Święta
Imieniny obchodzą: Arediusz, Elwira, Euzebiusz, Gaudencjusz, Gaudenty, Genezjusz, Grzegorz, Hermina, Józef, Julian, Kalasanty, Ludwik, Luiza, Michał, Patrycja, Peregryn, Poncjan, Teodoryk i Wincenty. Urugwaj – Święto Niepodległości Polska – Dzień polskiej żywności (od 2013 roku) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: bł. Aleksander Dordi Negroni (prezbiter i męczennik) bł. Alojzy Bordino św. Ludwik IX (król Francji) św. Józef Kalasanty (prezbiter) św. Patrycja z Neapolu (dziewica) bł. Maria del Transito od Jezusa Sakramentalnego (zakonnica) bł. Maria Troncatti (zakonnica)
Wydarzenia w Polsce
1461 – Wojna trzynastoletnia: ostatnia wyprawa polskiego pospolitego ruszenia przekroczyła przedwojenną granicę zakonu krzyżackiego i skierowała się na Debrzno. 1591 – Na redzie portu gdańskiego zatonął statek, na którego pokładzie znajdował się m.in. włoski humanista, bibliofil i podróżnik Jan Bernard Bonifacio. W wyniku obrażeń doznanych w czasie katastrofy stracił wzrok. Do śmierci pozostał w Gdańsku. 1599 – Wydano drukiem Biblię w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka. 1656 – Potop szwedzki: dywizja hetmana Stefana Czarnieckiego rozbiła 1500-osobowy oddział szwedzki w bitwie pod Łowiczem. 1657 – Potop szwedzki: wojska polsko-niemieckie odbiły po oblężeniu Kraków. 1758 – Wojna siedmioletnia: po opanowaniu Prus Wschodnich i rozpoczęciu ofensywy na Brandenburgię armia rosyjska stoczyła ciężką bitwę z Prusakami pod Sarbinowem (Zorndorfem). Rosjanie wycofali się z Wielkopolski. 1851 – Rozpoczął działalność Zakład Karny w Raciborzu. 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Żelazną. 1888 – Adam Chmielowski założył w Krakowie Zgromadzenie Albertynów. 1912 – Z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w Zakopanem została powołana organizacja niepodległościowa Polski Skarb Wojskowy. 1914 – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk austro-węgierskich nad rosyjskimi w trzydniowej bitwie pod Kraśnikiem; początek bitwy pod Komarowem. 1917 – Tymczasowa Rada Stanu podała się do dymisji. 1920: Na rozkaz polskiego dowództwa zakończono II powstanie śląskie. Powołano mieszaną Policję Plebiscytową. Wojna polsko-bolszewicka: zakończyła się Bitwa Warszawska. Wojska litewskie zajęły Wilno. 1930 – Utworzono drugi rząd Józefa Piłsudskiego. 1935 – Premiera filmu młodzieżowego Dzień wielkiej przygody w reżyserii Józefa Lejtesa. 1937 – Został zdławiony strajk chłopski. Tego dnia w Majele Sieniawskim na Podkarpaciu w starciach z policją zginęło 15 chłopów. 1939 – Do Gdańska pod pretekstem kurtuazyjnej wizyty przypłynął niemiecki szkolny okręt liniowy „Schleswig-Holstein”. 1941: Do kwatery głównej Adolfa Hitlera w Wilczym Szańcu koło Kętrzyna przybył ze swą pierwszą wizytą Benito Mussolini. W lesie łopuchowskim na Białostoczczyźnie Niemcy zamordowali 2,5 tys. Żydów z pobliskiego Tykocina i okolic. 1942: Podczas likwidacji getta w Bereźnem na Wołyniu oddziały niemieckie i ukraińskie rozstrzelały 3680 Żydów. We wsi Proszówki Niemcy rozstrzelali około 500 Żydów z getta w Bochni. W Makowie Podhalańskim Niemcy rozstrzelali 72 osoby. 1944 – 25. dzień powstania warszawskiego: walki o Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych. W ostrzelanej Kamienicy Łyszkiewicza podczas odprawy sztabu zginęło pięciu dowódców Armii Ludowej. 1946 – Powstał Polski Związek Głuchych. 1948 – We Wrocławiu rozpoczął się Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju. 1951 – Została uruchomiona latarnia morska w Krynicy Morskiej. 1956 – 30 górników zginęło w pożarze w KWK „Chorzów”. 1961 – Rozpoczął się I Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie. 1983 – W Stoczni Gdańskiej odbyło się spotkanie wicepremiera Mieczysława Rakowskiego z pracownikami, wśród których był Lech Wałęsa. 1985 – W Chorzowie i Poznaniu zakończyły się międzynarodowe kongresy Świadków Jehowy. 1986 – Wojciech Łazarek został selekcjonerem piłkarskiej reprezentacji Polski. 1989 – Premiera filmu Stan wewnętrzny w reżyserii Krzysztofa Tchórzewskiego. 1993 – Zakończyła się dwudniowa wizyta prezydenta Rosji Borysa Jelcyna. 1994 – Pod Piasecznem spadł meteoryt Baszkówka. 2000: Padł pierwszy klaps na planie serialu M jak miłość. Premiera filmu Duże zwierzę w reżyserii Jerzego Stuhra.
