Święta

Imieniny obchodzą: Ademar, Aldmir, Aleksander, Bertrada, Dionizy, Dydak, Dzierżysław, Dzierżysława, Dziesława, Dzirżysława, Gabriel, Jan, Józef, Katarzyna, Marek, Oldmir, Romulus, Sewer, Sofroniusz i Szymon. Argentyna – Dzień Pamięci dla Prawdy i Sprawiedliwości Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Prawa do Prawdy dotyczącej Poważnych Naruszeń Praw Człowieka i Godności Ofiar (ustanowione w 2010 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ) Światowy Dzień Gruźlicy (wyznaczony przez Światowe Zgromadzenie WHO w rocznicę poinformowania świata nauki o wyizolowaniu prątka gruźlicy przez Roberta Kocha w 1882) Polska – Narodowy Dzień Życia Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką – święto państwowe (ustanowione przez senat 14.03.2018). Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą na brewiarz.katolik.pl.: św. Gabriel Archanioł (w tradycyjnej liturgii) bł. Dydak Józef z Kadyksu (kapucyn i pisarz) św. Katarzyna Szwedzka (brygidka) bł. Klotylda Micheli (Maria Serafina od Najświętszego Serca)

Wydarzenia w Polsce

thumb|Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku w Krakowie – obraz Franciszka Smuglewicza

1418 – Więziony od 9 lat na rozkaz swego starszego brata Władysława Jagiełły Świdrygiełło został uwolniony z zamku w Krzemieńcu przez 500 ludzi sprowadzonych przez Daszko Ostrogskiego i Aleksandra Nosa. 1568 – Król Zygmunt II August powołał Komisję Morską, będącą zaczątkiem polskiej admiralicji. 1637 – W Choszcznie spłonął klasztor franciszkański wraz z kościołem. 1651 – W kościele oo. jezuitów na Starym Mieście w Warszawie odbyła się instalacja i koronacja obrazu Matki Bożej Łaskawej – Patronki Warszawy. 1794 – Na rynku w Krakowie został odczytany przez byłego posła na Sejm Wielki Aleksandra Linowskiego Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego, ogłaszający rozpoczęcie insurekcji przeciw Rosji i carycy Katarzynie II. Na mocy aktu, Tadeuszowi Kościuszce powierzono funkcję Najwyższego Naczelnika i polecono mu zorganizować rząd powstańczy – Radę Najwyższą Narodową. W trakcie uroczystości Kościuszko złożył następującą przysięgę: Ja, Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu Narodowi Polskiemu, iż powierzonej mi władzy na niczyj prywatny ucisk nie użyję, lecz jedynie jej dla obrony całości granic, odzyskania samowładności Narodu i ugruntowania powszechnej wolności używać będę. Tak mi Panie Boże dopomóż i niewinna męka Syna Jego. 1822 – W nocy z 23 na 24 marca pożar zniszczył ponad połowę zabudowań Mrągowa. 1832 – Rząd rosyjski wydał ukaz o karnym wcielaniu dzieci polskich do armii Imperium Rosyjskiego. 1863 – Powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Krasnobrodem. 1900 – W Krakowie odbyła się premiera dramatu Juliusza Słowackiego Sen srebrny Salomei. 1920 – Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę O nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, jeden z najstarszych, obowiązujących do dziś aktów prawnych. 1940: Odbyły się wybory do Rady Najwyższej ZSRR oraz do rad republik związkowych Ukrainy i Białorusi, legitymizujące okupację ziem polskich. Został przyjęty statut Kujawskiego Związku Polityczno-Literackiego. 1941 – Niemcy utworzyli getto żydowskie w Lublinie. 1942 Personel i mieszkańcy Żydowskiego Domu Starców i Sierot w Lublinie zostali zamordowani przez Niemców. Z getta tranzytowego w Izbicy Niemcy wywieźli do obozu zagłady w Bełżcu około 2,2 tys. Żydów. 1944: Niemiecka akcja represyjna w miejscowości Markowa koło Łańcuta wobec rodziny Ulmów oraz ukrywanych przez nich Żydów z rodzin Szallów i Goldmanów. Zginęło 9 Polaków (w tym nienarodzone dziecko z końcowej ciąży) i 8 Żydów. W Bełzu oddział UPA dokonał masakry ponad 100 Polaków. W kamienicy przy ul. Dietla 32 w Krakowie Kriminalpolizei aresztowała komendanta okręgu krakowskiego AK płka Józefa Spychalskiego wraz z kilkoma oficerami sztabu. Został on wywieziony w nieznanym kierunku i najprawdopodobniej zamordowany w sierpniu w KL Sachsenhausen. Z obozu jenieckiego Stalag Luft III w Żaganiu uciekło 80 lotników, spośród których tylko trzech nie złapano. 1945: Armia Czerwona zajęła miasta: Głubczyce, Pruszcz Gdański i Żory (wraz z 1. Czechosłowacką Samodzielną Brygadą Pancerną). Ukazało się pierwsze wydanie „Tygodnika Powszechnego”. 1962 – W gdańskim klubie „Żak” odbył się pierwszy występ grupy Niebiesko-Czarni. 1967 – Rosnący od około 1250 roku w pobliżu dzisiejszego rezerwatu przyrody Buczyna Szprotawska w Borach Dolnośląskich dąb Chrobry został uznany za pomnik przyrody. 1976 – W rozegranym na Stadionie Śląskim w Chorzowie meczu towarzyskim Polska przegrała z Argentyną 1:2. 1980: Premiera filmu Dyrygent w reżyserii Andrzeja Wajdy. Premiera filmu Paciorki jednego różańca w reżyserii Kazimierza Kutza. 2006 – Posłanka Ligi Polskich Rodzin Ewa Sowińska została wybrana przez Sejm RP na stanowisko Rzecznika Praw Dziecka. 2012: W Warszawie otwarto Most Marii Skłodowskiej-Curie. Założono partię polityczną Solidarna Polska, której prezesem został Zbigniew Ziobro. 2014 – Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych rozpoczęto publikację indeksów WIG50 i WIG250. 2024: Inwazja Rosji na Ukrainę: rosyjska rakieta manewrująca, wystrzelona przez bombowiec strategiczny Tu-95, naruszyła polską przestrzeń powietrzną i przebywała w niej przez 39 sekund. Port lotniczy Rzeszów-Jasionka otrzymał imię Rodziny Ulmów.

