Poradnictwo zawodowe – proces doradzania, w którym doradca zawodowy pomaga klientowi w osiągnięciu lepszego zrozumienia siebie samego w odniesieniu do środowiska pracy, aby umożliwić realny wybór lub zmianę zatrudnienia albo osiągnięcie właściwego przystosowania zawodowego.
Definicja Poradnictwo w literaturze przedmiotu nie jest określone jednoznacznie, znalezione definicje można podzielić na trzy grupy: poradnictwo w węższym znaczeniu – kładzie się tu nacisk głównie na moment udzielenia pomocy, najczęściej przez porady. Istotna jest tu interakcja doradcy z klientem jako znaczące zdarzenie społeczne (kierunek psychologiczny) poradnictwo w szerszym znaczeniu – nie jest na tyle istotny moment udzielenia porad, ale sam fakt ich realizacji, zachowanie klienta. Tak rozumiane poradnictwo ma ścisły związek z wychowaniem, nauczaniem itp. (kierunek pedagogiczny) poradnictwo o znaczeniu systemowym – wyeksponowanie w definicjach tego działania jako zjawiska społecznego (kierunek socjologiczny)
Historia Inicjatywę zorganizowania poradnictwa zawodowego w Polsce podjął b. Centralny Urząd Szkolenia Zawodowego (CUSZ) w maju 1956 r. W tym samym czasie Komisja Oświaty, Nauki i Kultury Sejmu PRL wezwała władze oświatowe do zorganizowania poradnictwa zawodowego dla młodzieży i rodziców. Komisja Sejmowa wyszła z założeniem, że znaczny odsiew uczniów w szkołach zawodowych spowodowany był m.in. niewłaściwym wyborem zawodu. Na początku 1957 r. poradnictwo zawodowe zostało włączone do systemu oświaty. Powstały pierwsze placówki – poradnie psychologiczno-zawodowe (lub poradnie psychologiczno-pedagogiczne). Po raz pierwszy w historii oświaty w Polsce poradnictwo zawodowe zostało ujęte w przepisy prawne i uzyskało trwałą bazę materialną, gwarantującą systematyczny rozwój. Pierwszy akt prawny dotyczący poradnictwa zawodowego został wydany w 1958 r. w formie zarządzenia Ministra Oświaty. W 1991 roku powstało Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych RP (SDSiZ), zrzeszające specjalistów zajmujących się tematyką poradnictwa zawodowego w różnych instytucjach i resortach
Zakres działania Poradnictwo obejmuje szeroki zakres działań: proces udzielania porad, dostarczania informacji lub interpretacji wyników testów. Wyróżnia się: poradnictwo niedyrektywne – doradca nastawia jedynie „życzliwe ucho”, rozważa myśli, uczucia, opisuje możliwe alternatywne warunki, poradnictwo dyrektywne – doradca kieruje rozmową, trudzi się, aby przekonać, namówić klienta na proponowany sposób rozwiązania problemuI. Krasiejko, Metodyka działania asystenta rodziny, wyd. Śląsk, Katowice 2010, s. 139..
Poradnictwo ma na celu udzielenie osobie zwracającej się o taką pomoc, wsparcia w osiągnięciu optymalnego dostosowania społecznego, zawodowego, socjalnego w oparciu o analizę sytuacji, przedstawienie różnorodnych ścieżek postępowania i przejrzenie ich korzyści i wadPor. M. Krawczyk-Blicharska, P. Nowak, Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu [w:] Pomoc – wsparcie społeczne – poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. M. Piorunek, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 209..
Formy poradnictwa poradnictwo indywidualne – jest formą indywidualnej pomocy klientowi, który znalazł się w trudnej sytuacji, traci w niej orientację i nie potrafi sam poradzić sobie z jej rozwiązaniem. Musi dojść koniecznie do kontaktu doradcy z klientem zgłaszającym się ze swoim problemem, który odbywa się w postaci rozmowy doradczej. Rozmowa taka jest podstawową metodą stosowaną w poradnictwie indywidualnym. poradnictwo grupowe – pomoc doradcza świadczona w tej formie ma charakter procesu grupowego, umożliwiającego uczestnikom zbadanie i zdefiniowanie własnego problemu zawodowego, dokonanie adekwatnej oceny siebie oraz nabycia lub rozwoju umiejętności podejmowania decyzji dotyczących planowania własnej kariery zawodowej. Są to oddziaływania grupowe, przebiegające zgodnie z dynamiką grupową, podczas których każda osoba uczestnicząca ma możliwość drogą ćwiczeń, nauczyć się radzić sobie ze swoim problemem i osiągnąć wyznaczony cel.
Poradnictwo a doradztwo Niektórzy autorzy używają pojęć „poradnictwo” i „doradztwo” zamiennie, jednak przyjmuje się, że są różnice pomiędzy nimi. W poradnictwie problem „rodzi się” w świadomości klienta, a w doradztwie – w świadomości doradcy. W procesie doradzania eksponuje się rolę doradcy, jego aktywność. W poradnictwie zaś – występują raczej partnerskie relacje, będące konsekwencją dobrowolności korzystania z porad.
Przypisy
Bibliografia Krasiejko I.: Metodyka działania asystenta rodziny. Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach w pracy socjalnej. wyd. Śląsk, Katowice 2010. Krawczyk-Blicharska M., Nowak P.: Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. [w:] Pomoc – wsparcie społeczne – poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. Piorunek M., wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010. Parzęcki R.: Podstawy wiedzy o edukacji i poradnictwie zawodowym. WSHE, Włocławek 1999. Wojtasik B.: Doradca zawodu. Studium teoretyczne z zakresu poradoznawstwa. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1994. Barzach D., Bierzwińska J., Lanota A.: Pomagamy w wyborze zawodu. Nasza Księgarnia, Warszawa 1968.
Kategoria:Zawodoznawstwo Kategoria:Poradnictwo