Nagroda Literacka m.st. Warszawy – nagroda literacka, po raz pierwszy przyznana w 1926 roku, reaktywowana w 2008 roku.
Historia Pierwszym laureatem nagrody został Władysław Mickiewicz, publicysta, tłumacz i wydawca, najstarszy syn Adama Mickiewicza. Przyznawana regularnie co roku nagroda cieszyła się dużym prestiżem, rosnącym z latami dzięki pozycji, jaką w literaturze zajmowali jej kolejni laureaci. Byli to między innymi: Wacław Sieroszewski, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wacław Berent, Tadeusz Boy-Żeleński, Pola Gojawiczyńska, Roman Kołoniecki, Maria Kuncewiczowa oraz Leopold Staff, ostatni laureat przed wojną (1938).
Po wojnie warszawska nagroda literacka przyznawana była pisarzom i publicystom nieregularnie i pod różnymi nazwami. Pierwszym laureatem został w 1948 roku Kazimierz Brandys, ostatnimi zaś Miron Białoszewski i Jerzy Waldorff (w roku 1980). Wyróżniono także między innymi Władysława Broniewskiego, Stefana Wiecheckiego, Hannę Januszewską, Juliusza Wiktora Gomulickiego, Ernesta Brylla i Jerzego Stefana Stawińskiego.
Reaktywacja 28 sierpnia 2008 roku Rada miasta stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę ponownie ustanawiającą Nagrodę Literacką m. st. Warszawy. Zgodnie z jej regulaminem powołano jury w składzie: prof. Andrzej Z. Makowiecki oraz Tomasz Burek, Tadeusz Górny (sekretarz), Grzegorz Leszczyński, Andrzej S. Kowalczyk, Marek Wawrzkiewicz i Tomasz Wroczyński. Kadencja jury trwa trzy lata. Od roku 2015 jury obradowało w składzie: Janusz Drzewucki (przewodniczący), Grażyna Borkowska, Anna Maria Czernow, Karolina Głowacka (sekretarz), Anna Romaniuk, Krzysztof Masłoń, Rafał Skąpski. W latach 2015–2017 członkinią jury była Joanna Kulmowa, zaś w latach 2018–2022 Eliza Kącka.
Od 2022 r. skład jury przedstawia się następująco: Justyna Sobolewska (przewodnicząca), Maciej Jakubowiak (sekretarz), Jarosław Klejnocki, Anna Kramek-Klicka, Piotr Sadzik, Agnieszka Sowińska, Karolina Szymaniak. W roku 2026 do kapituły dołączył Antoni Zając.
Inicjatorami powrotu do dobrej tradycji byli m.in. Rafał Skąpski, prezes Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, Włodzimierz Paszyński, zastępca prezydenta m. st. Warszawy, a także Ewa Malinowska-Grupińska, wydawca, przewodnicząca Rady Miasta.
Nagroda przyznawana jest w sześciu kategoriach: warszawski twórca – 120 tys. zł, proza – 35 tys. zł, poezja – 35 tys. zł, książka o tematyce warszawskiej – 35 tys. zł., komiks i powieść graficzna – 35 tys. zł, literatura dziecięca – 35 tys. zł.
Osoby nominowane otrzymują po 15 tys. zł.
Dyplomy otrzymują także wydawcy nagrodzonych książek.
Laureaci
Laureaci roku 2008 14 listopada 2008 roku, w Salach Redutowych Opery Narodowej w Warszawie, prezydent m.st. Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, w obecności przewodniczącej Rady Miasta, Ewy Malinowskiej–Grupińskiej wręczyła pamiątkowe medale i nagrody pieniężne laureatom pierwszej po latach przerwy edycji nagrody. Decyzją jury, w regulaminowych kategoriach: „Warszawski twórca”, „Literatura piękna”, „Literatura dla dzieci i młodzieży” oraz „Edycja warszawska” zostali nimi: Tadeusz Konwicki – nagroda główna, „za wszystko co stworzył o Warszawie, dla Warszawy i w Warszawie” Julia Hartwig – za tom Poezje wybrane. Selected Poems, Wydawnictwo Literackie 2008 Joanna Kulmowa – za tom Kulmowa dzieciom, Poznańska Oficyna Wydawnicza G&P 2007 Tomasz Pawłowski i Jarosław Zieliński – za książkę Żoliborz. Przewodnik historyczny, wydaną z inicjatywy Rady Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy przez Wydawnictwo Rosner i Wspólnicy
Laureaci roku 2009 Wręczenie nagród odbyło się 24 września 2009 roku w Galerii Skwer. Nagrody, które wręczyła prezydent m. st. Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, otrzymali: Józef Hen – nagroda główna w kategorii „Warszawski twórca” Anna Piwkowska – za tomik Farbiarka (Wydawnictwo Znak) – w kategorii „Literatura piękna dla dorosłych” Maciej Wojtyszko – za utwór Bromby i Fikandra wieczór autorski (Ezop) – w kategorii „Literatura dla dzieci i młodzieży” Marek Kwiatkowski – za książkę Gawędy warszawskie (PIW) w kategorii „Edycja o tematyce warszawskiej”
