Janusz Wincenty Christa (ur. 19 lipca 1934 w Wilnie, zm. 15 listopada 2008 w Sopocie) – polski autor komiksów, rysownik i scenarzysta, z wykształcenia ekonomista. Autor jednej z najpopularniejszych polskich serii komiksów – Kajko i Kokosz.

Życiorys Syn Kazimierza i Apolonii z domu Jachiewicz, brat Olgierda i Zdzisława, żołnierza AK ps. „Mamut”. Okupację sowiecką i niemiecką przeżył z rodziną w Wilnie. Po wojnie rodzina osiadła w Sopocie. Od 1945 mieszkał w Sopocie, kolejno przy ul. Helskiej, 23 Marca, Wybickiego. Zadebiutował w 1957. Nie wiadomo, czy początkiem były jednostronicowe historyjki o dwóch chłopcach, Kuku Ryku, publikowane w magazynie „Przygoda” czy całostronicowy komiks bez dymków Opowieść o Armstrongu, drukowany w magazynie „Jazz”. W 1958 związał się z „Wieczorem Wybrzeża” i drukował w nim najpierw przygody Kajtka-Majtka, potem Kajtka i Koka (z najdłuższą polską epopeją komiksową W Kosmosie), oraz trzy pierwsze historyjki o Kajku i Kokoszu (Złoty puchar, Szranki i konkury, Woje Mirmiła).

Jego najpopularniejsze dzieło, Kajko i Kokosz, powstało w 1972, a po raz pierwszy ukazało się, jako odcinkowa historia jednostronicowa, w Świecie Młodych (de facto była to czwarta historyjka o obu wojach). Gucek i Roch to dwóch nowych bohaterów stworzonych w 1978. Christa był autorem scenariusza, chociaż podpisał go nazwiskiem Adama KołodziejczykaB. Kurc, Trzask prask. Wywiady z Mistrzami polskiego (i nie tylko) komiksu, Bajka, Koluszki 2004, s. 45..

Na początku lat 90. XX wieku przestał tworzyć ze względu na stan zdrowia. Na początku XXI wieku wydawnictwo Egmont Polska zaczęło wydawać tomy jego klasycznych, w większości „wybrzeżowych”, komiksów. Natomiast w listopadzie 2005 ukazały się edycja śląska Szkoły latania (Szkoła furganio) i kaszubska Na wczasach (Na latowisku), w 2006 edycja góralska Wielkiego turnieju (Ogromniasto gońba).

Trzykrotnie podejmowano próby ekranizacji komiksów Janusza Christy. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku polski oddział amerykańskiego potentata kreskówkowego Hanna-Barbera, wspólnie ze Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej podjął pierwszą próbę filmowej adaptacji przygód Kajka i Kokosza, która zakończyła się na etapie testów i wstępnych animacji, wiernych komiksowemu pierwowzorowi. Od 2001 trwały prace nad aktorską adaptacją Kajka i Kokosza, które zostały wstrzymane z powodu zbyt niskiego budżetu. 23 czerwca 2006 miała miejsce premiera 16-minutowego filmu Kajko i Kokosz w reżyserii Daniela Zduńczyka i Marcina Męczkowskiego, wyprodukowanego w studiu Virtual Magic, zrealizowanego techniką animacji komputerowej, na bazie jednego z wątków komiksu Zamach na Milusia. Historia ta została przedstawiona z punktu widzenia przyglądającej się mrówki, pokrywa się w dużej mierze z pierwowzorem i wypełniają ją zabawne scenki oraz żarty głównych bohaterów. Film miał być wstępem do dużo większego projektu, lecz do śmierci twórcy komiksu nie udało się go zrealizować. W 2021 miał premierę serial animowany emitowany na Netflixie.

31 maja 2007 został odznaczony przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierza Michała Ujazdowskiego Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2008, na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Łodzi, świętowano 50-lecie narodzin Kajtka i Koka.