Wydarzenia na świecie

1084 – Spór o inwestyturę: w zajętym przez wojska króla Niemiec Henryka IV Salickiego Rzymie odbyła się intronizacja antypapieża Klemensa III. 1338 – Wojna stuletnia: flota francuska zaatakowała Portsmouth. 1387 – Wojna stuletnia: siły angielskie pokonały flotę francusko-kastylijską w . 1401 – Wojska turko-mongolskie pod wodzą Timura Chromego zdobyły i ograbiły Damaszek. 1545 – Z powodu uciążliwego klimatu i plagi komarów podjęto decyzję o przeniesieniu w głąb lądu hiszpańskiej kolonii Valladolid na Jukatanie. 1603: Ieyasu Tokugawa został siogunem. W dziejach Japonii rozpoczął się okres Edo. Jakub I Stuart wstąpił na tron angielski. Początek unii personalnej Anglii i Szkocji. 1698 – W Kopenhadze król Danii Chrystian V i książę elektor Saksonii oraz król Polski August II Mocny zawarli duńsko-saski sojusz obronny. 1720 – Fryderyk I Heski został królem Szwecji. 1794 – Rewolucja francuska: dziennikarz i przywódca hebertystów Jacques-René Hébert został ścięty na gilotynie wraz ze swymi stronnikami. 1805 – Jan I został księciem Liechtensteinu. 1808 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: wojska francuskie wkroczyły do Madrytu w celu stłumienia hiszpańskiego powstania przeciw Napoleonowi Bonaparte. 1809 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: pułk lansjerów nadwiślańskich dowodzony przez płka Jana Konopkę wydostał się z okrążenia hiszpańskiego pod Yevenes, tracąc 89 ludzi. 1839 – W Paryżu oficjalnie otwarto Bibliotekę Polską. 1843 – Zwycięstwo wojsk brytyjskich dowodzonych przez generała Charlesa Napiera nad siłami Emiratu Sindh w bitwie pod Dubbą w dzisiejszym Pakistanie. 1848 – Wybuchła niemiecko-duńska I wojna o Szlezwik. 1854 – W Wenezueli zniesiono niewolnictwo. 1860 – Niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (58) Concordia. 1867 – Król Prus Wilhelm I Hohenzollern przeniósł bazę pruskiej Floty Bałtyckiej z Gdańska do Kilonii. 1870 – Założono Syracuse University z siedzibą w mieście Syracuse w stanie Nowy Jork. 1878: Benedetto Cairoli został premierem Włoch. Korweta HMS „Eurydice” zatonęła w czasie sztormu u wybrzeży brytyjskiej wyspy Wight, w wyniku czego zginęło ponad 300 marynarzy. 1882 – Robert Koch ogłosił w Berlinie wyodrębnienie bakterii prątka odpowiedzialnego za gruźlicę. 1886 – Imperium Osmańskie przekazało Bułgarii zwierzchnictwo nad prowincją Rumelia Wschodnia. 1896: Aleksandr Popow nawiązał łączność radiową i przekazał znaki telegraficzne na odległość ponad 250 m. Pisarz Joseph Conrad ożenił się z Jessie George. 1900: Rozpoczęto budowę nowojorskiego metra. W stanie Ohio 14-letni chłopiec zastrzelił ostatniego żyjącego na wolności gołębia wędrownego. 1902 – Przyjęto flagę Nowej Zelandii. 1912 – Rewolucja meksykańska: zwycięstwo rebeliantów nad wojskami rządowymi w I bitwie pod Rellano. 1913 – Na Broadwayu w Nowym Jorku otwarto Palace Theatre. 1919: Ostatni cesarz Austrii Karol I Habsburg udał się wraz z rodziną na wygnanie do Szwajcarii. W Homlu wybuchł antysowiecki bunt Striekopytowa. 1928 – Zwodowano japoński ciężki krążownik „Haguro”. 1929 – Włoscy faszyści zdobyli 99% głosów w jednopartyjnych wyborach parlamentarnych. 1933 – Diaspora żydowska na świecie ogłosiła bojkot niemieckich towarów. 1934 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił ustawę przewidującą uzyskanie niepodległości przez Filipiny w 1945 roku. 1939 – Chorlogijn Czojbalsan został premierem Mongolii. 