Laureaci roku 2010 Marek Nowakowski – nagroda główna w kategorii „Warszawski twórca” Ryszard Przybylski – za Cień jaskółki. Esej o myślach Chopina (Wydawnictwo Znak) – w kategorii „Literatura piękna” Paweł Beręsewicz – za Warszawa. Spacery z Ciumkami (Skrzat) – w kategorii „Literatura dla dzieci i młodzieży” Stanisław Milewski – za Codzienności niegdysiejszej Warszawy (Iskry) – w kategorii „Edycja o tematyce warszawskiej”
Laureaci roku 2011 Janusz Głowacki – nagroda główna w kategorii „Warszawski twórca” Eustachy Rylski – za książkę Na grobli (Świat Książki) – w kategorii „Literatura piękna – proza” Jarosław Mikołajewski – za tom Zbite szklanki (Wydawnictwo Literackie) – w kategorii „Literatura piękna – poezja” Joanna Papuzińska – za książkę Asiunia (wyd. Literatura i Muzeum Powstania Warszawskiego; ilustracje: Maciej Szymanowicz) – w kategorii „Literatura dziecięca” Magdalena Stopa, Jan Brykczyński – za książkę Ostańce. Kamienice warszawskie i ich mieszkańcy (Dom Spotkań z Historią) – w kategorii „Edycja warszawska”
Laureaci roku 2012 Wręczenie nagród odbyło się 22 kwietnia 2012 roku w Teatrze na Woli. Nagrody, za książki wydane w drugiej połowie 2011 r., otrzymali: prof. Janusz Tazbir – za książkę Romans literatury i historii – nagroda w kategorii „Warszawski twórca” Jarosław Mikołajewski – za książkę Rzymska komedia (Wydawnictwo Agora) – w kategorii „Literatura piękna – proza” Jacek Łukasiewicz – za tomik Stojąca na ruinie (Biuro Literackie) – w kategorii „Literatura piękna – poezja” Małgorzata Strzałkowska – za książkę Leśne głupki i coś i ilustracje (Bajka) – w kategorii „Książka dla dzieci” Ewa Morycińska-Dzius – za książkę Rozsypane fotografie (Świat Książki) – w kategorii „Edycja warszawska”
Laureaci roku 2013 Joanna Kulmowa – w kategorii „Warszawski twórca” Kazimierz Orłoś – za książkę Dom pod Lutnią – w kategorii „Literatura piękna – proza” Krzysztof Karasek – za tom Dziennik rozbitka – w kategorii „Literatura piękna – poezja” Dorota Sidor, Aleksandra i Daniel Mizielińscy – za książkę Gdzie jest wydra? – czyli śledztwo w Wilanowie – w kategorii „Literatura dziecięca, tekst i ilustracje” Tomasz Mościcki – za książkę Teatry Warszawy 1944–1945 – w kategorii „Edycja warszawska”
Laureaci roku 2014 Wiesław Myśliwski – w kategorii „Warszawski twórca” Przemysław Wechterowicz – za książkę Proszę mnie przytulić z ilustracjami Emilii Dziubak (wyd. Agencja Edytorska Ezop) – w kategorii „Pisanie dla dzieci” Ignacy Karpowicz – za Ości (Wydawnictwo Literackie) – w kategorii „Proza” Tadeusz Dąbrowski – za Pomiędzy (Wydawnictwo a5) – w kategorii „Poezja” Joanna Rolińska – za zbiór wywiadów Rozmowy o dzieciństwie (wyd. G+J Książki) – w kategorii „Edycja warszawska”
Laureaci roku 2015 Jarosław Marek Rymkiewicz (odmówił przyjęcia nagrody) – w kategorii „Warszawski twórca roku” Andrzej Stasiuk – kategoria „proza”, za książkę Wschód Urszula Kozioł – w kategorii „poezja”, za tom Klangor Anna Piwkowska i Emilia Bojańczyk – kategoria „literatura dziecięca”, za książkę Franciszka Elżbieta Markowska i Katarzyna Naliwajek-Mazurek – kategoria „edycja warszawska”, za pracę Okupacyjne losy muzyków: Warszawa 1939–1945
Laureaci roku 2016 Eustachy Rylski – w kategorii „Warszawski twórca” Anna Janko – w kategorii „proza” za książkę Mała zagłada Piotr Matywiecki – w kategorii „poezja” za tom Którędy na zawsze Justyna Bednarek i Daniel de Latour – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za książkę Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek (czterech prawych i sześciu lewych) Magdalena Kicińska – w kategorii „edycja warszawska” za książkę Pani Stefa
