Grzegorz Berendt (ur. 23 czerwca 1964Rok urodzenia podany za katalogiem Biblioteki Narodowej.) – polski historyk, naczelnik Biura Edukacji Publicznej oddziału IPN w Gdańsku w latach 2008–2013, profesor Uniwersytetu Gdańskiego, w latach 2021–2024 dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (od 2017 do 2021 wicedyrektor tej instytucji, do 2022 jako pełniący obowiązki dyrektora), od 2025 Ambasador – specjalny przedstawiciel Prezydenta RP ds. dyplomacji historycznej.
Życiorys Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Doktorat obronił w 1995 na podstawie pracy Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920–1945 (Działalność kulturalna, polityczna i socjalna) napisanej pod kierunkiem Stanisława Mikosa, habilitował się w 2007 na podstawie rozprawy Życie żydowskie w Polsce w latach 1950–1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Specjalizuje się w historii Polski XX w., historii Pomorza, dziejach Żydów w Polsce i relacjach polsko-żydowskich. Jest autorem około 90 publikacji naukowych i ponad 30 popularnonaukowych. W dorobku naukowym ma trzy samodzielne monografie i współautorstwo 7 książek.
W latach 2002–2007 pełnił funkcję kierownika Studium Podyplomowego Historii na Wydziale Filologiczno-Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego.
W 2006 rozpoczął również pracę w oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku. W latach 2008–2013 pełnił funkcję naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Gdańsku. Pozostał pracownikiem IPN w Gdańsku w Referacie Badań Naukowych. Na początku 2017 pełnił obowiązki naczelnika Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku. W 2022 został doradcą prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.
Od 4 maja 2017 był wicedyrektorem Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. 24 lipca 2021 został p.o. dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, w latach 2022–2024 dyrektor tej instytucji.
W październiku 2025 został powołany przez Prezydenta RP na stanowisko Ambasadora – specjalnego przedstawiciela Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do spraw dyplomacji historycznej.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego i Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. Był członkiem Rady Muzeum Stutthof, Rady Muzeum Auschwitz-Birkenau, Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego, Kolegium Historyczno-Programowego Europejskiego Centrum Solidarności oraz zespołu ds. dialogu z Izraelem. W latach 2022–2024 przewodniczącył również Międzynarodowej Radzie Oświęcimskiej.
Od 2011 jest członkiem rady stowarzyszenia Instytut Bałtycki. Należy do redakcji pisma naukowego Wydziału Historycznego UG „Studia Historica Gedanensia”. Jest redaktorem naczelnym „Polish-Jewish Studies”.
Jest oficerem rezerwy Wojska Polskiego.
W 2013 był promotorem pracy doktorskiej m.in. Karola Nawrockiego, swojego późniejszego przełożonego oraz poprzednika na stanowisku dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
Życie prywatne Jest żonaty, ma dwoje dzieci.
Odznaczenia i wyróżnienia
Odznaczenia i ordery Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2025)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lipca 2025 r. nr rej. 526/2025 o nadaniu orderu i odznaczeń (). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2016)Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2016 r. o nadaniu orderów. () Złoty Krzyż Zasługi (2009)Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 października 2009 r. o nadaniu orderu i odznaczeń. () Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal „Pro Memoria” Medal Poświęcony Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim Medal Chana Dżelal Ed Dina Odznaka Honorowa Krzyż Pamięci Szlaku Nadziei (2023)
Nagrody i wyróżnienia Wyróżnienie w konkursie ogólnopolskim na najlepszą pracę magisterską o tematyce polsko-żydowskiej i izraelskiej za pracę pt. Żydzi w Wolnym Mieście Gdańsku 1933–1939, Warszawa 21.03.1991, organizatorzy konkursu: Ambasada Izraela i Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Izraelskiej; Doroczna nagroda Gdańskiego Towarzystwa Naukowego za rok 1995 za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych za rozprawę doktorską pt. Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920–1945. Działalność polityczna, kulturalna i socjalna. Gdańsk 1996; Nagroda rektora Uniwersytetu Gdańskiego zespołowa pierwszego stopnia za książkę pt. Między emigracją i trwaniem. Syjoniści i komuniści żydowscy w Polsce po Holokauście, Warszawa 2003; Nagroda Rektora Uniwersytetu Gdańskiego indywidualna drugiego stopnia za pracę habilitacyjną pt. Życie żydowskie w Polsce w latach 1950–1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce; Nagroda Rektora UG zespołowa drugiego stopnia za pracę zbiorową Dom ─ spotkanie przestrzeni prywatnej i publicznej na tle przemian cywilizacyjnych XIX i XX wieku; Nagroda Rektora UG zespołowa pierwszego stopnia za książkę Dzieje Lęborka.
Wybrane publikacje G. Berendt, Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920–1945, Gdańsk 1997. G. Berendt, Żydzi na gdańskim rozdrożu 1945–1950, Gdańsk 2000. G. Berendt, A. Grabski, A. Stankowski, Studia z historii Żydów w Polsce po 1945 r., Warszawa 2000. A. Grabski, G. Berendt, Między emigracją a trwaniem: syjoniści i komuniści żydowscy w Polsce po Holocauście, Warszawa 2003. G. Berend, Krokowa i okolice w okresie "upiornej dekady" (1939–1949), "Acta Cassubiana" 2005, t. 7. G. Berendt, Życie żydowskie w Polsce w latach 1950–1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Gdańsk 2006.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Członkowie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Członkowie Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego Kategoria:Dyrektorzy Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku Kategoria:Historycy IPN Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Memoria Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Krzyż Pamięci Szlaku Nadziei Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Urodzeni w 1964