Zmarł 15 listopada 2008 w Sopocie, pochowany na cmentarzu katolickim (kwatera F4-10-2). mały|Grób Janusza Christy na cmentarzu katolickim w Sopocie Władze Sopotu planują utworzyć w mieście gród Kajka i Kokosza, by mogli stać się jednym z symboli kurortu.

Twórczość Komiksy z cyklu Kajtek i Koko

Paski:

Latający Holender – 1958 Profesor Kosmosik i Marsjanie – 1958-1959 Czarny rycerz – 1959-1960 Utracony skarb – 1960 Franek! Kajtek! – Tygodnik Morski 1960 Na morze – 1961 Poszukiwany Zyg-Zak – 1961 Wybory do rad narodowych – 1961 Dni Gdańska – 1961 Kajtek, Koko i piraci – 1961-1962 Opowiadanie Koka – 1962-1963 W krainie baśni – 1963-1964 Na tropach pitekantropa – 1964-1965 Kajtek i Koko na wakacjach – 1965 Opowieść Koka – 1965-1966 Śladem białego wilka – 1966-1967 Jubileusz 10-lecia Wieczoru Wybrzeża 1967 Zwariowana wyspa – 1967 Londyński kryminał – 1967-1968 Kajtek i Koko w kosmosie – 1968-1972 Opowieści Koka – 1993

Albumy:

Kajtek i Koko w kosmosie – Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne 1974 Śladem białego wilka – KAW 1989 Duch bunkra – KAW 1989 Chybiony strzał – KAW 1990 Zwariowana wyspa (2 tomy) – Zespół 1990 Londyński kryminał (2 tomy) – Zespół 1990 Pojedynek z Abrą – Adarex 1991 Zabłąkana rakieta – Adarex 1991 Twierdza tyrana – Adarex 1991 Kosmiczni piraci – Wojtek-press 1992 Kajtek i Koko w kosmosie – Egmont Polska 2001 Kajtek i Koko na tropach pitekantropa – Egmont Polska 2001 Kajtek, Koko i inni – Egmont Polska 2004 Kajtek i Koko w Londynie – Egmont Polska 2005 Kajtek i Koko – Profesor Kosmosik – Egmont Polska 2006 Kajtek i Koko – Śladem białego wilka – Egmont Polska 2007 Kajtek i Koko – Poszukiwany Zyg-Zak – Egmont Polska 2009

Komiksy z cyklu Kajko i Kokosz

Złoty pucharW wersji Wieczoru Wybrzeża pt. Złote prosię. – 1972-1973 Szranki i konkury – 1973-1974 Woje Mirmiła – 1974; c.d. w Rozprawie z Dajmiechem Rozprawa z Dajmiechem – 1974-1975; c.d. Wojów Mirmiła Szkoła latania – 1975 Wielki turniej – 1976 Na wczasach – 1977 Zamach na Milusia – 1977-1978; wydanie rozszerzone – 1989 Profesor Stokrotek – 1979; w zbiorach komiksów: Wygnaniec (wyd. KAW 1988) i Urodziny Milusia (wyd. Egmont Polska 2004) Urodziny Milusia – 1979 w zbiorach komiksów: Fortuna Amelii (wyd. KAW 1986) i Urodziny Milusia (wyd. Egmont Polska 2004) Łaźnia – 1979; w zbiorach komiksów: Fortuna Amelii (wyd. KAW 1986) i Urodziny Milusia (wyd. Egmont Polska 2004) Koncert Kaprala – 1979; w zbiorach komiksów: Bambi (wyd. KAW 1987) i Urodziny Milusia (wyd. Egmont Polska 2004) Skarby Mirmiła – 1980 Cudowny lek – 1981 Festiwal czarownic – 1982 Dzień Śmiechały – 1983 Srebrny denar – 1984, w zbiorze komiksów: Urodziny Milusia (wyd. Egmont Polska 2004) W krainie borostworów – 1987; także jako dodatek do gry komputerowej Kajko i Kokosz Mirmił w opałach – 1990 Pasowanie – 1993Stworzony ok. w 1974 roku.; w magazynie Super Boom nr 4/93 i zbiorze komiksów Urodziny Milusia (wyd. Egmont 2004)

Albumy z cyklu Gucek i Roch

Tajemniczy rejs – 1978 Kurs na Półwysep Jork – 1979-1981

Inne prace W magazynie „Jazz” Rock and Roll – „Jazz” 2/1957 Opowieść o Armstrongu – „Jazz” 3-9/1957, 8 odcinków Kuku-Ryku – „Przygoda” 5/57 – 26/1958, 11 odcinków A3 (tekst: A. i M. Kulmryk w 2 spośród 11 odcinków)

W magazynie komiksowym „Relax” Bajka dla dorosłychTylko dla dorosłych w numerach 1/76, 7-8/77. – „Relax” 1/1976, 4-9/1977, 15/1978, 18/1978; 10 odcinków Zaginiona załoga – „Relax” 2/1976 Dżdżownica – „Relax” 4/1977 Palacze – „Relax” 5/1977, 14/1978, 2 odcinki Pan Paparura i pies Aj – „Relax” 6/1977 Łabędź – „Relax” 14/1978 Coś z ryb – „Relax” 15/1978

W gazecie „Wieczór Wybrzeża” Kichaś – „Wieczór Wybrzeża” 16.3.1957 (komiks niemy) Jack O’Key – „Wieczór Wybrzeża” 13.6.1958-26.07.1958, 4 odcinki Wesołych Świąt – „Wieczór Wybrzeża” 24.12.1960, 1 odcinek A3 Detektyw Trop – „Wieczór Wybrzeża” 24.12.1960-1.04.61, 6 odcinków o różnych formatach (A5)

W gazecie „Głos Wybrzeża” Skarby starego zamczyska – „Głos Wybrzeża” 08.02.1958-22.03.1958 (komiks realistyczny, tekst: Tadeusz Rafałowski), 6 odcinków

W tygodniku „Nowa Wieś” Korak syn Tarzana – „Nowa Wieś” 22/1958-35/1958 (komiks realistyczny bez dymków, autor tekstu nieznany), 14 odcinków

Ilustracje książek Józef Borysewicz: Przygoda w Gibraltarze – Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne) Tadeusz Szczygielski: Żeglarskie dzieje – Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne) Eugenia Kobylińska-Masiejewska: Jak l b odkryła Nowy Ląd – Wydawnictwo Morskie 1960 (ilustracje realistyczne)

Nagrody Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 50-lecia pracy twórczej (2007) Nagroda „Zasłużony dla komiksu polskiego” (2019, pośmiertnie)

Upamiętnienie W 2014, pod patronatem Pauliny Christy, wnuczki artysty, powstała w Sopocie fundacja im. Janusza Christy – „Kreska”.

Na festiwalu Kultury Popularnej DwuTakt w Toruniu w latach 2014–2018 przyznawany był Złoty Puchar – nagroda im. Janusza Christy za szczególne osiągnięcia na polu popularyzacji komiksu.

Zobacz też

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Ilustrowana bibliografia Janusza Christy – fragment artykułu K. Janicza z „Gildii Komiksu” Janusz Christa – biografia twórcy „Kajka i Kokosza” – Magazyn Miłośników Komiksu KZ Na plasterki !!! – blog o twórczości Janusza Christy, wirtualne muzeum i pełna bibliografia Kajko i Kokosz – próbki filmu animowanego z początku lat 90. Fundacja „Kreska” im. Janusza Christy

Kategoria:Artyści związani z Gdańskiem Kategoria:Artyści związani z Sopotem Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na cmentarzu katolickim w Sopocie Kategoria:Polscy autorzy komiksów Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Polscy scenarzyści komiksów

Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 2008