Podlaski Oddział Straży Granicznej

Podlaski Oddział Straży Granicznej imienia gen. dyw. Henryka Minkiewicza – jeden z dziewięciu oddziałów Straży Granicznej. thumb|Koszary Podlaskiego Oddziału SG (styczeń 2012) Swoją siedzibę ma w Białymstoku, a ochrania odcinek granicy państwowej o długości 246,93 km z Republiką Białoruską. Oddział na północy graniczy z Warmińsko-Mazurskim Oddziałem Straży Granicznej, a na południu z Nadbużańskim Oddziałem Straży Granicznej, ochraniając odcinek granicy z Republiką Litewską i Republiką Białorusi. Ponadto w zasięgu działania Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej znajduje się odcinek o długości 104,28 km granicy wewnętrznej Unii Europejskiej (granica polsko-litewska).

Formowanie i zmiany organizacyjne thumb|Nowo otwarta Sala Tradycji Podlaskiego Oddziału SG (wrzesień 2022) Tworzenie Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku rozpoczęto w lutym 1991. W dniu 14 lutego 1991 Komendant Główny SG płk prof. dr hab. Marek Lisiecki wydał Zarządzenie Nr 6/91 na mocy którego powstał Oddział Straży Granicznej w Białymstoku, któremu do ochrony został powierzony odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr 1988, stanowiącego rozgraniczenie z odcinkiem służbowej odpowiedzialności Oddziału SG w Kętrzynie, wyłącznie do znaku granicznego nr 1346, stanowiącego rozgraniczenie z Oddziałem SG w Chełmie.

Rozkazem Specjalnym Nr Pf-30 z 18 lutego 1991 Komendant Główny Straży Granicznej nadał 15 lutego 1991 roku białostockiemu oddziałowi nazwę „Podlaski Oddział Straży Granicznej” z miejscem stacjonowania w Białymstoku.

Zarządzeniem Komendanta Głównego SG Nr 6/91, w kwietniu 1991 do Warmińsko–Mazurskiego Oddziału SG Kętrzynie przekazano strażnice w miejscowościach Węgorzewo, Banie Mazurskie i Gołdap.

Zarządzeniem nr 019 Komendanta Głównego SG z 30 kwietnia 1991 w sprawie zorganizowania Oddziału SG w Chełmie oraz przeorganizowania Oddziałów SG w Białymstoku i Przemyślu w maju 1991 została podjęta decyzja o skróceniu na południu odcinka oddziału do linii rzeki Bug. W następstwie tej decyzji do Nadbużańskiego Oddziału SG w Chełmie przekazano graniczne jednostki organizacyjne w Janowie Podlaskim, Terespolu i Sławatyczach.

7 maja 1991 Komendant Główny Straży Granicznej płk prof. dr hab. Marek Lisiecki wydał zarządzenie nr 012 na mocy którego 16 maja 1991 rozwiązano Podlasko-Mazurską Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza w Białymstoku. Jednocześnie na mocy tego zarządzenia został utworzony Podlaski Oddział Straży Granicznej w Białymstoku według etatu nr 44/015 o stanie osobowym 952 funkcjonariuszy i 70 pracowników urzędów państwowych.

Decyzją nr 1 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 20 stycznia 1992 nadano Podlaskiemu Oddziałowi Straży Granicznej w Białymstoku imię „ Gen. dyw. Henryka Minkiewicza” oraz sztandarObwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2024 w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie określenia wzoru i trybu nadawania sztandaru jednostkom organizacyjnym Straży Granicznej oraz trybu nadawania tym jednostkom imion ().. Uroczyste wręczenie sztandaru miało miejsce 23 maja 1992.

Zarządzeniem nr 64 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 2 listopada 2010 określono i wprowadzono symbol Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej.

