Opiętek dwuplamy, opiętek dwuplamek, opiętek dwuplamkowy (Agrilus biguttatus) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Zamieszkuje zachód Palearktyki. Występuje w lasach i parkach. Larwy przechodzą rozwój w korze i pod korą dębów, a na południu zasięgu także buków, kasztanowców i wiązów.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1776 roku przez Johana Christiana Fabriciusa pod nazwą Buprestis biguttatus.
Morfologia thumb|left|Imago, widok z boku thumb|left|Imago, widok od spodu thumb|left|Imago, widok od przodu Chrząszcz o mocno wydłużonym ciele długości od 8 do 13 mm. Wierzch ciała cechuje się metalicznym połyskiem i jednolicie złocistozieloną, brązowozieloną, zieloną, a rzadziej niebieskozieloną lub niebieskawą barwą. Głowa zaopatrzona jest w duże oczy niemal stykające się z przednią krawędzią przedplecza. Przedplecze ma podwójną krawędź boczną. Pokrywy mają po jednej plamce z gęstego, białego owłosienia, położonej w pobliżu szwu, za środkiem ich długości. Rzadziej występuje jeszcze jedna para mniej wyraźnych plamek zlokalizowana przy nasadzie pokryw, obok guzów barkowych. Wierzchołki pokryw są łagodnie zaokrąglone i lekko rozchylone, a krawędzie ząbkowane, lecz pozbawione kolców. Odwłok jest granatowy. Na spodzie ciała plamki z gęstych, białych włosków umieszczone są na zewnętrznych stronach bioder tylnych odnóży, sternitach trzecim, czwartym i piątym oraz pleurytach pierwszych, trzecich i czwartych, a czasem też piątych.
Ekologia i występowanie thumb|Żerowisko larw Owad ten zasiedla lasy i parki z udziałem starych egzemplarzy roślin żywicielskich. Rozmieszczony jest od nizin do rzędnych około 1000 m n.p.m. na południu Europy i do 700 m n.p.m. w pozostałej części zasięgu. Larwy są kambiofagiczne. Przechodzą rozwój w korze i pod korą obumierających pni, grubszych gałęzi i pniaków różnych gatunków dębów, a na południu zasięgu także buków, kasztanowców i wiązów. Chętnie wybierają drzewa osłabione już żerowaniem fitofagów. Cykl życiowy na północy zasięgu jest dwuletni. Jaja składane są w niewielkich grupkach w szczeliny kory. Korytarz drążony przez larwę ma od 60 do 80 cm długości i zwykle biegnie poziomo w łyku i częściowo w bielu. Przepoczwarczenie ma miejsce w kwietniu lub maju w komorze wydrążonej w korze. Osobniki dorosłe obserwuje się od maja do lipca lub sierpnia; najliczniej w czerwcu. Są płochliwe i bardzo dobrze latają. Siadają na starych i młodych drzewach, ich powalonych pniach i pniakach. Żerują na liściach drzew żywicielskich w piętrze koron.
Do parazytoidów larw tego opiętka należą męczelkowate Atanycolus sculpturatus i Doryctes rex oraz gąsienicznikowaty Dolichomitus imperator.
Gatunek palearktyczny, w Europie znany z Portugalii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Estonii, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Turcji i Rosji. Poza Europą notowany jest z Maroka, Algierii, Tunezji, anatolijskiej części Turcji, Zakaukazia (w tym Azerbejdżanu) oraz Iranu.
Przypisy
Linki zewnętrzne Zdjęcie
Kategoria:Bogatkowate Kategoria:Chrząszcze Algierii Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Iranu Kategoria:Chrząszcze Maroka Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Tunezji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1776 roku