thumb|Herman Witsius Hermann Witsius (właściwe nazwisko Wits) (ur. 12 lutego 1636, zm. 22 października 1708) – holenderski teolog, działacz tzw. Dalszej Reformacji Holenderskiej (Nadere Reformatie).
Życiorys Herman Witsius studiował na uniwersytetach w Groningen, Lejdzie oraz Utrechcie.
Witsius już jako nastolatek ujawnił swoje zdolności podczas publicznych debat. W 1655 roku pokonał w debacie kilku najlepszych dyskutantów na Uniwersytecie w Utrechcie wykazując, że naukę o Trójcy Świętej można dowieść na podstawie starożytnych pism żydowskich.
W następnym roku Witsius zdał swój ostatni egzamin i został zgłoszony jako kandydat do służby duchownej. W 1657 został pastorem w Westwoud, a następnie w Wormer, Goes i Leeuwarden. W 1675 roku został profesorem teologii na Uniwersytecie we Franeker, a od 1680 roku na Uniwersytecie w Utrechcie. W 1698 roku sześćdziesięciodwuletni Witsius przyjął ofertę profesury na Uniwersytecie w Leidzie. Tematem jego przemowy inauguracyjnej był charakter „skromnego teologa”.
W Lejdzie nauczał studentów z Europy, Wielkiej Brytanii i Nowej Anglii, w tym także Indian nawróconych na chrześcijaństwo dzięki pracy angielskiego misjonarza Jana Eliota.
W 1707 roku przeszedł na emeryturę z powodu złego stanu zdrowia. W ostatnich sześciu latach życia cierpiał na bolesne ataki podagry, zawroty głowy i chwilowe zaniki pamięci. W październiku 1708 roku, po bardzo bolesnym ataku podagry, zwierzył się przyjaciołom, że „wkrótce odejdzie do domu” (umrze) i cztery dni później zmarł. Na godzinę przed śmiercią zwierzył się swojemu bliskiemu przyjacielowi Johannesowi a Marck, że umiera w wierze w Chrystusa, w której wytrwał od młodości.
Charakterystyka postaci Witsius był bardzo zdolnym i wpływowym teologiem, rzetelnym kaznodzieją, egzegetą, historykiem i polemistą. Wywarł wpływ na wielu teologów, zarówno w kraju, jak i poza jego granicami: Campegiusa Vitringa i Bernardusa Smytegelta, Friedricha Lampe w Niemczech, a także Thomasa Bostona i braci Erskine (Ralpha i Ebenezera) w Szkocji. James Hervey rekomendował Witsiusa jako „jednego z najznakomitszych autorów, którego wszystkie dzieła mają subtelność budowy, a także słodką woń świętości, [niczym] złota miska z manną – na zewnątrz lśniąca od złota, zaś w środku pełna niebiańskiego pokarmu”S. 814..
Twórczość Witsius był przede wszystkim teologiem biblijnym i specjalizował się w teologii systematycznej. Jego główne dzieło to dwutomowy traktat na temat ekonomii przymierzy Boga z człowiekiem, pierwotnie wydane po łacinie w 1677 roku jako De oeconomia foderum Dei cum hominibus (przekład angielski: The Economy of the Covenants Between God and Man, P&R Publishing, 1990), który miał w zamyśle autora pogodzić różnice narastające wśród teologów kalwińskich na temat teologii przymierza.
Do innych ważniejszych dzieł Witsiusa zalicza się jego esej o charakterze prawdziwego teologa (przekład angielski: On the Character of a True Theologian, RAP, 1994), będący w istocie tekstem jego słynnej przemowy inauguracyjnej na Uniwersytecie we Franeker. W 1856 roku Wolny Kościół Szkocki uznał ten esej za dokument na tyle wartościowy, że sfinansował rozprowadzenie tysiąca jego egzemplarzy wśród swoich studentów teologii.
Esej o charakterze prawdziwego teologa jest uznawany za arcydzieło Witsiusa i znakomitą ilustrację jego maksymy: „Prawdziwym teologiem jest tylko ten, kto do części teoretycznej religii przydaje część praktyczną”S. 823..
Dzieła Poza swoim magnum opus na temat ekonomii przymierzy, Witsius wydał następujące dzieła:
Judaeus christianizans circa principia fidei et SS. Trinitatem (Utrecht, 1661) Diatribe de septem epistolarum apocalypticarum sensu historico et prophetico (Franeker, 1678) Exercitationes sacrae in symbolum quod apostolorum dicitur et in orationem Dominicam (Franeker, 1681) Miscellanea sacra (Utrecht, 1692-1700, 2 vols).
Przypisy
Joel R. Beeke, Randall J. Pederson, Meet the Puritans, Reformation Heritage Books, Grand Rapids, MI, USA, 2006, .
Linki zewnętrzne , autor: C. Matthew McMahon Wprowadzenie do The Economy of the Covenants, autor: J. I. Packer
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Groningen Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Utrechcie Kategoria:Kalwinizm Kategoria:Pisarze protestanccy Kategoria:Urodzeni w 1636 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Lejdzie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Utrechcie Kategoria:Zmarli w 1708