Święta
Imieniny obchodzą: Alojzy, Apollo, Boguwola, Edyta, Elfryda, Euchariusz, Euchary, Hildemar, Makary, Maria, Narcyza, Patapiusz, Potapiusz, Romaryk i Świedarg Buddyzm – Dzień Oświecenia Buddy – najważniejsze buddyjskie święto w roku Bułgaria – Dzień Studenta Falklandy – rocznica bitwy koło Falklandów Guam – Dzień Matki Bożej z Camarin Panama – Dzień Matki Polska – Dzień Kupca wzgl. Święto Kupiectwa Polskiego (w dzień wspomnienia Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, zwanej „Matką Bożą Kupiecką”) Uzbekistan – Święto Konstytucji Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl.: Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny (dzień wolny w wielu katolickich krajach) Św. Euchariusz (pierwszy biskup Trewiru) św. Eutychian (papież) św. Romaryk (opat)
Wydarzenia w Polsce
1201 – Henryk I Brodaty został księciem wrocławskim. 1268 – Dokumentem księcia Bolesława V Wstydliwego osada targowa Koprzywnica uzyskała prawa miejskie na prawie magdeburskim. 1396 – Został oficjalnie erygowany klasztor brygidek w Gdańsku. 1432 – Wyznaczony przez króla Władysława II Jagiełłę do sprawowania władzy na Litwie Zygmunt Kiejstutowicz stoczył pod Oszmianą zwycięską bitwę ze Świdrygiełłą, roszczącym sobie prawo do władzy i spiskującym z Krzyżakami. 1474 – Wojna polsko-węgierska: we Wrocławiu został podpisany rozejm pomiędzy królem Kazimierzem IV Jagiellończykiem i królem Czech Władysławem II Jagiellończykiem, a królem Węgier Maciejem Korwinem. 1506 – Zygmunt I Stary został wybrany na Sejmie elekcyjnym w Piotrkowie na króla Polski. 1516 – W bitwie pod Zynkowem dysponujący kilkoma chorągwiami obrony potocznej rotmistrz Jakub Secygniowski pobił 1000-konny oddział tatarski i uwolnił wziętych w jasyr. 1580 – Król Stefan Batory nadał Lipskowi na Suwalszczyźnie prawa miejskie na prawie magdeburskim. 1717 – Starcie wojsk królewskich z konfederatami tarnogrodzkimi pod Sandomierzem. 1831 – Joachim Lelewel stanął na czele Komitetu Narodowego Polskiego. 1884 – Założono Poznański Chór Katedralny. 1906 – Założono klub sportowy Juvenia Kraków. 1907: Bojowiec PPS Józef Andersz został skazany na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie. Założono Stowarzyszenie Wolnomyślicieli Polskich. 1913 – pożar w KWK Emma w Radlinie. W jego wyniku zginęło 17 górników. 1918 – Odbyła się pierwsza inauguracja roku akademickiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. 1919: Potyczka polsko-czechosłowacka pod Kieżmarkiem. Rada Ambasadorów państw Ententy ustaliła w Paryżu linię Curzona jako wschodnią granicę Polski. W Poznaniu założono Polski Związek Towarzystw Wioślarskich (PZTW). 1923 – Powstała polska YMCA. 1933 – W Gdyni otwarto Dworzec Morski. 1937 – W Krynicy-Zdroju została uruchomiona pierwsza w kraju kolej linowo-terenowa na Górę Parkową. 1939 – Otwarto Kanał Gliwicki. 1941 – Niemcy utworzyli obóz zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem. 1943: W Grabówce koło Białegostoku Niemcy rozstrzelali ponad 250 osób w odwecie za akcje zbrojnego podziemia przeciwko okupantom. W Warszawie Gestapo aresztowało w wyniku denuncjacji 19 członków Oddziału II (Informacyjno-Wywiadowczego) Komendy Głównej AK, w tym jego szefa ppłka Mariana Drobika. 1953 – O godz. 21:00, w kaplicy Matki Bożej na Jasnej Górze po raz pierwszy odmówiono modlitwę apel jasnogórski. 1958 – W Warszawie odnaleziono ciało porwanego i zamordowanego przez nieznanych sprawców w styczniu 1957 roku licealisty Bogdana Piaseckiego, syna Bolesława, lidera przedwojennej ONR Falangi i szefa powojennego Stowarzyszenia „Pax”. 1970 – Przeprowadzono spis powszechny. 1975 – Rozpoczął się VII zjazd PZPR. 1978 – Premiera komedii filmowej Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz w reżyserii Stanisława Barei. 1981 – Papież Jan Paweł II ustanowił Papieską Akademię Teologiczną w Krakowie (obecnie Uniwersytet Papieski Jana Pawła II). 1992 – Weszła w życie tzw. Mała Konstytucja. 1997 – Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował Ruch Społeczny AWS. 2001 – W Krakowie otwarto Most Kotlarski. 2011 – W Szczecinie rozpoczęły się XIX Mistrzostwa Europy w Pływaniu na krótkim basenie. 2017 – Beata Szydło złożyła rezygnację z urzędu premiera, podając gabinet do dymisji, którą prezydent Andrzej Duda przyjął i desygnował na premiera Mateusza Morawieckiego. 2022 – Obraz Jacka Malczewskiego Rzeczywistość został warunkowo sprzedany na aukcji w Domu Aukcyjnym Desa Unicum za 17 mln zł.