Laureaci roku 2017 Hanna Krall – w kategorii „Warszawski twórca” Stanisław Aleksander Nowak – w kategorii „proza” za książkę Galicyanie Jerzy Kronhold – w kategorii „poezja” za tom Skok w dal Marcin Szczygielski i Magdalena Wosik – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za książkę Klątwa dziewiątych urodzin Grzegorz Piątek – w kategorii „edycja warszawska” za książkę Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego
Laureaci roku 2018 Ernest Bryll – w kategorii „Warszawski twórca” Jakub Żulczyk – w kategorii „proza” za książkę Wzgórze psów Maria Bigoszewska – w kategorii „poezja” za tom Wołam cię po imieniu Magdalena Tulli i Alicja Rosé – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za książkę Ten i tamten las Anna Bikont – w kategorii „edycja warszawska” za książkę Sendlerowa. W ukryciu
Laureaci roku 2019 Kazimierz Orłoś – w kategorii „Warszawski twórca” za całokształt twórczości Wiesław Myśliwski – w kategorii prozatorskiej za powieść Ucho igielne Krystyna Dąbrowska – w kategorii poetyckiej za tom Ścieżki dźwiękowe (wyd. Wydawnictwo a5) Cezary Harasimowicz – w kategorii „literatura dziecięca” za Mirabelkę (Zielona Sowa) Andrzej Żor – w kategorii „edycja warszawska” za książkę Dom. Historia przytułku św. Franciszka Salezego
Laureaci roku 2020 Łukasz Orbitowski – w kategorii prozatorskiej za powieść Kult Ewa Lipska – w kategorii poetyckiej za tom Miłość w trybie awaryjnym Wojciech Mikołuszko i Małgorzata Dmitruk – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za książkę Wojtek Arkadiusz Szaraniec – w kategorii „edycja warszawska” za książkę Warszawa dzika Piotr Wojciechowski – w kategorii „Warszawski twórca” za całokształt twórczości
Laureaci roku 2021 Joanna Rudniańska – w kategorii „Warszawska twórczyni” Zyta Rudzka – w kategorii „proza” za książkę Tkanki miękkie Radosław Jurczak – w kategorii „poezja” za książkę Zakłady holenderskie Aleksandra i Daniel Mizielińscy – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych Grzegorz Piątek – w kategorii „Książka o tematyce warszawskiej” za Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944–1949
Laureaci roku 2022 Piotr Sommer – w kategorii „Warszawski twórca” Andrzej Stasiuk – w kategorii prozatorskiej za Przewóz Tomasz Bąk – w kategorii poetyckiej za książkę O, tu jestem Katarzyna Jackowska-Enemuo (tekst), Marianna Sztyma (ilustracje) – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za książkę Tkaczka chmur Błażej Brzostek – w kategorii „Książka o tematyce warszawskiej” za książkę Wstecz. Historia Warszawy do początku Wanda Hagedorn (tekst), Ola Szmida (ilustracje) – w kategorii „komiks i powieść graficzna” za książkę Twarz, brzuch, głowa
Laureaci roku 2023 Paweł Dunin-Wąsowicz – w kategorii „Warszawski twórca” Zyta Rudzka – w kategorii prozatorskiej za Ten się śmieje, kto ma zęby Kamila Janiak – w kategorii poetyckiej za książkę miłość Anna Taraska (tekst), Dominika Czerniak-Chojnacka (ilustracje) – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za książkę Dwa słowa Konrad Niemira – w kategorii „Książka o tematyce warszawskiej” za książkę Bazgracz. Trzy eseje o Norblinie Daniel Odija (tekst), Wojciech Stefaniec (ilustracje) – w kategorii „komiks i powieść graficzna” za książkę Rege
Laureaci roku 2024 Joanna Papuzińska – w kategorii „Warszawska twórczyni” Tomasz Różycki – w kategorii prozatorskiej za Złodzieje żarówek Justyna Kulikowska – w kategorii poetyckiej za książkę Obóz zabaw Maria Strzelecka (tekst i ilustracje) – w kategorii „literatura dziecięca – tekst i ilustracje” za książkę Hajda. Beskid bez kitu Michał Książek – w kategorii „Książka o tematyce warszawskiej” za książkę Atlas dziur i szczelin Maciej Sieńczyk (tekst i ilustracje) – w kategorii „komiks i powieść graficzna” za książkę Spotkanie po latach
Laureaci roku 2025 Marek Bieńczyk – w kategorii „Warszawski twórca” Jul Łyskawa – w kategorii prozatorskiej za Prawdziwą historię Jeffreya Watersa i jego ojców Antonina Tosiek – w kategorii poetyckiej za książkę żertwy