1940 – Francuski niszczyciel zatonął w pobliżu Casablanki po przypadkowej eksplozji jednej z jego torped, w wyniku czego zginęło 28 członków załogi, a 24 zostało rannych. 1941 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się niemiecko-włoska ofensywa w Cyrenajce. 1942: Admirał Chester Nimitz został głównodowodzącym armii amerykańskiej na Pacyfiku. Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-655 wraz z 45-osobową załogą został staranowany i zatopiony na Morzu Barentsa przez brytyjski trałowiec HMS „Sharpshooter”. 1944 – W Grotach Ardeatyńskich na przedmieściach Rzymu Niemcy rozstrzelali 335 Włochów i Żydów. Zbrodni dokonano w odwecie za zamach na kolumnę niemieckiej policji, przeprowadzony dzień wcześniej przez członków włoskiego ruchu oporu. 1945 – Front zachodni: w trakcie forsowania Renu alianci przeprowadzili udaną operację powietrznodesantową z udziałem 16 tys. spadochroniarzy. 1949 – Odbyła się 21. ceremonia wręczenia Oscarów. 1950 – W Austrii wykonano ostatni wyrok śmierci. 1958 – Elvis Presley został powołany do wojska. 1959 – Powstał Kubański Instytut Przemysłu i Sztuki Filmowej (ICAIC). 1960 – Pisarz Henry de Montherlant został wybrany do Akademii Francuskiej. 1962 – W 13. rundzie walki o zawodowe mistrzostwo świata w bokserskiej wadze półśredniej, toczonej w nowojorskiej hali Madison Square Garden, obrońca tytułu Kubańczyk Benny Paret został ciężko znokautowany przez Amerykanina Emile’a Griffitha i zmarł 10 dni później nie odzyskując przytomności. 1966 – Rozpoczęła nadawanie Izraelska Telewizja Edukacyjna (IETV), jako pierwszy kanał telewizyjny w kraju. 1968 – Pod Wexford w Irlandii rozbił się samolot Vickers Viscount irlandzkich linii Aer Lingus, w wyniku czego zginęło 61 osób. 1969 – Abd al-Munim ar-Rifa’i został premierem Jordanii. 1971 – „The Washington Post” opublikował dokumenty skradzione 8 marca przez grupę aktywistów z siedziby FBI w miejscowości Media w Pensylwanii, dotyczące przeprowadzania tajnych i niekiedy nielegalnych operacji śledzenia, infiltrowania i zakłócania działania amerykańskich organizacji politycznych w ramach programu COINTELPRO. 1972 – Brytyjski rząd wprowadził bezpośrednie rządy w Irlandii Północnej, zawieszając lokalny dwuizbowy parlament, odwołując premiera Briana Faulknera i tworząc stanowisko ministra ds. Irlandii Północnej na czele z Williamem Whitelawem. 1973: Ukazał się album The Dark Side of the Moon brytyjskiej grupy Pink Floyd. Zlikwidowano komunikację trolejbusową w Chicago. 1975: 50-letni Alex Mitchell z angielskiego miasta King’s Lynn zmarł na zawał serca po 25 minutach ciągłego śmiechu w trakcie oglądania odcinka serialu komediowego The Goodies. W Richfield w stanie Ohio w walce o bokserskie zawodowe mistrzostwo świata w wadze ciężkiej mało znany Amerykanin Chuck Wepner przegrał w 15. (ostatniej) rundzie przez techniczny z broniącym tytułu Muhammadem Alim, wcześniej (w 9. rundzie) kładąc go na deski. Występ Wepnera zainspirował Sylvestra Stallone do napisania scenariusza do filmu Rocky i stworzenia postaci Rocky’ego Balboa. 1976 – Doszło do wojskowego zamachu stanu w Argentynie, w wyniku którego została obalona prezydent Isabel Perón, a władzę przejęła prawicowa junta pod wodzą gen. Jorge Rafaela Videli.