Harald V (ur. 21 lutego 1937 w Skaugum, zm. 28 sierpnia 2026 w Oslo) – król Królestwa Norwegii od 17 stycznia 1991 roku do 28 sierpnia 2026 roku. Wywodził się z dynastii Glücksburgów. Był pierwszym władcą norweskim urodzonym na norweskiej ziemi od 567 lat.
W 1968 roku ożenił się z Sonją Haraldsen. Miał z nią dwoje dzieci – Martę Ludwikę (ur. 1971) i Haakona Magnusa (ur. 1973).
Życiorys Narodziny i chrzest Urodził się 21 lutego 1937 roku w Skaugum, niedaleko Oslo, jako syn następcy norweskiego tronu, Olafa Glücksburga (przyszłego króla Olafa V), oraz jego żony, Marty Bernadotte. Otrzymał imię Harald. Nosiło je wcześniej czterech norweskich władców – Harald I Pięknowłosy, Harald II Szara Opończa, Harald III Srogi oraz Harald IV Gille.
Jego chrzest odbył się 31 marca 1937 roku w kaplicy Pałacu Królewskiego w Oslo. Rodzicami chrzestnymi zostali: jego dziadek i babcia ze strony ojca, Haakon VII (król Norwegii) i Maud Koburg (królowa Norwegii), dziadek i babcia ze strony matki, Karol Bernadotte (książę Västergötlandu) i Ingeborga Glücksburg (księżna Västergötlandu), a także: Leopold III Koburg (król Belgów), Jerzy VI (król Wielkiej Brytanii), Maria Teck (królowa Wielkiej Brytanii) i Ingrid Bernadotte (żona następcy tronu Danii).
Miał dwie starsze siostry – Ragnhildę (1930–2012) i Astrid (1932–2026). Mimo że Harald był najmłodszym z rodzeństwa, zajął drugie miejsce w linii sukcesji do norweskiego tronu, za swoim ojcem. Ówcześnie bowiem nie dopuszczano kobiet do dziedziczenia tronu.
Młodość, edukacja i status następcy tronu thumb|left|Książę Harald w 1952 roku Dzieciństwo Haralda w Norwegii upływało spokojnie aż do II wojny światowej. Gdy wojska niemieckie zaatakowały Norwegię 9 kwietnia 1940 roku, rodzina królewska i rząd uciekli na północ pociągiem, aby uniknąć aresztowania przez siły okupacyjne, natomiast Marta Bernadotte tej samej nocy uciekła z Haraldem i jego siostrami do Szwecji, a następnie, 12 sierpnia tego roku cała czwórka udała się do Stanów Zjednoczonych na zaproszenie prezydenta Franklina Delano Roosevelta. Do końca II wojny światowej książę Harald mieszkał z matką i siostrami w Pook’s Hill niedaleko Waszyngtonu.
Po powrocie do Norwegii w 1945 roku książę rozpoczął edukację w szkole Smestad w Oslo, a następnie kontynuował ją w również położonej w Oslo szkole , którą ukończył w 1955 roku, po czym w tym samym roku rozpoczął studia na Uniwersytecie w Oslo. Od 1956 roku uczęszczał do Norweskiej Szkoły Oficerów Kawalerii w , jednak wkrótce zapisał się do , którą ukończył w 1959 roku. Po odbyciu obowiązkowej służby wojskowej wyjechał do Oksfordu, gdzie w latach 1960–1962 uczęszczał na wykłady z nauk politycznych, historii i ekonomii w Balliol College.
21 września 1957 roku zmarł dziadek Haralda, król Haakon VII, a ojciec księcia zasiadł na norweskim tronie jako Olaf V. Sam Harald został tym samym księciem koronnym (następcą tronu).
Sport Harald był pasjonatem i czynnym zawodnikiem żeglarstwa. Trzykrotnie startował w żeglarstwie w klasach 5.5 i Soling w igrzyskach olimpijskich: w 1964 roku w Tokio, w 1968 roku w Meksyku i w 1972 roku w Monachium. Na pierwszych z tych igrzysk dodatkowo pełnił rolę chorążego reprezentacji Norwegii podczas ceremonii otwarcia. Do najważniejszych osiągnięć kariery żeglarskiej Haralda należą srebrny medal na Mistrzostwach Świata w 1982 roku, złoty medal na Mistrzostwach Świata w w 1987 roku na jednostce Fram X oraz brązowy medal na Mistrzostwach Świata w 1988 roku i Mistrzostwach Świata w 2018 roku. Innymi wartymi odnotowania osiągnięciami Haralda są złoty medal na Mistrzostwach Europy w 2005 roku w , 6. miejsce na Mistrzostwach Świata w 2007 roku i 10. miejsce na Mistrzostwach Świata w w Genewie w 2022 roku.