Wydarzenia na świecie thumb|Zgliszcza Ringtheater w 1881
395 – Zwycięstwo wojsk Północnej Dynastii Wei nad siłami Późniejszego Yan w bitwie pod Hohhot w Chinach. 877 – Ludwik II Jąkała został koronowany w katedrze w Reims na króla zachodnich Franków. 1374 – Ban i przyszły pierwszy król Bośni Tvrtko I Kotromanić ożenił się z księżniczką bułgarską Dorotą. 1400 – Vadstena w Szwecji uzyskała prawa miejskie. 1427 – We Frankfurcie nad Menem podpisano traktat pokojowy kończący wojnę Moguncji z Hesją. 1487 – Podczas wyprawy w poszukiwaniu nowej drogi do Indii portugalski żeglarz Bartolomeu Dias dotarł, jako pierwszy Europejczyk, do Zatoki Wielorybiej w dzisiejszej Namibii. 1502 – Król Czech, Węgier i Chorwacji Władysław II Jagiellończyk nadał nowy herb miejski Koszycom. 1590 – Odbyła się koronacja papieska Grzegorza XIV. 1599 – Figura Najświętszej Marii Panny w katedrze w kolumbijskim Popayán została ukoronowana tzw. Koroną Andów. 1609 – W Mediolanie otwarto Bibliotekę Ambrozjańską. 1625 – Ferdynand III Habsburg został koronowany na króla Węgier i Chorwacji. 1650 – Przyszły elektor Bawarii Ferdynand Maria Wittelsbach ożenił się z księżniczką sabaudzką Henriettą Adelajdą. 1660 – W Cockpit Theater w Londynie odbyło się pierwsze przedstawienie tragedii Williama Szekspira Otello, w którym w rolę Desdemony, graną do tej pory przez młodych chłopców, wcieliła się aktorka (prawdopodobnie Anne Marshall lub Margaret Hughes). Jednocześnie był to też prawdopodobnie pierwszy raz, kiedy kobieta w ogóle zagrała jakąkolwiek szekspirowską bohaterkę. 1671 – Powstanie Razina: wojska carskie zdobyły ostatni ośrodek oporu powstańców – Astrachań. 1700 – Odbyła się koronacja papieska Klemensa XI. 1710 – Wojna o sukcesję hiszpańską: rozpoczęła się bitwa pod Brihuegą. 1744 – Założono miasto Copiapó w północnym Chile. 1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjskie pod dowództwem gen. Henry’ego Clitona zdobyły Newport w Rhode Island. 1812 – 40 osób zginęło w trzęsieniu ziemi z epicentrum w rejonie miasta Wrightwood w Kalifornii. 1813 – W Wiedniu odbyło się premierowe wykonanie VII symfonii Ludwiga van Beethovena. 1818 – Ludwik I został wielkim księciem Badenii. 1831 – I wojna egipsko-turecka: wojska egipskie pod wodzą Ibrahima Paszy rozpoczęły oblężenie Akki. 1832 – W Petersburg została założona Nikołajewska Akademia Sztabu Generalnego. 1845: Niemiecki astronom Karl Ludwig Hencke odkrył planetoidę (5) Astraea. Vicente Ramón Roca został prezydentem Ekwadoru. 1849 – W Neapolu odbyła się premiera opery Luiza Miller z muzyką Giuseppe Verdiego i librettem Salvadore Cammarano. 1854 – Papież Pius IX ogłosił dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. 1856 – W Lyonie założono Stowarzyszenie Misji Afrykańskich. 1859 – Założono Papieskie Kolegium Północnoamerykańskie z siedzibą w Rzymie. 1861: Erupcja Wezuwiusza. Rozpoczęła się francuska interwencja w Meksyku. 1862 – Luigi Carlo Farini został premierem Włoch. 1863 – Około 2,5 tys. osób zginęło w pożarze kościoła Jezuitów w stolicy Chile Santiago. 1864: Papież Pius IX ogłosił encyklikę Quanta cura potępiającą rozdział Kościoła od państwa. W Bristolu otwarto Clifton Suspension Bridge. 1870 – Wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Beaugency. 1876 – Epaminondas Delijeoris został po raz piąty premierem Grecji. 1881: Klara z Montefalco, Benedykt Józef Labre, Wawrzyniec z Brindisi i Jan Chrzciciel de Rossi zostali kanonizowani przez papieża Leona XIII. Około 400 osób zginęło w wyniku pożaru Ringtheater w Wiedniu. 1898 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (441) Bathilde. 1900 – Zwodowano brytyjski transatlantyk „Suevic”. 1905 – Utworzono Australijskie Biuro Statystyczne (ABS). 1907 – Gustaw V został królem Szwecji. 1910 – W Berlinie zakończył się mecz o szachowe mistrzostwo świata, w którym broniący tytułu Niemiec Emanuel Lasker pokonał reprezentanta Francji Dawida Janowskiego. 1911 – Założono portugalski klub piłkarski SC Salgueiros. 1914 – I wojna światowa: w bitwie koło Falklandów Brytyjczycy rozgromili Niemiecką Eskadrę Wschodnioazjatycką admirała Maximiliana von Spee. 1915 – W brytyjskim magazynie „Punch” ukazał się wiersz In Flanders Fields (pol. Na polach Flandrii lub Wśród Flandrii pól) kanadyjskiego poety i chirurga wojskowego Johna McCrae. 1917 – Premier Portugalii Afonso Costa, w wyniku przewrotu wojskowego zorganizowanego przez gen. Sidónio Paisa, ustąpił ze stanowiska i udał się na emigrację do Paryża. 1919: Bombowiec Blackburn Kangaroo został zniszczony podczas awaryjnego lądowania mieście Suda na Krecie w czasie próby pierwszego przelotu australijskiej załogi z Wielkiej Brytanii do Australii. Założono chilijski klub piłkarski San Luis Quillota. 1920: Prezydent Francji Alexandre Millerand odsłonił pomnik Okop bagnetów pod Verdun. Przewodniczący rumuńskiego senatu Constantin Coandă został ciężko ranny w wyniku zamachu dokonanego przez komunistę Maksa Goldsteina. 1923 – W Lipsku odbyła się premiera dramatu Baal Bertolta Brechta. 1929 – Rozegrano pierwsze piłkarskie derby Rzymu, w których AS Roma pokonała S.S. Lazio 1:0. 1931: Luis Miguel Sánchez Cerro został prezydentem Peru. W Niemczech wprowadzono tzw. podatek od ucieczki z Rzeszy. 1932 – Premiera filmu wojennego Pożegnanie z bronią w reżyserii Franka Borzage. 1933: Papież Pius XI kanonizował Bernadetę Soubirous. W Saragossie wybuchło powstanie anarchistyczne, które głównie objęło hiszpańskie prowincje: Aragonia, Katalonia, Huesca i Teruel. 1936 – W stoczni w Kilonii zwodowano pancernik „Gneisenau”. 1938 – Ławrientij Beria zastąpił Nikołaja Jeżowa na stanowisku szefa NKWD. 1939 – Manuel Prado Ugarteche został prezydentem Peru. 1940 – Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-103 zatopił u wybrzeża Irlandii brytyjski statek pasażerski SS „Calabria” wraz ze wszystkimi 360 osobami na pokładzie. 1941: Rozpoczęła się bitwa o Malaje. USA, Wielka Brytania i jej dominia oraz sojusznicy wypowiedzieli wojnę Japonii. W lesie koło stacji kolejowej Rumbula zakończyła się masakra ok. 25 tys. Żydów, dokonana tego dnia i 30 listopada przez Niemców i ich łotewskich kolaborantów. 1942 – Bitwa o Atlantyk: podczas ataku na aliancki konwój zderzyły się niemieckie okręty podwodne U-254 i U-221, w wyniku czego pierwszy z nich zatonął z większością załogi (uratowano tylko 4 marynarzy); u południowego wybrzeża Grenlandii brytyjski bombowiec Liberator zatopił bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-611, wraz z całą, 45-osobową załogą. 1943: Alianckie samoloty zbombardowały stację kolejową L’Aquila we Włoszech, powodując setki ofiar cywilnych i wojskowych. W ośrodku w Bletchley Park w Wielkiej Brytanii uruchomiono pierwszy na świecie komputer Colossus, używany do łamania szyfrów niemieckiej maszyny Enigma (zwłaszcza tzw. Maszyny Lorenza). 1944 – W Amsterdamie, członkowie holenderskiego ruchu oporu, wykonali wyrok śmierci na Wimie Henneicke, dowódcy kolaboracyjnego oddziału, zajmującego się poszukiwaniami ukrywających się przed Niemcami, holenderskich Żydów. 1945 – Dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca Bell 47. 1946 – Założono serbski klub piłkarski FK Napredak Kruševac. 1947 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: arabski przywódca Hasan Salama poprowadził kilkusetosobowy oddział do ataku na przedmieścia Tel Awiwu, gdzie wpadł on w zasadzkę przygotowaną przez członków żydowskiej Hagany, którzy zabili prawie 100 napastników. 1948 – W fińskim Tampere uruchomiono komunikację trolejbusową. 1949: Chińscy nacjonaliści ewakuowali się na Tajwan.