Zasięg terytorialny thumb|Ogródek pokazowy Podlaskiego Oddziału SG w Dzień Odzyska Niepodległości w Białymstoku (listopad 2019) W początkowym okresie istnienia Podlaski Oddział SG ochraniał odcinek granicy państwowej o długości 351,2 km. Swym zasięgiem obejmował województwa: białostockie i suwalskie. Po rozpadzie Związku Radzieckiego i powstaniu nowych państw oddział ochraniał odcinek granicy państwowej o długości 246,93 km z Republiką Białorusi oraz odcinek o długości 104,28 km z Republiką Litwy.

Aktualnie Podlaski Oddział Straży Granicznej obejmuje terytorialnym zasięgiem województwo podlaskie.

W terytorialnym zasięgu działania oddziału, terenowymi organami Straży Granicznej byli komendant oddziału, komendanci strażnic i granicznych placówek kontrolnych, a po reorganizacji w 2004 jest komendant oddziału i komendanci placówek.

Ochraniany przez POSG odcinek granicy państwowej przebiega głównie lądem, przecinając duże kompleksy leśne Puszczy Augustowskiej, Knyszyńskiej i Białowieskiej. Ponadto strefa działania obejmuje obszar czterech parków narodowych: Białowieskiego, Biebrzańskiego, Narwiańskiego, Wigierskiego oraz parków krajobrazowych.

Struktura organizacyjna thumb|Ogródek pokazowy Podlaskiego Oddziału SG (czerwiec 2024) Kadra kierownicza i struktura organizacyjna Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej 16 maja 1991:

Graniczne jednostki organizacyjne: Strażnica Straży Granicznej w Czeremsze Strażnica Straży Granicznej w Białowieży Strażnica Straży Granicznej w Gródku – kpt. SG Turczyński Aleksander (Komendant) Strażnica Straży Granicznej w Sokółce Strażnica Straży Granicznej w Lipsku Samodzielna Strażnica Odwodowa Straży Granicznej w Augustowie – mjr SG Piotrowski Andrzej (Naczelnik) Strażnica Straży Granicznej w Sejnach Strażnica Straży Granicznej w Rutce Tartak Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Czeremsze – kpt. SG Więcław Andrzej (Komendant) Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Siemianówce – ppor. SG Niczyporuk Jan (Komendant) Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej Bobrowniki–Zubki Białostockie – kpt. SG Noskiewicz Zbigniew (Komendant) Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kuźnicy – kpt. SG Karpienko Jerzy (Komendant) Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Ogrodnikach – por. SG Duda Kazimierz (Komendant).

22 marca 2002 zaczął funkcjonować po stronie polskiej w Granicznej Placówce Kontrolnej w Budzisku Punkt Kontaktowy Straży Granicznej, celem usprawnienia wymiany informacji z Republiką LitewskąUmowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o współpracy w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej i innych poważnych przestępstw, sporządzona w Warszawie 4 kwietnia 2000 ()..

Od 2003 funkcjonowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej regulowało Zarządzenie nr 35 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 24 września 2003 w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Komendzie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej im. gen dyw. Henryka Minkiewicza w Białymstoku (Dz. Urz. KGSG Nr 6, poz. 42, z 2005 r. z późniejszymi zmianami.

24 sierpnia 2005 w miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży GranicznejUstawa z 22 kwietnia 2005 o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw ()..

Od 22 kwietnia 2014 funkcjonowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej reguluje Zarządzenie nr 54 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 22 kwietnia 2014 w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Komendzie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej imienia gen. dyw. Henryka Minkiewicza w Białymstoku (Dz. Urz. 2014.44).

Komendą Oddziału kieruje Komendant Oddziału przy pomocy zastępców Komendanta Oddziału, głównego księgowego oraz kierowników komórek organizacyjnych komendy oddziału.

W skład komendy oddziału wchodzą komórki organizacyjne, o których mowa poniżej oraz Zespół Stanowisk Samodzielnych.

Zespół Stanowisk Samodzielnych, w skład którego wchodzą radca prawny i kapelan, jest bezpośrednio nadzorowany przez Komendanta Oddziału.