Od 1994 roku pełnił stanowisko Honorowego Prezydenta Międzynarodowej Federacji Żeglarskiej (World Sailing), które przejął po swoim ojcu.
Król Norwegii
Olaf V zmarł na zawał serca 17 stycznia 1991 roku. W tej sytuacji Harald, jako następca tronu, w wieku 53 lat wstąpił na norweski tron i postanowił kontynuować dewizę swojego ojca i dziadka – „Alt for Norge” (pol. „Wszystko dla Norwegii”).
W 1992 roku ustanowił Kong Olav Vs kreftforskningspris – nagrodę badawczą przyznawaną corocznie przez Norweskie Towarzystwo Onkologiczne badaczowi, który wyróżnił się swoim zaangażowaniem naukowym w walce z rakiem. Jest to najwyższa nagroda przyznawana przez Norweskie Towarzystwo Onkologiczne.
W 1994 roku otworzył igrzyska olimpijskie w Lillehammer, podczas gdy jego syn Haakon zapalił na nich znicz olimpijski.
W październiku 1997 roku publicznie przeprosił zamieszkujący arktyczną część Norwegii lud Saamów za prowadzone przez ponad 200 lat przez norweskie władze represje zmierzające do wykorzenienia jego kultury.
W lutym 2015 roku odbywał trzydniową wizytę w norweskiej stacji antarktycznej Troll. Został tym samym pierwszym panującym monarchą w historii, który odwiedził Antarktydę.
W lutym 2016 roku otworzył igrzyska olimpijskie młodzieży w Lillehammer. We wrześniu tego roku wygłosił na ostatnim z serii „królewskich przyjęć ogrodowych”, organizowanych w całej Norwegii w związku z wypadającą wtedy 25. rocznicą jego królewskiego panowania, przemówienie, utrzymane w tonie aprobaty dla różnorodności kulturowej kraju i jednoczenia narodu. Norweski monarcha stwierdził w nim m.in., że jego zdaniem Norwegami są osoby pochodzące z różnych części Norwegii, tj. Nordland czy Trøndelag, wywodzące się z innych krajów, jak np. Afganistan, Pakistan czy Polska, a także „dziewczyny, które kochają dziewczyny, chłopcy, którzy kochają chłopców, oraz dziewczyny i chłopcy, którzy kochają się nawzajem”. Transmisję z przemówienia obejrzało według publicznej telewizji NRK ponad 1 milion ludzi, a ponad 20 000 udostępniło je w mediach społecznościowych. Jeden z ekspertów w dziedzinie retoryki określił je jako odzwierciedlające współczesną Norwegię, a także nazwał „mądrym” i „inteligentnym”.
Według stanu na początek 2017 roku poparcie Norwegów dla monarchii sięgało ok. 80%. Powszechnie w Norwegii uważano, że król Harald V bardzo dobrze wykonywał swoje obowiązki i był bardzo lubiany. , norweski historyk, szukając przyczyny tego stanu rzeczy, powiedział: „Myślę, że empatia, jaką okazuje ludziom, jest ważnym powodem, dla którego jest tak popularny. Ludzie troszczą się o niego. Widać to, gdy był chory. Było wielu, którzy martwili się o to, jak sobie radzi. To nie jest oczywista sprawa”. Na początku 2022 roku podjęto jednak próbę uczynienia z Norwegii republiki. Inicjatorką obalenia monarchii była , która zaledwie rok wcześniej przysięgała wierność królowi, obejmując stanowisko ministra kultury i równości płci. Ostatecznie norweski parlament w głosowaniu opowiedział się za utrzymaniem monarchii. Wydarzenie to było jednak przedmiotem debaty publicznej – miały miejsce również różnego rodzaju manifestacje poparcia dla rodziny królewskiej. Sama Anette Trettebergstuen tłumaczyła po przegranym głosowaniu: „Kocham norweską rodzinę królewską i uważam, że wspaniale jest spotykać się z królem i księciem koronnym”. Wielu członków parlamentu wyraziło swoje poparcie dla monarchii i negatywnie oceniło próbę jej obalenia. Poparcie dla rodziny królewskiej w wyniku tego wydarzenia umocniło się i nadal – według przeprowadzonych później sondaży – wynosiło 84%.
We wrześniu 2022 roku wraz z małżonką Sonją Harald V uczestniczył w królowej Danii Małgorzaty II. We wrześniu kolejnego roku natomiast razem z Sonją zaszczycił swoją obecnością króla Szwecji Karola XVI Gustawa.
Po śmierci królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II 8 września 2022 roku Harald V stał się najstarszym panującym monarchą w Europie. W styczniu 2024 roku, na zadane przez jedno z norweskich mediów w następstwie mającej miejsce niedługo wcześniej królowej Danii Małgorzaty II pytanie o możliwość dokonania podobnego manewru, Harald odpowiedział: „Nie, tak naprawdę nie brałem tego pod uwagę. Podtrzymuję to, co mówiłem od początku. Złożyłem przysięgę Stortingowi [w momencie wstąpienia na tron] i trwa ona do końca życia”.
Zdrowie Miał raka pęcherza moczowego w 2003 roku i zwężenie aorty w 2005 roku.
Dwukrotnie uzyskał pozytywny wynik testu na obecność koronawirusa wywołującego chorobę COVID-19: w marcu 2022 roku i w październiku 2023 roku. Za każdym razem objawy COVID-19 były u monarchy łagodne, a po drugim wykryciu w jego organizmie koronawirusa przebywał na zwolnieniu lekarskim. Przed drugim wykryciem koronawirusa przedstawiciele rodziny królewskiej poinformowali, że Harald otrzymał trzy dawki szczepionki przeciw COVID-19, jednak nie było wiadomo, czy otrzymał tzw. dawkę przypominającą.
W styczniu 2024 roku Pałac Królewski podał, że Harald przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu infekcji dróg oddechowych.
W lutym 2024 roku, podczas prywatnego pobytu wakacyjnego w Malezji z małżonką, Harald doznał problemów zdrowotnych (początkowo podawano, że chodzi o infekcję) i trafił do szpitala na wyspie Langkawi, gdzie wszczepiono mu tymczasowy rozrusznik serca. Następnie, po powrocie do Norwegii specjalnie wysłanym samolotem medycznym, otrzymał stały rozrusznik serca.
W lutym 2026 roku, podczas pobytu wakacyjnego na Wyspach Kanaryjskich, norweski monarcha został hospitalizowany na Teneryfie i poddany leczeniu infekcji skóry na jednej z nóg. Leczenie przebiegło bez żadnych komplikacji, a Harald w niedługim czasie został wypisany ze szpitala i kontynuował wakacje wraz z małżonką.
17 sierpnia 2026 roku król został przyjęty do w związku z chorobą krwi. Zgodnie z wydanym wówczas przez Pałac Królewski komunikatem, hospitalizacja władcy była konsekwencją prowadzonego w ostatnich tygodniach leczenia go kortyzonem z powodu niedokrwistości hemolitycznej. W trakcie trwania hospitalizacji, podczas której u Haralda wykryto bakterie we krwi i rozpoczęto terapię antybiotykami, jego syn pełnił rolę regenta. Dziesięć dni później w oficjalnym komunikacie Pałac Królewski poinformował, że stan zdrowia króla uległ znacznemu pogorszeniu.
Śmierć i pogrzeb 28 sierpnia 2026 roku o poranku podano oficjalną informację o śmierci monarchy w Szpitalu Uniwersyteckim w Oslo o godzinie 6:35 CEST. Rząd Norweski ogłosił okres żałoby narodowej po śmierci króla do dnia pogrzebu.. Na znak szacunku Norweski Związek Piłki Nożnej podjął decyzje o przełożeniu wszystkich meczów najwyższej klasy zaplanowanych na sobotę.. Kondolencje i wyrazy współczucia dla rodziny królewskiej i narodu Norweskiego wyraziło wiele przywódców i monarchów na świecie m.in. król Fryderyk X i królowa Danii Maria., król Filip VI i królowa Hiszpanii Letycja., król Szwecji Karol XVI Gustaw., premier Szwecji Ulf Kristersson., król Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Karol III., prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski., premier Indii Narendra Modi., premier Japonii Sanae Takaichi., premier Kanady Mark Carney., król Maroka Muhammad VI., sułtan Omanu Hajsam ibn Tarik Al Sa’id., prezydent Tanzanii Samia Suluhu., prezydent Palestyny Mahmud Abbas. i papież Leon XIV..
W dniu śmierci monarchy, w godzinach wieczornych trumna z jego ciałem została przewieziona w uroczystym kondukcie ulicami Oslo z udziałem najbliższych członków rodziny królewskiej z kaplicy przy Szpitalu Uniwersyteckim do Pałacu Królewskiego, gdzie została umieszczona w Czerwonym Salonie. 31 sierpnia 2026 roku członkowie rodziny królewskiej przenieśli trumnę do pałacowej kaplicy Slottskapellet, gdzie miała być wystawiona dla chcących oddać zmarłemu królowi hołd poddanych aż do daty pogrzebu, którą tego samego dnia Pałac Królewski w oficjalnym komunikacie wyznaczył na 9 września 2026 roku. thumb|Trumna z ciałem Haralda V podczas konduktu w trakcie uroczystości pogrzebowych