiego zamieszczonym w Nowy Korbut, wyd. Instytutu Badań Literackich PAN, druk Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982, tom 16, część 1, s. 25. i u Daniela Aubera w konserwatorium paryskim, z przerwą na czas powstania styczniowego (1863–1864).
W powstaniu styczniowym brał czynny udział, pracując w organizacji zasilającej powstanie we Lwowie i jako tajny kurier kursujący między Galicją a Rządem Narodowym w Warszawie, str. 380-381.. Brał udział także osobiście w walkach zbrojnychWalczył m.in. jako Żuaw z czego relacja np. w (Identyfikacja, że chodzi o oddział Żuawów oraz o przynależności do niego Władysława Tarnowskiego na podstawie choćby: Dora B. Kacnelson Z dziejów polskiej pieśni powstańczej XIX wieku. Folklor powstania styczniowego., wyd. Polska Akademia Nauk, druk Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, 1974, s. 97.).
W owym czasie z właściwą sobie weną pisze i komponuje piosenkę „Jak to na wojence ładnie”, która jest popularna do dziś, chociaż wykonują się ją obecnie już raczej w przeróbkach.
Pobierał także nauki i doskonalił swoje umiejętności u Ignaza Moschelesa w grze na fortepianie, u Ernsta Friedricha Richtera w kompozycji i u Ferenca Liszta, ceniącego jego technikę fortepianową, którą równał z techniką Antona Rubinsteina i Hansa von Bülowa, a swoje stosunki z nim określał w listach jako przyjacielskie.
W 1860 i 1875 koncertował we Wrocławiu (gdzie wykonywał także własne utwory), we Lwowie w 1875, w Wiedniu, RzymiePo jednym z koncertów Władysława w Rzymie przysłuchujący się mu F. Liszt miał powiedzieć: „Oto mój następca, który mnie przewyższy.”; za: , str. 395, 10 akapit., Wenecji i Florencji w 1872, następnie w Paryżu w 1873, a także w Grecji, Egipcie i Syrii (których kulturami się fascynował).
Podróżował także do Indii i Japonii.
Ferenc Liszt, koncertując w Rzymie, wykonywał m.in. utwory Władysława Tarnowskiego, s. 395, 10 akapit..
Tarnowski zmarł w czasie podróży, w wyniku ataku serca, u wybrzeży San Francisco w Kalifornii, na parowcu Pacyfic płynącym z Japonii do USA.
Kompozycje thumb|Portret Władysława hrabiego Tarnowskiego w stroju wschodnim Kameralne: Kwartet smyczkowy D-dur Skany na Wikimedia CommonsNuty są dostępne w IMSLP/Petrucci Music Library Fantasia quasi una sonata (na skrzypce i fortepian) Skany na Wikimedia Commons Souvenir d’un ange (na skrzypce i fortepian) (Wiedeń około 1876, Wyd. V. Kratochwilla) Skany na Wikimedia Commons Fortepianowe: 3 mazurki (3 Mazurkas, Wiedeń około 1870, Wyd. Bösendorfera) 2 pieces: Chart sans paroles Valse-poeme (oba Lipsk około 1870, Wyd. Ch. F Kahuta) Skany na Wikimedia Commons Deux Morceaux: Fantazie-Impromptu Valse-poeme (oba Lipsk około 1870, Wyd. Ch. F Kahuta) Skany na Wikimedia Commons Impromptu „L’adieu de l’artiste” (Wiedeń około 1870, Wyd. J. Gutmanna) Skany na Wikimedia Commons Symfonia d’un drammo d’amore„Biblioteka warszawska : pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi”, tom 2, 1871, str. 499. Souvenir de la Canée, (fantazja koncertowa na fortepian)Notatka donosząca o wykonaniu na koncercie przez Władysława Tarnowskiego w Wiedniu 27 grudnia 1870 jego fantazji koncertowej „Souvenir de la Canée”, w piśmie: „Tydzień Polityczny, Naukowy, Literacki i Artystyczny.”, Józef Ignacy Kraszewski, Drezno, 1871, (Rok II), nr 1, str. 8. Sonate à son ami Br. Zawadzki (Wiedeń około 1875, Wyd. V Kratochwilla) Skany na Wikimedia Commons mały|Sonate pour piano composéed et dediée à son ami Br. Zawadzki Grande polonaise quasi rapsodie symphonique (Wiedeń około 1875, Wyd. J. Gutmanna) Extases au Bosphor, fantasie rapsodie sur les melodies orientales op. 10 (Lipsk około 1875 Wyd. Forberga) Skany na Wikimedia Commons Polonez dla Teofila Lenartowicza (1872 r.)