Komórkami organizacyjnymi komendy oddziału są: Wydział Graniczny: Punkt Kontaktowy w Budzisku Wydział Operacyjno-Śledczy Wydział do Spraw Cudzoziemców Wydział Koordynacji Działań Wydział Łączności i Informatyki Wydział Kadr i Szkolenia Pion Głównego Księgowego Wydział Techniki i Zaopatrzenia Wydział Zabezpieczenia Działań Wydział Ochrony Informacji Wydział Kontroli i Audytu Wewnętrznego Wydział Analiz, Informacji i Współpracy Międzynarodowej Służba Zdrowia Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej z siedzibą w Białymstoku Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w Białymstoku.

W strukturze organizacyjnej Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej funkcjonuje 17 placówek straży granicznej, z czego: 13 na zewnętrznej granicy UE (w tym 6 o charakterze przejść granicznych) 3 na wewnętrznej granicy UE 1 na terenie kraju.

Placówki Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej: Placówka Straży Granicznej w Rutce-Tartak im. Marszałka Józefa Piłsudskiego Placówka Straży Granicznej w Augustowie im. rtm. Apoloniusza Ścisłowskiego Placówka Straży Granicznej w Sejnach Placówka Straży Granicznej w Płaskiej Placówka Straży Granicznej w Lipsku Placówka Straży Granicznej w Nowym Dworze Placówka Straży Granicznej w Kuźnicy im. 2. Pułku Strzelców Podhalańskich Placówka Straży Granicznej w Szudziałowie im. por. Tadeusza Borzuchowskiego Placówka Straży Granicznej w Krynkach Placówka Straży Granicznej w Bobrownikach im. Powstańców Styczniowych Placówka Straży Granicznej w Białymstoku od 1.12.2025 Placówka Straży Granicznej w Michałowie Placówka Straży Granicznej w Narewce Placówka Straży Granicznej w Białowieży Placówka Straży Granicznej w Dubiczach Cerkiewnych Placówka Straży Granicznej w Czeremsze Placówka Straży Granicznej w Mielniku.

Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w Białymstoku (SOdC w Białymstoku) ul. Bema 100, 15-370 Białystok, utworzony został 1 stycznia 2008 na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 października 2007, jako komórka organizacyjna Komendy Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej im. gen. dyw. Henryka Minkiewicza z siedzibą w Białymstoku i podlega Komendantowi Podlaskiego Oddziału SGRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 października 2007 w sprawie utworzenia strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców w Białymstoku ().. Aktualnie obowiązującym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie ośrodka jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 lutego 2015Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 lutego 2015 w sprawie strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców w Białymstoku ().. Nadzór nad funkcjonowaniem ośrodka sprawuje: Naczelnik Wydziału – Kierownik Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców. Ośrodek jest jednym z sześciu ośrodków strzeżonych dla cudzoziemców funkcjonujących w Polsce, które są elementem krajowego systemu detencji administracyjnej przeznaczonej dla cudzoziemców.

Do zadań ośrodka należy: Przyjmowanie od jednostek zatrzymujących i prowadzenie akt cudzoziemca w czasie jego pobytu w SOdC lub areszcie. Przygotowywanie i kierowanie wniosków do miejscowego sądu rejonowego w sprawie przedłużenia okresu pobytu cudzoziemca w SOdC w Białymstoku lub areszcie. Bieżące monitorowanie stanu toczących się postępowań administracyjnych wobec cudzoziemców. Organizowanie doprowadzeń cudzoziemców do granicy (w przypadku wydania decyzji o wydaleniu lub decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy).

Pierwsze przyjęcia cudzoziemców rozpoczęły się w lutym 2008. Ośrodek przeznaczony był do przyjmowania rodzin, samotnych kobiet i mężczyzn. Od września 2012 ośrodek został przekwalifikowany na profil męski. W związku z dużą presją migracyjną na odcinku granicy państwowej z Republiką Białorusi, w sierpniu 2021 ośrodek został dedykowany do umieszczania rodzin oraz samotnych kobiet, jednocześnie stworzono filię ośrodka w Czerwonym Borze, która została następnie zamknięta. Obecnie ośrodek sprofilowany jest jako męski.