Nikos Galis (gr. Νίκος Γκάλης, en. Nick Galis, ur. 23 lipca 1957 w Nowym Jorku) – grecki koszykarz, członek Galerii Sław FIBA, najlepiej punktujący zawodnik w historii Euroligi, Mistrz Europy 1987, czterokrotnie najlepiej punktujący zawodnik Mistrzostw Europy.
Życiorys Nikos Galis urodził się w biednej rodzinie greckich emigrantów w USA. Jako chłopiec rozpoczął treningi bokserskie. Za namową matki porzucił boks na rzecz koszykówki. Rozpoczął treningi w Union Hill High School w New Jersey. Po maturze zasilił szeregi uniwersyteckiej drużyny Seton Hall University, gdzie w swoim najlepszym sezonie w barwach uczelni osiągnął średnią 27,5 punktu na mecz. Po zakończeniu studiów w 1979 jego agent Bill Manon próbował wprowadzić Galisa do NBA. W Drafcie został jednak wybrany dopiero w 4 rundzie z numerem 68 przez Boston Celtics. Dodatkowo na obozie przygotowawczym Celtics doznał kontuzji, co ostatecznie zamknęło mu drogę do NBA. Wtedy zdecydował się na przenosiny do ojczyzny rodziców i angaż w lidze greckiej.
Kariera klubowa Galis po przyjeździe do Grecji stał się zawodnikiem Arisu Saloniki. Szybko stał się tam niekwestionowanym liderem. Wraz z takimi graczami jak Panajotis Janakis czy Slobodan Subotić Aris stał się potęgą. Ośmiokrotnie triumfowali w A1 Ethniki, a sześciokrotnie zdobywali Puchar Grecji. Trzy razy z rzędu klub z Salonik grał w final-four Euroligi (1988-1990), za każdym razem jednak odpadając w półfinale.
W 1992 po 13 latach spędzonych w Salonikach Galis zmienił barwy klubowe na Panathinaikos Ateny. Tam w ciągu dwóch lat zdobył tylko Puchar Grecji oraz zajął 3. miejsce w Eurolidze.
Karierę zakończył w kontrowersyjnych okolicznościach. Po tym jak trener PAO nie wystawił go w wyjściowej piątce w meczu ligi greckiej 29 września 1994, Galis obrażony opuścił klub i już nigdy więcej nie pojawił się na parkiecie. Przez 15 lat rozegrał w lidze 385 spotkań, legitymując się średnią 33 punktów na mecz. 11 razy był najlepiej punktującym zawodnikiem sezonu.
Reprezentacja Grecji W reprezentacji Nikos Galis rozegrał 168 spotkań, stanowiąc o jej sile w latach 80. W Mistrzostwach Świata w Hiszpanii w 1986 w meczu przeciwko Panamie zdobył 53 punkty. Ze średnią 33,5 pkt. został najlepiej punktującym graczem imprezy, a Grecja zakończyła turniej na 10. miejscu.
Największy sukces w reprezentacyjnej karierze Galisa to EuroBasket 1987, którego Grecja była gospodarzem. Reprezentacja Hellady została mistrzem Europy, pokonując w finale w Pireusie po dogrywce ZSRR 103-101. Galis zdobył w finałowym spotkaniu 40 punktów, został MVP turnieju i bohaterem narodowym Greków. Przez cały turniej nie został ani razu zmieniony.
Dwa lata później w Jugosławii Grecy byli bliscy obronienia mistrzowskiego tytułu. W półfinale po raz kolejny pokonali mistrzów olimpijskich z Seulu ZSRR 81-80. W tym meczu Galis rzucił 45 punktów. W finale Grecja musiała jednak uznać wyższość gospodarzy. Ostatnim turniejem z udziałem Galisa były Mistrzostwa Europy w 1991. Grecja zajęła 5. miejsce, a Nikos Galis trafił do najlepszej piątki turnieju.
Emerytura Po zakończeniu kariery Galis otworzył w Chalkidiki letni obóz dla młodych adeptów koszykówki. W 2004 uczestniczył w sztafecie z ogniem olimpijskim. W 2007 został wprowadzony do galerii sław FIBA.
Osiągnięcia Na podstawie, o ile nie zaznaczono inaczej. NCAA Zaliczony do Galerii Sław Sportu uczelni Seton Hall – Seton Hall Athletic Hall of Fame (1991) Laureat Haggerty Award (1979)
Drużynowe 8-krotny mistrz Grecji (1983, 1985–1991) Wicemistrz Grecji (1982, 1984, 1993) Brąz: Euroligi (1989, 1994) mistrzostw Grecji (1980, 1981, 1992) 7-krotny zdobywca pucharu Grecji (1985, 1987–1990, 1992, 1993) Finalista pucharu Grecji (1984) 4. miejsce w: Eurolidze (1988, 1990) pucharze Koracia (1985)
Indywidualne MVP: ligi greckiej (1988–1992) finałów ligi greckiej (1988–1991) Zawodnik roku: Mr Europa (1987) Euroscar (1987) Sportowiec roku Grecji (1986, 1987, 1989) Śródziemnomorski zawodnik roku (1987) Uczestnik meczu gwiazd FIBA (1987, 1991) Wybrany do: grona 50: najlepszych koszykarzy w historii rozgrywek FIBA (1991) największych osobowości w historii Euroligi (2008) Koszykarskiej Galerii Sław: im. Jamesa Naismitha (2017) FIBA (2007) Lider: strzelców: Euroligi (1992, 1994) ligi greckiej (1981–1991) w asystach: Euroligi (1994) sezonu regularnego ligi greckiej (1991–1993) całego sezonu ligi greckiej (sezon regularny + play-off – 1994) Zespół Arisu Saloniki zastrzegł należący do niego numer 6
Reprezentacja Drużynowe 16px Mistrz Europy (1987) 16px Wicemistrz Europy (1989) Uczestnik: mistrzostw: świata (1986 – 10. miejsce) Europy (1981 – 9. miejsce, 1983 – 11. miejsce, 1987, 1989, 1991 – 5. miejsce) kwalifikacji olimpijskich (1980, 1984, 1988)
Indywidualne MVP mistrzostw Europy (1987) Zaliczony do I składu mistrzostw Europy (1983, 1987, 1989, 1991) Lider: strzelców mistrzostw: świata (1986) Europy (1983, 1987, 1989, 1991) Eurobasketu w skuteczności rzutów wolnych (1981 – 86,5%)
Przypisy
Kategoria:Członkowie Basketball Hall of Fame Kategoria:FIBA Hall of Fame Kategoria:Greccy koszykarze Kategoria:Koszykarze Arisu BC Kategoria:Koszykarze Panathinaikosu BC Kategoria:Koszykarze Seton Hall Pirates Kategoria:Urodzeni w 1957 Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku