Jan Rychel (ur. 27 października 1902 w Dziećmarowach, zm. 16 lutego 1974 w Strzelcach Opolskich) – polski bankowiec, nauczyciel i działacz narodowy na Śląsku Opolskim, poseł na Sejm PRL II kadencji.
Życiorys Po ukończeniu szkoły podstawowej w Dziećmarowie uczył się w seminarium nauczycielskim w Głubczycach, po czym pracował w cukierni w Baborowie. Był członkiem Związku Polaków w Niemczech, redagował pismo dla młodzieży „Zdrój” oraz organizował nauczanie języka polskiego w rejencji opolskiej. Był założycielem pierwszych szkół prywatnych na Śląsku Opolskim, po tym jak dopuściła je pruska ustawa o szkolnictwie. Sprawował nadzór nad szkołami polskimi w Jędryni, Centawie i Jemielnicy oraz nad kursami języka, historii i literatury polskiej prowadzonymi przez nauczycieli ze szkół prywatnych w Barucie, Wierchlesiu, Sieroniowicach, Szczepanku, Dziewkowicach, Suchych Łanach i Mokrych Łanach. W 1927 został wybrany na prezesa Związku Stowarzyszeń Młodzieży Polsko-Katolickiej Śląska Opolskiego w Opolu. Od 1929 kierował Bankiem Ludowym w Oleśnie, a w latach 1935–1939 szefował Bankowi Ludowemu w Strzelcach Opolskich. Pełnił obowiązki sekretarza ZPwN oraz Polsko-Katolickiego Towarzystwa Szkolnego na powiat strzelecki.
Tuż przed wybuchem wojny został aresztowany i uwięziony, po czym przewieziono go do obozu Buchenwald. Po powrocie do Strzelec Opolskich w 1945 został zatrudniony w Komunalnej Kasie Oszczędności, później został wiceprezesem Banku Rolnego oraz jego pełnomocnikiem na powiat strzelecki. W banku pracował do 1967. W 1946 zakładał Powiatowy Komitet Stronnictwa Demokratycznego, którego szefem pozostał do końca życia.
Po odwilży październikowej uzyskał mandat posła na Sejm PRL II kadencji z okręgu Koźle. Zasiadał w Komisji Rolnictwa. Później był m.in. radnym Powiatowej Rady Narodowej oraz przewodniczącym Powiatowego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Zasiadał też w Ogólnopolskim Komitecie FJN„Trybuna Robotnicza”, nr 4 (4350), 7 stycznia 1958, s. 2.. Zasiadał w Radzie Naczelnej Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich.
Od 1931 żonaty z Emilią Breitkopf.
Zmarł w Strzelcach Opolskich, pochowany na cmentarzu parafialnym przy kościele św. Barbary.
Ordery i odznaczenia„Kurier Polski”, nr 42 z 19 lutego 1974, s. 2 (nekrolog). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka Honorowa „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1968)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, nr 5, poz. 47, z 7 czerwca 1968, s. 3.
Upamiętnienie Imieniem Jana Rychela nazwano jedną z ulic w Strzelcach Opolskich.
Przypisy
Bibliografia
Agnieszka Pospiszyl: Pracował dla tej ziemi, strzelecopolski.pl Profil na stronie Biblioteki Sejmowej
Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Związku Polaków w Niemczech Kategoria:Ludzie związani z bankowością w Polsce Kategoria:Ludzie związani ze Strzelcami Opolskimi Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużonemu Opolszczyźnie” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Polscy działacze narodowi na Śląsku Kategoria:Polscy działacze spółdzielczy Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Posłowie z okręgu Kędzierzyn-Koźle (PRL) Kategoria:Przewodniczący Powiatowych Komitetów SD (1944–1989) Kategoria:Radni Powiatowych Rad Narodowych Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Urzędnicy bankowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald Kategoria:Zmarli w 1974