„Listy Teofila Lenartowicza do Tekli Zmorskiej 1861-1893” ze wstępem i przyp. J. Rudnickiej i posłowiem St. Szwalbego (w serii: „Prace Biblioteki Publicznej M. St. Warszawy” Nr 12), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1978, List 57 z 13 VII 1872 r., s. 114. Grande Polonaise composée et dediée à son ami T. Lenartowicz (Wiedeń 1874, wyd. J. Gutmanna) Skany na Wikimedia Commons mały|Grande Polonaise composée et dediée à son ami T. Lenartowicz Marsz żałobny z osobnej całości symfonicznej poświęcony pamięci Augusta Bielowskiego (1876)Biblioteka Narodowa, syg. Mus.III.154.380. mały|Marsz żałobny
Ave Maria dedykowane J. I. Kraszewskiemu (opublikowane przez niego w: „Album muzeum Narodowego w Raperswyllu”, z roku 1876, str. 577 i str. 578.); (wariacje na tej podstawie: Ave Maria (pieśń na chór i organy; oraz utwór instrumentalny na kwartet smyczkowy)„Ave Maria” (pieśń na chór i organy) była wykonywana m.in. w kościele św. Tomasza w Lipsku przez chór pod dyrekcją Carla Riedla. Agaton Giller „Podróż artystyczna Władysława Tarnowskiego w Saksonji” w: Ruch Literacki, nr 17 z 21 IV 1877, str. 270., thumb|Ave Maria „Pensée funebre”„Pensée funebre”, (tzn. „Myśl ponura” lub „Refleksja pogrzebowa”) wzmiankowana w: „Ruch Literacki”, nr 21 z 25 maja 1878, str. 334.” Andantino pensieroso (opublikowane pośmiertnie w piśmie „Echo Muzyczne”, cenz. 17 XII 1878)Andantino pensieroso udostępnione jest w CBN Polona. thumb|Andantino pensieroso Nokturny i romanse: Nocturne dédié à sa soeur Marie (Wiedeń, wydanie nie datowane)Sir George Grove (edited by Stanley Sadie) „The New Grove Dictionary of Music and Musicians”, II edition, Tom 25 (Taiwan to Twelwe Apostles), 2001, s. 103-104. Skany na Wikimedia Commons Nuit sombreAdolf Hofmeister,”Handbuch der musikalischen Litteratur”, wyd. Adolf i Friedrich Hofmeister, tom za lata 1860-67, s. 260. Nuit claire Skany na Wikimedia Commons Pieśni: Solo: Marsz ułański, zwany też Pieśnią żołnierza, Marszem żołnierzy Langiewicza zaczynający się: „A kto chce rozkoszy użyć”, a dziś bardziej znany ze słów „Jak to na wojence ładnie” (pierwsze publikacje: „Kieszonkowy słowniczek polski z melodiami” Poznań 1889, Wyd. J. Leitgebera i „Piosenka wojenna” Lwów 1908, Wyd. B. Połonieckiego, odpowiednio). Z akompaniamentem fortepianu: Cypressen. Fünf characterische Gesänge – 5 pieśni z których 3 do wierszy Władysława Tarnowskiego, a 2 do wierszy Heinricha Heinego, cały zbiór pieśni inspirowany tomikiem Ludwiga Foglara Cypressen. Dichtungen.Cypressen. Dichtungen. – skany w zbiorach cyfrowych i katalogu Österreische Nationalbibliotek. z muzyką Władysława Tarnowskiego (Wiedeń 1870, Wyd. Bösendorfera, zbiór zawierający następujące pieśni (skany wszystkich na Wikimedia Commons): Herangedämmert kam der Abend, Die Perle, Die Schwalben, Im Traum sah ich das Lieben, Ich sank verweint in sanften SchlummerKatalog on-line Włoskiej Biblioteki Narodowej we Florencji.;, thumb|Ich sank verweint in sanften Schlummer akompaniament z muzyką w miejsce głosu Neig, o Schöne Knospe Skany na Wikimedia Commons thumb|Neig, o Schöne Knospe akompaniament z muzyką w miejsce głosu Kennst du die Rosen (oba Wiedeń około 1870, Wyd. J. Gutmanna) Skany na Wikimedia Commons thumb|Kennst du die Rosen akompaniament z muzyką w miejsce głosu Zwei Gesänge mit Begleitung des Pianoforte: I. Du Buch mit sieben Siegeln, II. Ob du nun Ruhst – 2 pieśni do wierszy Ludwiga Foglara (obie Wiedeń około 1870, Wyd. V. Kratochwilla) Skany na Wikimedia Commons mały|Du Buch mit sieben Siegeln akompaniament z muzyką w miejsce głosu mały|Ob du nun ruhst akompaniament z muzyką w miejsce głosu
