Acclamatio (z łac. ad – „do, ku” oraz clamo – „wołam”) – publiczny okrzyk wyrażający aprobatę lub dezaprobatę wobec poszczególnych obywateli, wypowiadany podczas szczególnych okazji. Często towarzyszyły mu oklaski lub inne niewerbalne formy komunikacji.
W zależności od kontekstu, w jakim wyrażano acclamatio, wyróżniano różne jej formy: talassio lub io Hymen Hymenaee – okrzyki towarzyszące ceremonii zaślubin, io triumphe – wznoszone z okazji triumfu, bene, festive, praeclare – wypowiadane w trakcie przemówień oratorskich jako wyraz aprobaty.
W armii rzymskiej okrzyki te służyły do wyrażania radości z okazji wyboru nowego imperatora przez żołnierzy na rzecz zwycięskiego wodza.
Chociaż aklamacje odgrywały ważną rolę już w okresie pryncypatu, w późnej starożytności stały się ważnym elementem lokalnej polityki. Cesarz Konstantyn I Wielki zapewnił im umocowanie prawne jako legalny sposób wyrażania niezadowlenia przez ludność prowincji.John Noël Dillon, The Justice of Constantine: Law, Communication, and Control (Ann Arbor: University of Michigan Press, 2012), pp. 133–4. Często towarzyszyły niepokojom społecznym w miastach, szczególnie rzymskiego Wschodu i Konstantynopola. Chociaż w pewnym stopniu sterowane, czasami nawet przez specjalnie do tego przeznaczonych funkcjonariuszy, były one często sposobem wyrażania niezadowolenia lub poparcia politycznego dla szerszych mas społeczeństwa. Acclamationes miały także swoje miejsce w polityce kościelnej w tym okresie, ludność miast używała ich do wywierania presji na wybory biskupów bądź też w dysputach teologicznych. W wielu regionach, jak na przykład w północnej Afryce, pozostały ważnym instrumentem polityki i komunikacji publicznej.
W teatrze obywatelom zdarzało się wznosić acclamationes na cześć obecnych tam znanych lub zasłużonych osób. W niektórych przypadkach okrzyki te mogły również wyrażać dezaprobatę.
Zobacz też Aklamacja
Przypisy
Bibliografia Mała Encyklopedia Kultury Antycznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1968.
Kategoria:Prawo rzymskie