Wydarzenia na świecie
thumb|Rewolucja belgijska (1830) na obrazie Gustaafa Wappersa Epizod z belgijskiej rewolucji 1830
521 p.n.e. – W Babilonie wybuchł bunt przeciwko królowi Persji Dariuszowi I Wielkiemu. Araka, syn Haldity, ogłosił się królem Babilonii jako Nabuchodonozor IV. 383 – Cesarz rzymski Gracjan został schwytany i zamordowany pod Lugdunum (Lyonem) przez żołnierzy Magnusa Maksymusa. 450 – Marcjan został cesarzem wschodniorzymskim. 458 – W Indiach został ogłoszony traktat Lokavibhaaga, w którym pojawił się współczesny symbol liczby 0. 608 – Bonifacy IV został wybrany na papieża. 1248 – Ommen w Holandii uzyskało prawa miejskie. 1270 – Filip III Śmiały został królem Francji. 1466 – Książę Burgundii Karol Zuchwały, po zdobyciu walońskiego miasta Dinant, w odwecie za lżenie jego matki nakazał zabicie wszystkich mieszkańców. 1499 – III wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie koło wyspy Sapienza. 1536 – Papież Paweł III zatwierdził bullą Exponi vobis pierwsze konstytucje zakonu kapucynów. 1580 – Zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad portugalskimi w bitwie pod Alkantarą. 1609 – Galileusz zademonstrował Wenecjanom swój pierwszy teleskop. 1620 – Książę siedmiogrodzki Gábor Bethlen został wybrany na króla Węgier, jednak do koronacji nie doszło. 1651 – Angielska wojna domowa: klęska Rojalistów w bitwie pod Wigan Lane. 1654 – Wojna francusko-hiszpańska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Arras. 1699 – Fryderyk IV Oldenburg został królem Danii i Norwegii. 1702 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zakończyła się nierozstrzygnięta francusko-angielska bitwa morska pod Santa Marta u wybrzeży Kolumbii (19-25 sierpnia). 1718 – Założono Nowy Orlean w Luizjanie. 1754 – Poświęcono katedrę w Padwie. 1768 – Kapitan James Cook wypłynął z Anglii na okręcie „Endeavour” w swój pierwszy rejs dookoła świata. 1770 – Pinhel w Portugalii uzyskało prawa miejskie. 1789 – Uchwalono 10 pierwszych poprawek do Konstytucji Stanów Zjednoczonych. 1807 – Został ustanowiony Order Ludwika, najwyższe odznaczenie Wielkiego Księstwa Hesji. 1809 – Wojna fińska: decydujące zwycięstwo wojsk rosyjskich nad szwedzkimi w bitwie pod Piteå. 1825 – Urugwaj proklamował niepodległość (od Brazylii). 1830 – Wybuchło powstanie belgijskie przeciwko Królestwu Niderlandów. 1835 – Dziennik „New York Sun” rozpoczął publikację artykułów o rzekomym odkryciu życia na Księżycu. 1839 – Rozpadła się Konfederacja Peruwiańsko-Boliwijska. 1859 – Przywódca powstania kaukaskich górali Imam Szamil został schwytany przez wojska rosyjskie. 1865 – Niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (84) Klio. 1875 – Kapitan Matthew Webb po raz pierwszy w historii przebył wpław kanał La Manche. 1894 – Japoński lekarz Shibasaburō Kitasato odkrył wywołującą dżumę bakterię Pasteurella pestis. 1896 – Chalid ibn Barghasz został sułtanem Zanzibaru. 1898 – Około 700 greckich cywilów, 17 brytyjskich strażników i brytyjski konsul zostało zamordowanych w Heraklionie na Krecie przez turecki motłoch. 1903 – Został utworzony Sąd Najwyższy Australii. 1911 – 28 osób zginęło, a 74 zostały ranne w wyniku wykolejenia dwóch wagonów pociągu pasażerskiego w Manchesterze w stanie Nowy Jork. 1912 – W Chinach założono Partię Narodową Kuomintang. 1913 – 29-letni Żyd Leo Frank, były kierownik fabryki ołówków w Atlancie, został skazany na karę śmierci za zgwałcenie i uduszenie 13-letniej pracowniczki Mary Phagan 26 kwietnia tego roku. Wyrok został później zamieniony na dożywocie przez gubernatora Georgii, jednak w 1915 roku Frank został uprowadzony z więzienia przez grupę uzbrojonych mężczyzn i zlinczowany w mieście Marietta, skąd pochodziła ofiara. 1916 – W USA utworzono Służbę Parków Narodowych. 