„Au soleil couchant“ do wiersza Wiktora Hugo („Słońce się kłoni”)„Biblioteka warszawska : pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi”, tom 2, 1873, str. 352. Still klingt das Glöcklein durch Felder (Wiedeń, 1874, wyd. J. Gutmanna)"Gazeta Narodowa" (Lwów), piątek 10 kwietnia 1874, str 3., wersja polska: „Dźwięczy głos dzwonka przez pole”„Dźwięczy głos dzwonka przez pole” to odpowiednik pieśni w języku niemieckim tegoż Wł. Tarnowskiego p. t. „Still klingt das Glöcklein durch Felder”. Cenna wzmianka, bo świadczy o istnieniu polskiej wersji tej pieśni. Wykonywał ją m.in. p. Cetwiński we Lwowie tenorzysta (Przypis za: „Ruch Literacki”, nr 21 z 25 maja 1878, str. 334.)”. thumb|Still klingt das Glocklein durch Felder – akompaniament Zwei Gresänhe: Klänge Und Schmerzen Nächtliche Regung (Lipsk około 1870, Wyd. Ch. E. Kahnta) Strofa dello Strozzi e la risposttadi Michalangelo (Wyd. Carisch)Franz Pazdírek “Uniwersal Handbuch der Musikliteratur.”, tom XI (Sinoir-Vege), Frits Knuf Hilversum, 1967 (Unchange reprint oft he original edition Vienna, 1904-1910), s. 575-576. Alpuhara w tłumaczeniu niemieckim wiersza Adama Mickiewicza„Kłosy”, nr 623 z 26 maja (7 czerwca) 1877, str. 268-9: „Kronika Lwowska. Lwów, w Maju 1877 r.”Agaton Giller „Podróż artystyczna Władysława Tarnowskiego w Saksonji” w: Ruch Literacki, nr 17 z 21 IV 1877, str. 270.. Mein kahn, pieśń do wiersza Johanna von Paümanna ps. Hans Max. Sceniczne: Achmed oder der Pilger der Liebe (Achmed, czyli pielgrzym miłości, do własnego libretta. Opublikowano wyciąg fortepianowy, Lipsk około 1875, Wyd. R. Forberga, którego skany w zbiorach cyfrowych Österreichische Nationalbibliothek)Opracowanie krytyczne na temat Achmeda – Michał Bristiger „Pielgrzym miłości w kraju Emira i Hafiza: Achmed Władysława Tarnowskiego”, w: Maciej Jabłoński, Jan Stęszewski, Janina Tatarska (redaktorzy) „Opera polska w XVIII i XIV wieku. – The Polish Opera in the 18th and 19th Centuries.” tom II serii: „Poznańskie Studia Operowe”, wyd. Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk – ed. Poznań Society for the advancement of the Arts and Sciences , Poznań, 2000, str. 105-117, tamże na str. 105 wzmianka o wykonaniu fragmentów przez pianistkę Laurę Sobolewską i skrzypaczkę Agatę Wojciechowską. Karlińscy (muzyka do własnej sztuki teatralnej, Lwów 1874, Wyd. Gubrynowicz i Schmidt) Joanna Grey (muzyka do własnej sztuki teatralnej, Wiedeń 1875, Wyd V. Kratochwilla)„Werte für Orchester. Ladislaus Tarnowski, Joanna Gray. Symphonisches Tongemälde zu des Autors gleichnamiger Tragödie.“ – recenzja muzyczna uwertury do tragedii Joanna Grey, w języku niemieckim w: „Neue Zeitschrift für Music.“, Lipsk, Tom 71 (Styczeń do Grudnia 1875), nr 40, z 1 października 1875, str. 386-388; również wzmianka na ten temat we wcześniejszym nr 39, z 24 września 1875, w artykule (na str. 377-379) poświęconym bieżącym wydarzeniom muzycznym. mały|Joanna Grey – Romanza Alastora fortepian zamiast skrzypiec, altówki i wiolonczeli Opracowanie etiudy op. 25, nr 7 F. Chopina na wiolonczelę i fortepian (Lipsk 1874, Wyd. B&H)
Utwory literackie Poezje: Poezye studenta (tomy 1-4, z lat 1863-65): Poezye Studenta – Tom 1. (Lipsk 1863 wyd. F.A. Brockhaus), Poezye Studenta – Tom 3. (Lipsk 1865 wyd. F.A. Brockhaus), Poezye Studenta – Tom 4. (Lipsk 1865 wyd. F.A. Brockhaus), Krople czary (Lipsk 1865, wyd. Paweł Rhode)Krople czary w Google Books.,