Robocizna – praca włożona w wykonanie określonej czynności lub przedmiotuPraca zbiorowa pod redakcją Mieczysława Szymczaka, Słownik Języka Polskiego t. 3, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1981, t. 1-3, t. 3.
Pojęcie robocizny, jej miara i wartościowanie, ma istotne znaczenie w kosztorysowaniu i harmonogramowaniu zadań inwestycyjnych w wielu dziedzinach, przede wszystkim w budownictwie, górnictwie, budowie okrętów, i innych.
Tworząc kosztorys w metodzie kalkulacji szczegółowejAndrzej Wrejacha, Janusz Gurarzowski, Kosztorysowanie robót budowlanych. PORADNIK, Wydawnictwo Norm i Poradników "NORMEX", Gdańsk 2000 r., wyd. III, wyznacza się wartość kosztorysową robót, której jednym ze składników jest koszt robocizny. Koszt ten wyznacza się jako sumę iloczynów jednostkowych nakładów rzeczowych robocizny poszczególnych czynności wchodzących w skład całego procesu i stawki robocizny (ceny jednostkowej robocizny). Nakłady ponoszone na robociznę (ich koszt), są również uwzględniane przy wyznaczaniu wartości: kosztów pośrednich i zysku; wartości te wchodzą w skład wartości kosztorysowej całego szacowanego zadania.
Jednostkowe nakłady rzeczowe robocizny są wielkością wyrażoną w roboczogodzinach [r-g]. Przykładowo jeżeli nakład robocizny na wymurowanie 1 m² ściany wynosi 1 r-g, to oznacza, ze 1 robotnik wymuruje w ciągu 1 godziny 1 m² ściany. Aby w ciągu 2 godzin wymurować 10 m² ściany potrzeba 5 robotników. W ten sposób można przeliczać i kształtować w zależności od potrzeb terminy wykonania robót i wielkość niezbędnego zatrudnienia do realizacji danej robocizny w określonym okresie. Wielkość nakładów jednostkowych można oszacować samodzielnie, przeważnie jednak kosztorysant korzysta z gotowych katalogów dostępnych w postaci publikacji, bądź współcześnie dostarczanych razem z odpowiednimi aplikacjami komputerowymi przeznaczonymi do kosztorysowania bądź harmonogramowania, są to takie katalogi jak np. KNR, KSNR, KNNR, KNP itd.
Również stawka robocizny może być wyznaczona samodzielnie bądź przyjęta z odpowiednich publikacji podających dla poszczególnych branż stawki uśrednione dla określonego czasu, np. publikacje BISTYP oraz SEKOCENBUD. Stawka ta jest wyrażana w jednostce pieniężnej za roboczogodzinę, np. zł/r-g.
W przywilejach lokacyjnych, pan-właściciel gospodarstwa zastrzegał sobie "robociznę" do uprawy ziemi. Obszar pańskich gruntów ornych zazwyczaj nie przekraczał paru łanów i robocizna była najczęściej nieznaczna (wynosiła zwykle 2-4 dni w roku)Juliusz Bardach, Gerard Labuda, Rozwój gospodarki towarowej na wsi i w mieście, w: Historia Polski, opr. Tadeusz Manteuffel, PWN Warszawa 1960, s. 373.
Przypisy
Kategoria:Kosztorysowanie