1917 – I wojna światowa: zwycięstwem wojsk alianckich zakończyła się dziesięciodniowa bitwa o wzgórze 70 koło francuskiego Lens. 1919: Brytyjska firma Aircraft Transport and Travel uruchomiła pierwsze na świecie regularne, międzynarodowe połączenie lotnicze (między Londynem a Paryżem). Obywatele Peru zatwierdzili w referendum nową konstytucję. Litewskie Siły Zbrojne ostatecznie wypędziły z kraju Armię Czerwoną wyzwalając ostatni punkt oporu bolszewików – Jeziorosy. 1921 – W Berlinie podpisano odrębny amerykańsko-niemiecki traktat pokojowy. 1925 – Weszła w życie Konwencja Kłajpedzka. 1931 – Powódź w Chinach: w prowincji Jiangsu wezbrane wody Wielkiego Kanału przerwały wały w pobliżu jeziora Gaoyou, wskutek czego śmierć poniosło 200 tys. osób. 1933: Przedstawiciele Agencji Żydowskiej i Niemieckiej Federacji Syjonistycznej zawarli porozumienie z niemieckim ministrem finansów, na mocy którego naziści zgodzili się nie utrudniać żydowskiej emigracji z III Rzeszy, w zamian za transfer kapitału w postaci niemieckich towarów (w latach 1933–39 przetransferowano do Niemiec ogółem 40 419 000 dolarów, które umożliwiły ucieczkę 60 tys. Żydów niemieckich). Trzęsienie ziemi w chińskiej prowincji Syczuan zabiło 9 tys. osób. 1934 – Szwed Harald Andersson ustanowił podczas zawodów w Oslo rekord świata w rzucie dyskiem (52,42 m). 1937 – Dokonano oblotu radzieckiego samolotu szturmowego Su-2. 1939: W Londynie podpisano polsko-brytyjski układ sojuszniczy. W przeprowadzonym przez IRA zamachu bombowym w centrum Coventry zginęło 5 osób, a 70 zostało rannych. 1940: Bitwa o Anglię: na rozkaz premiera Winstona Churchilla, w odwecie za zbombardowanie poprzedniej nocy londyńskiej dzielnicy mieszkaniowej East End, bombowce RAF dokonały nocnego, pierwszego w czasie wojny nalotu na Berlin. Niemcy zniszczyli pomnik Rozstrzelanych z Lille, poświęcony pięciu członkom konspiracji antyniemieckiej, schwytanych i rozstrzelanych w czasie I wojny światowej. 1941: Front wschodni: wojska niemieckie zdobyły Dniepropetrowsk. Rozpoczęła się brytyjsko-radziecka interwencja w Iranie, który był miejscem silnej infiltracji wywiadu niemieckiego. 1942: Na stoku góry Morven w Szkocji rozbiła się lecąca na Islandię łódź latająca Short Sunderland, w wyniku czego zginęło 13 osób (w tym książę Kentu Jerzy), a jedna została ranna. Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa w Zatoce Milne’a (Papua-Nowa Gwinea); zwycięstwo aliantów w bitwie koło wschodnich Wysp Salomona. 1943 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo aliantów w bitwie o Nową Georgię (Wyspy Salomona). 1944: Front zachodni: został wyzwolony Paryż. Niemieccy żołnierze dokonali masakry 124 mieszkańców miejscowości Maillé w środkowej Francji. Niemieckie okręty podwodne U-18 i U-24 zostały samozatopione kolo rumuńskiej Konstancy, a U-178 koło francuskiego Bordeaux. Rumunia wypowiedziała wojnę Niemcom. 1945 – Operacja kwantuńska: Armia Czerwona zdobyła Toyoharę (obecnie Jużnosachalińsk), stolicę prefektury Karafuto, należącej od 1905 do Japonii południowej części Sachalinu. 1959 – W USA ustanowiono Narodowy Medal Nauki. 1960: Amerykański atomowy okręt podwodny USS „Seadragon“ dopłynął do Bieguna Północnego. W Rzymie rozpoczęły się XVII Letnie Igrzyska Olimpijskie. 1961 – Prezydent Brazylii Jânio Quadros ustąpił ze stanowiska. 1962 – Nieudana próba wystrzelenia radzieckiej sondy Wenus Wenera 2MW-1 No. 3. 1965 – Została założona Arab Air Carriers Organization – regionalna organizacja międzynarodowa z siedzibą w Bejrucie, zrzeszająca linie lotnicze państw arabskich. 1967 – W hrabstwie Arlington w stanie Wirginia został zastrzelony lider Amerykańskiej Partii Nazistowskiej George Lincoln Rockwell. 1968 – Na placu Czerwonym w Moskwie odbyła się kilkuosobowa demonstracja radzieckich dysydentów przeciwko interwencji wojsk państw Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. 1971 – Władze radzieckie podjęły decyzję o likwidacji Cmentarza Orląt Lwowskich. 1972 – W Grecji wykonano ostatni wyrok śmierci za morderstwo. 1975: