thumb|Dawna szkoła garnizonowa we Frankfurcie nad Odrą (obecnie Muzeum Kleista) thumb|upright|Leopold von Braunschweig-Wolfenbüttel w stroju oficerskim – siostrzeniec Fryderyka II Wielkiego, w 1776 założyciel szkoły garnizonowej we Frankfurcie nad Odrą thumb|upright|Friedrich August Wilhelm von Brause, od 1818 dowódca frankfurckiej 5 Dywizji thumb|upright|Dom junkierski przy Carl-Philipp-Emanuel-Bach-Straße 11 (od 1912 siedziba administracji garnizonu i kwatermistrzostwa 5 Dywizji) thumb|Miejsce dawnych koszar im. Kleista we Frankfurcie nad Odrą (obecnie domy studenckie w Słubicach) thumb|Żołnierze Wehrmachtu powracający z radzieckiej niewoli thumb|Mogiły dawnych jeńców, pomarłych tuż po powrocie z niewoli w latach 1945–1946 (koszary Horna) thumb|upright|Pomnik ku czci poległych żołnierzy radzieckich we Frankfurcie nad Odrą Garnizon Frankfurt nad Odrą () – jeden z najstarszych niemieckich garnizonów wojskowych, znajdujący się we Frankfurcie nad Odrą we wschodniej części landu Brandenburgia. Miejsce stacjonowania jednostek: Brandenburgii-Prus (1626–1701), Królestwa Prus (1701–1918), Republiki Weimarskiej (1919–1933), III Rzeszy (1933–1945), tymczasowo Armii Radzieckiej (1945–1994), w latach 1949–1990 – Niemieckiej Republiki Demokratycznej (Kasernierte Volkspolizei 1952–1956, Nationale Volksarmee 1956–1990), od 1990 – Republiki Federalnej Niemiec (Bundeswehra).

Koszary Na garnizon we Frankfurcie nad Odrą składało się niegdyś 9 zespołów koszarowych, rozmieszczonych na obrzeżach miasta: Bülow-KaserneBühlow-Kaserne . Eichhorn-Kaserne (przy Müllroser Chaussee, po wojnie miejsce stacjonowania jednostek radzieckich, obecnie Urząd Skarbowy)Eichhorn-Kaserne . Feldzeugmeister-KaserneFeldzeugmeister-Kaserne . Fliegerhorst (m.in. 41 Lotniczy Pułk Szkolny)Fliegerhorst . Hindenburg-Kaserne (przy August-Bebel-Straße, Nuhnenvorstadt; m.in. 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Karola Pruskiego, 18 Pułk Artylerii Polowej Cesarstwa Niemieckiego, 8 Pułk Piechoty Zmotoryzowanej III Rzeszy)Hindenburg-Kaserne . Horn-Kaserne (nazwane na cześć Rudolfa von Horna – dowódcy 1 Dywizji Kawalerii 1920–1921 i 3 Dywizji Reichswehry 1921–1926; radziecka administracja Heimkehrerlager Gronenfelde)Horn-Kaserne ., Kleist-Kaserne (przy Schwiebuser Straße – Dammvorstadt, obecnie ul. Piłsudskiego w Słubicach; m.in. 3 oddział przeciwpancerny III Rzeszy) Nuhen-Kaserne Ziethen-Kaserne (nazwane na cześć pruskiego generała Hansa von Zietena; m.in. II batalion 39 Pułku Artylerii III Rzeszy)Ziethen-Kaserne .

Brandenburgia-Prusy (1618-1701) border|left|50px Pierwsze regularne jednostki wojskowe stacjonowały w mieście od 1669, jednak początek garnizonu datuje się już na 1626Artykuł o początkach garnizonu we Frankfurcie nad Odrą ..

Królestwo Prus (1701-1918) border|left|50px W XVIII wieku z garnizonem we Frankfurcie nad Odrą najściślej związany był staropruski Pułk Piechoty Diringshofen, od 1806 znany jako 24 Pułk Piechoty „von Schwendy”. Jego garnizonem przez cały czas był Frankfurt nad Odrą, do 1756 we współpracy z Chociebużem, potem we współpracy z Fürstenwalde/Spree. Rekruci pułku pochodzili z powiatów sulechowskiego (niem. Züllichau), krośnieńskiego (Crossen) i częściowo z powiatu Cottbus. Jego barwami były: biały i zielony.

Jednym z szefów jednostki był Leopold von Braunschweig-Wolfenbüttel (1752–1785) – siostrzeniec króla Prus Fryderyka II Wielkiego, w 1776 założyciel szkoły garnizonowej we Frankfurcie nad Odrą, który w młodym wieku utonął w czasie powodzi w nurtach Odry.

Do 1742 z Frankfurtu nad Odrą i okolic pochodziły uzupełnienia kadrowe dla staropruskiego 5 Pułku Kirasjerów – później do 1806 z powiatu świdwińskiego (Schivelbein) i części powiatu drawskiego (Dramburg) z miastami Schwedt, Angermünde, Falkenberg i Neustadt-Eberswalde.

Od października 1741 do lutego 1742 we Frankfurcie przejściowo znajdował się I batalion 40 Pułku Piechoty von Grevenitza (II batalion w Kostrzynie, grenadierzy w Krośnie), potem ulokowany w Głogowie (II batalion we Wrocławiu, grenadierzy w Oławie).

Związek Reński (1806-1813) Po przegranej przez Prusy bitwie pod Jeną-Auerstedt III Korpus Wielkiej Armii jako pierwszy wkroczył do Berlina (25 października 1806), zaś w listopadzie 1806 pod dowództwem Louisa Nicolasa Davouta – kolejno do Frankfurtu nad Odrą i Kostrzyna. W 1808, w dalszym okresie wojen napoleońskich, dowództwo nad dolnośląską brygadą we Frankfurcie nad Odrą objął Friedrich Kleist von Nollendorf (1763–1823) – od 1814 patron 6 Pułku Grenadierów.

W mieście stacjonowały też m.in.: 1809: 1 Pułk Piechoty Gwardii Cesarstwa Niemieckiego (niem. 1. Garderegiment zu Fuß) – d-ca pułku von Kessel (1807–1813); pułk stacjonował później w Berlinie i Poczdamie 1809–1811: 6 Pułk Grenadierów im. Hrabiego Kleista von Nollendorfa (1 Zachodniopruski) (niem. Grenadier-Regiment Graf Kleist v. Nollendorf (1. Westpreußisches) Nr 6) – d-cy pułku von Kamptz (1808–1810), von Willisen (1810–1811), von Schmalensee (1811–1814); pułk przeniósł się potem do Kołobrzegu 1810–1815: staropruski 1 Batalion Jegrów im. hrabiego Yorcka von Wartenburga (niem. Jäger Bataillon Graf Yorck von Wartenburg (Ostpreußisches) Nr 1) – d-cy pułku von Clausewitz (1810–1813), von Klüx (1813–1815); w 1815 batalion przeniósł się do Królewca i Gołdapi

Związek Niemiecki (1815-1866) left|50px 5 września 1818 została powołana 5 Dywizja ze sztabem we Frankfurcie nad Odrą. Jej poprzedniczką była brygada, sformowana w 1816 w Krośnie Odrzańskim, rok później przeniesiona właśnie do Frankfurtu nad Odrą.

W mieście w okresie Związku Niemieckiego stacjonowały również liczne jednostki pozostające w podległości organizacyjnej 5 Dywizji: 1815: 4 Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wielkiego (3 Wschodniopruski) (niem. Grenadier-Regiment König Friedrich der Große (3. Ostpreußisches) Nr 4) – d-ca pułku von Sjöholm (1811–1816); od 1816 pułk stacjonował w Gdańsku 1815–1817: 27 Pułk Piechoty im. Księcia Pruskiego Louisa Ferdynanda (2 Magdeburski) (niem. Infanterie-Regiment Prinz Louis Ferdinand (2. Magdeburgisches) Nr 27) – sztab i I batalion (II batalion w Myśliborzu); d-ca pułku Pletzmann; w 1817 pułk przeniósł się do Magdeburga 1817–1819: 24 Pułk Piechoty im. Księcia Meklemburgii-Schwerinu Fryderyka Franciszka II (4 Brandenburski) (niem. Infanterie-Regiment Großherzog Friedrich Franz II. von Mecklenburg-Schwerin (4. Brandenburgisches) Nr 24) – d-ca pułku von Romberg (1816–1822); w 1820 pułk przeniósł się do Neuruppin 1819: 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski) (niem. Leib-Grenadier-Regiment König Friedrich-Wilhelm III. (1. Brandenburgisches) Nr 8) – d-ca pułku von Grabow (1816–1832) 1820–1830: 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Karola Pruskiego (2 Brandenburski) (niem. Grenadier-Regiment Prinz Carl von Preußen (2. Brandenburgisches) Nr 12) – I batalion (II batalion w Krośnie Odrzańskim); d-ca pułku von Götz (1817–1832); pułk przeniósł się potem do Magdeburga 1827–1830: 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski) – d-ca pułku von Grabow (1816–1832) 1832–1847: 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Karola Pruskiego (2 Brandenburski) – d-cy pułku 1832 von Werder, 1840 von Schack, 1844 von Thümen, 1845 von Sommerfeld u. Falckenhayn; pułk przeniósł się potem do Guben 1847/1848: 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski) – d-ca pułku von Chamier (1845–1849) 1849–1851: 9 Kołobrzeski Pułk Grenadierów im. Hrabiego Gneisenau (2 Pomorski) (niem. Colbergsches Grenadier-Regiment Graf Gneisenau (2. Pommersches) Nr 9) – d-ca pułku von Röder (1848–1852); pułk stacjonował w Stargardzie 1849–1851: 20 Pułk Piechoty im. Hrabiego Tauentzien von Wittenburg (3 Brandenburski) (niem. Infanterie-Regiment Graf Tauentzien von Wittenberg (3. Brandenburgisches) Nr 20) – sztab i I batalion; d-cy pułku von Rommel (1847–1850), von Pannewitz (1850–1854); w 1851 pułk przeniósł się do Brandenburga 1850–1851: 5 Pułk Huzarów im. Księcia Blüchera von Wahlstatt (Pomorski) (niem. Husaren Regiment Fürst Blücher von Wahlstatt (Pommersches) Nr 5) – d-ca pułku von Pfuhl (1849–1854) 1850–1854: 29 Pułk Piechoty im. von Horna (3 Reński) (niem. Infanterie-Regiment von Horn (3. Rheinisches) Nr 29) 1851–1860: 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Karola Pruskiego (2 Brandenburski) – d-cy pułku 1848 von Knoblauch, 1852 von Baczko, 1856 von Dalwig, 1859 von Quitzow; pułk przeniósł się potem do Poznania 1860–1865: 52 Pułk Piechoty im. von Alvenslebena (6 Brandenburski) (niem. Infanterie-Regiment von Alvensleben (6. Brandenburgisches) Nr 52) – sztab i II batalion (I batalion w Krośnie Odrzańskim); d-cy von Schoeler (1860–1864), von Blumenthal (1864–1867); w 1865 pułk przeniósł się do Poznania 1864–1866: 18 Pułk Piechoty im. von Grolmanna (1 Poznański) (niem. Infanterie-Regiment von Grolmann (1. Posensches) Nr 18) – d-ca pułku von Kettler (1863–1866)

Związek Północnoniemiecki (1866-1871) left|50px We Frankfurcie nad Odrą w okresie Związku Północnoniemieckiego znajdował się sztab 5 Dywizji oraz liczne jednostki pozostające w podległości organizacyjnej 5 Dywizji: 1866–1868: 18 Pułk Piechoty im. von Grolmanna (1 Poznański) – d-ca pułku von Rentz (1866–1869); w 1868 pułk przeniósł się do Świdnicy 1866–1868: 20 Pułk Piechoty im. Hrabiego Tauentzien von Wittenburg (3 Brandenburski) – część pułku także we Wriezen; d-ca pułku von der Wense (1868–1868) 1868–1871: 52 Pułk Piechoty im. von Alvenslebena (6 Brandenburski) – sztab i I batalion (II batalion w Chociebużu, III batalion w Sprembergu); d-ca von Wulffen (1867–1871); w 1871 pułk przeniósł się do Wittenbergi 1870–1871: 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski) – d-ca pułku von L’Estocq (1870–1874)

W 1871 Johann Gottfried Piefke, który w 1835 zakończył służbę wojskową w 8 Przybocznym Pułku Grenadierów, napisał marsz Preußens Gloria na cześć wojsk pruskich i sprzymierzonych po wygranej wojnie przeciwko Francji. Melodia tego utworu brzmiała m.in. 5 października 1939 podczas zwycięskiego marszu wojsk hitlerowskich w zdobytej Warszawie.

Cesarstwo Niemieckie (1871-1918) left|50px thumb|Anger – dawniej plac ćwiczebny frankfurckich grenadierów thumb|upright|Heinrich Adolf von Bardeleben, ur. we Frankfurcie główny lekarz armii niemieckiej podczas wojny z Francją 1870–1871 We Frankfurcie nad Odrą znajdował się sztab 5 Dywizji z III Korpusu Armijnego IV Inspekcji armii Cesarstwa Niemieckiego, a także jednostki w podległości organizacyjnej tejże dywizji: sztab 5 Brygady Kawalerii (niem. 5. Kavallerie-Brigade) sztab 5 Brygady Artylerii Polowej (niem. 5. Feldartillerie-Brigade) 1871–1914: 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski) – d-cy pułku 1870 von L’Estocq, 1874 von Reibnitz, 1880 Graf Finck von Finckenstein, 1883 Freiherr von Willisen, 1885 Freiherr von Falkenstein, 1888 Baron von Collas, 1891 von Krosigk, 1894 Freiherr von Lichtenstern, 1895 von Eichhorn, 1897 von Kleist, 1900 von Salisch, 1903 von Schack 1874–1881: 52 Pułk Piechoty im. von Alvenslebena (6 Brandenburski) – I batalion (sztab II batalion w Chociebużu); d-cy 1872 von Goerne (1872–1878), von Kretschmann (1878–1882) 1876–1890: 12 Pułk Dragonów im. von Arnima (2 Brandenburski) (niem. Dragoner-Regiment 12) – d-cy 1872 von Heydebreck, 1881 von d. Knesebeck, 1885 von Kutschenbach, 1889 Graf von Klinckow-stöm; w 1881 I batalion przeniesiono do Krosna Odrzańskiego 1880–1914: 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Karola Pruskiego (2 Brandenburski) – d-cy pułku 1880 von Lettow-Vorbeck, 1884 von Seelhorst, 1888 Amann, 1889 von Jahn, 1890 von Alvensleben, 1894 Liebert, 1896 von Asmuth, 1899 von Tresckow, 1902 von Open, 1904 Freiherr von der Goltz