Koło Polskiego Towarzystwa Historycznego w Tomaszowie Mazowieckim działa przy Łódzkim oddziale (Polskiego Towarzystwa Historycznego).
Historia koła Koło PTH w Tomaszowie Mazowieckim powstało w latach pięćdziesiątych XX wieku. Pierwszym prezesem Koła był Jan Piotr Dekowski, ówczesny kustosz tomaszowskiego muzeum. Funkcję sekretarza i skarbnika pełnił Włodzimierz Rudź, pracownik tomaszowskiego Archiwum. W roku 1967 prezesem Koła wybrano Jana Lewandowskiego, nauczyciela i historyka. W następnych latach działalność Koła ustała.
Reaktywacja Koła Koło tomaszowskie PTH wznowiło działalność 11 października 1982 roku z inicjatywy Ryszarda Kotewicza, kierownika tutejszego muzeum. We współpracy z Archiwum Państwowym w Piotrkowie Trybunalskim Oddział w Tomaszowie Mazowieckim oraz z Muzeum im. Tomasza hr. Ostrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim Koło tomaszowskie PTH wydało 5 zeszytów Tomaszowskiego Słownika Biograficznego. Koło organizuje wystawy i sesje naukowe. W minionej kadencji (2006-2009) było współorganizatorem seminariów i sesji naukowych: 190 rocznica śmierci Tomasza hr. Ostrowskiego, 220 lat Tomaszowa Mazowieckiego, 90. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Zorganizowało także uroczyste spotkanie poświęcone dr. hab. Ryszardowi Kotewiczowi oraz odczyt dr Marka Dutkiewicza o pracach sondażowo-ekshumacyjnych na terenie Katynia w latach 1994-1995 i inne odczyty naukowe. Corocznie 1 listopada członkowie Koła biorą udział w kweście na cmentarzu dla ratowania grobów zasłużonych tomaszowian, składają wiązanki kwiatów w czasie uroczystości patriotyczno–religijnych z okazji świąt: 3 maja i 11 listopada. Członkowie Koła aktywnie współpracują m.in. z Archiwum Państwowym w Piotrkowie Trybunalskim i jego Oddziałem w Tomaszowie Mazowieckim, Muzeami w Tomaszowie Mazowieckim i Gałkowie Dużym, Skansenem Rzeki Pilicy, władzami miasta i powiatu tomaszowskiego, Komitetem Opieki nad Grobami Zasłużonych Tomaszowian. Obecnie liczy 20 członków. Prezesem koła jest dr Andrzej Wróbel
Prezesi i wiceprezesi od czasu reaktywacji Koła Ryszard Kotewicz, prezes od III 1983 r. do VI 1987 r. Jerzy Wojniłowicz, prezes od VI 1987 r. do VI 2003 r. Andrzej Kędzierski, prezes od VI 2003 do XII 2005 r. Andrzej Wróbel, wiceprezes VI 2003 do VI 2006, prezes od XII 2006 Jan Wojtkiewicz, wiceprezes od III 1983 do V 1984 r. Andrzej Woskowski, wiceprezes od V 1984 do IV 1992 r. Marian Witek, wiceprezes od IV 1992 do II 2003 r. Jolanta Wawrzeńczyk, wiceprezes od VI 2006 Małgorzata Pakuła, wiceprezes od VI 2009
Zmarli Członkowie Czesław Cyniak Jan Piotr Dekowski Józef Jastrzębski Stefan Jerzy Jener Ryszard Kotewicz Andrzej Krzysztof Łuczak Czesław Ogórek Małgorzata Pakuła Włodzimierz Rudź Marian Witek Antoni Woskowski Stanisław Zakrzewski Piotr Zwoliński - zaginiony w 2010 roku w Kazachstanie.
Wybrane publikacje Koła PTH w Tomaszowie Mazowieckim Tomaszowski słownik biograficzny, zesz. 1, Tomaszów Mazowiecki 1994. Tomaszowski słownik biograficzny, zesz. 2, Tomaszów Mazowiecki 1997. Tomaszowski słownik biograficzny, zesz. 3, Tomaszów Mazowiecki 1999. Tomaszowski słownik biograficzny, zesz. 4, Tomaszów Mazowiecki 2001. Tomaszowski słownik biograficzny, zesz. 5, Tomaszów Mazowiecki 2003. Tomaszowski słownik biograficzny, zesz. 6, Tomaszów Mazowiecki 2010. Jerzy Wojniłowicz, Prasa tomaszowska 1907-1997. Katalog wystawy, Tomaszów Mazowiecki 1998. Jerzy Wojniłowicz, Spis szkół i nauczycieli w Tomaszowie Mazowieckim w roku szkolnym 1938/39, Tomaszów Mazowiecki 1998, . Krzysztof Tomasz Witczak, Słownik biograficzny Żydów tomaszowskich, Łódź – Tomaszów Mazowiecki 2010. Historia Tomaszowa Mazowieckiego w źródłach archiwalnych, pod redakcją Macieja Hubki, Michała Ordaka i Andrzeja Wróbla, Tomaszów Mazowiecki 2010.
Bibliografia Jerzy Wojniłowicz, 20 rocznica reaktywowania Koła Polskiego Towarzystwa Historycznego w Tomaszowie Mazowieckim, Rocznik Łódzki 2002, t. 49. Jerzy Wojniłowicz, Zarys dziejów Koła Polskiego Towarzystwa Historycznego w Tomaszowie Mazowieckim, [w:] Alicja Szymczak, Maria Nartonowicz-Kot (red.), W służbie historii i społeczeństwa. Dzieje Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Filologicznego 1927-2007, Łódź 2007, , s. 151-159. Andrzej Wróbel, Historia kołem się toczy... Koło Polskiego Towarzystwa Historycznego w Tomaszowie Mazowieckim wczoraj i dziś, "Tomaszowski Informator Tygodniowy" 2012, nr 49 (1168), z 7 XII 2012 r., s. 14.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie Towarzystwo Historyczne Kategoria:Stowarzyszenia kulturalne Kategoria:Tomaszów Mazowiecki Kategoria:Polskie towarzystwa naukowe Kategoria:Nauki historyczne w Polsce