Maximilian „Max” Fabiani (ur. 29 kwietnia 1865 w Kobdilju, zm. 12 sierpnia 1962 w Gorycji) – słoweńsko-włoski architekt i urbanista friulskiego pochodzenia, przedstawiciel secesji.
Życiorys Urodził się w 1865 we friulskiej rodzinie o szlacheckim pochodzeniu, w niewielkiej wsi Kobdilj w południowej części Cesarstwa Austriackiego (dzisiejsza Słowenia). Jego ojcem był Anton Fabiani (1807–1893), matką – Charlotte Fabiani z domu Kofler (1827–1923). Wychowywał się w kosmopolitycznym środowisku. Jego ojczystym językiem był zarówno włoski, jak i słoweński. Ponadto od dzieciństwa znał powszechnie używany niemiecki. Uczęszczał do słoweńskojęzycznej szkoły podstawowej w miasteczku Štanjel, a następnie niemieckojęzycznej szkoły realnej w Lublanie. Po jej ukończeniu wyjechał do Wiednia, gdzie studiował architekturę na Uniwersytecie Technicznym (TUW), dyplom magistra uzyskując w 1889. Od 1890 był asystentem na politechnice w Grazu, po czym w ramach stypendium przez dwa lata (1892–1894) podróżował po Europie. Kiedy wrócił do stolicy Austrii, wstąpił do pracowni Ottona Wagnera z polecenia Josepha Marii Olbricha, pozostając w niej do końca XIX wieku. W 1902 uzyskał doktorat na Wydziale Budownictwa TUW. Od 1910 do 1917 wykładał ornamentykę i dekorację wnętrz na tej uczelni. Największy okres aktywności Fabianiego jako architekta i urbanisty przypadał na ostatnie lata XIX i pierwszą dekadę XX wieku, tworzył głównie w Wiedniu i zniszczonej w 1895 przez trzęsienie ziemi Lublanie.
W 1917 został odznaczony Orderem Czerwonego Orła. W tym samym roku przeprowadził się do Gorycji, gdzie przez pięć lat kierował Urzędem ds. Odbudowy (miasto zostało poważnie zniszczone w czasie I wojny światowej). W roku 1921 wstąpił do Narodowej Partii Faszystowskiej. W latach 1924–1927 uczył historii sztuki w miejscowym gimnazjum. W 1935 przyjął nominację na burmistrza Štanjel. Na stanowisku pozostawał w czasie II wojny światowej. W 1947 powrócił do Gorycji, gdzie spędził resztę życia. W 1951 otrzymał włoski Złoty Medal za Zasługi dla Kultury i Sztuki. Zmarł w 1962 w wieku 97 lat.
Z żoną Franceschą do Rochi miał dwójkę dzieci: Carlottę (1906–1987) i Lorenza (1906–1979).
Dzieła Budynki thumb|225px|Dom towarowy Portois & Fix w Wiedniu thumb|225px|Kamienica przy Barlickiego 1 w Bielsku-Białej
thumb|225px|Uniwersytet ludowy Urania w Wiedniu
+ Rok Obiekt Miasto Adres 1897 Kamienica czynszowa Wiedeń Preysinggasse 10 1898 Dom Kuracyjny Opatija ? 1898 Villa Baumann Wiedeń Anton-Langer-Gasse 3 1900 Szkoła żeńska Lublana Levstikov Trg 1 1900 Przytułek Lublana Japleva 2 1900 Kamienica i kawiarnia Cafe Allegri Bielsko-Biała Barlickiego 1 1900 Dom towarowy Portois & Fix Wiedeń Ungargasse 59–61 1900 Villa Belar Bled ? 1901 Kamienica „Libertas” Wiedeń Piaristengasse 20 1901 Kamienica Krispera Lublana Miklošičeva 20 1902 Pomnik Franca Prešerena Lublana Prešernov trg 1902 Villa Schwegl Bled ? 1902 Dom towarowy Artaria Wiedeń Kohlmarkt 9 1902 Kamienica Petrocochiny Wiedeń Hütteldorfer Straße 371 1903 Villa Max Štanjel ? 1904 Hotel Balkan Gorycja ? 1905 Narodni Dom Triest Via Fabio Filzi 14 1904 Kamienica czynszowa Wiedeń Graf Starhemberg-Gasse 40 1904 Kamienica Hribara Lublana Tavčarjeva 2 1905 Izba Przemysłowo-Handlowa Gorycja Corso Verdi 50 1906 Kamienica „Pod Czerwonym Jeżozwierzem” Wiedeń Wildpretmarkt 1 1906 Plebania kościoła św. Jakuba Lublana Levstikov Trg 9 1906 Grób Köcherta Wiedeń Cmentarz Hietzing, Maxingstraße 15 1906 Kamienica Bartoliego Triest Piazza della Borsa 7 1906 Palazzo Stabile Triest Via Belpoggio 1 1907 Kamienica Bamberga Lublana Miklošičeva 16 1908 Fabryka Fiat Werke AG Wiedeń Brünner Straße 72 1909 Villa Riehl Windischgarsten ? 1910 Uniwersytet ludowy Urania Wiedeń Uraniastraße 1 1910 Pałac Mladika Lublana Prešernova 25 1910 Villa Faber Attersee am Attersee ? 1991 Villa Wechsler Wiedeń Trautmannsdorffgasse 26 1913 Dom towarowy Reithoffer Wiedeń Lehargasse 9–11 1913 Fabryka Betzler Bolzano ? 1917 Most na rzece Murze Graz Wienerstraße/Grazer Bundesstraße 1921 Villa Bigot Gorycja ? 1922 Dom Pellegrinich Gorycja Via Brigata Casale 10 1925 Villa Ferrarii otaczające ją Ogrody Sztanielskie Štanjel ? 1934 Kościół Najświętszego Serca Gorycja Via 9 Agosto/Via Nizza/Via Brigata Casale 1937 Obelisk upamiętniający żołnierzy włoskich poległych w czasie bitew nad Isonzo Gorycja Via delle Chiese Antico 1938 Casa del Fascio Štanjel ?
Plany urbanistyczne + Rok Plan 1898 Plan regulacji urbanistycznej Lublany 1899 Plan regulacji urbanistycznej Bielska (dzisiejsze Bielsko-Biała) 1921 Plan odbudowy Gorycji 1925 Plan regulacji urbanistycznej Monfalcone
Zobacz też Jože Plečnik
Bibliografia Max Fabiani w Leksykonie Architektów. Wiedeń 1880-1945.
Kategoria:Ludzie związani z Wiedniem Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Odznaczeni Orderem Franciszka Józefa Kategoria:Architekci secesji Kategoria:Słoweńscy architekci Kategoria:Włoscy urbaniści Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Włoscy architekci Kategoria:Zmarli w 1962 Kategoria:Słoweńscy urbaniści Kategoria:Austro-węgierscy architekci Kategoria:Włosi pochodzenia austriackiego