Święta

Imieniny obchodzą: Abel, Afra, Cyriak, Kasjan, Kasjana, Maria, Memiusz, Nonna, Oswald, Oswalda, Parys, Wenancja, Wenancjusz, Wenanty i Wirginia. Burkina Faso – Dzień Niepodległości Chile, Tuvalu – Narodowy Dzień Dziecka Chorwacja – Dzień Zwycięstwa i Dumy Państwowej Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Piwa i Piwowara (ang. International Beer Day, kanadyjska inicjatywa ustanowienia „wakacyjnego” dnia piwa i piwowara wyrażona w 2007 roku; pierwsze obchody odbyły się 18 czerwca 2008. – oficjalna strona .; w Polsce można spotkać się z datą 25 majaBursztynowy napój bogów na gazetapraca.pl (autor: Karolina Łagowska) [opublikowano: 2009-05-22].) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: Matka Boża Śnieżna (poświęcenie Bazyliki Matki Bożej „Większej” w Rzymie) św. Nonna z Nazjanzu (matka św. Grzegorza Teologa) św. Oswald (król Northumbrii) bł. Salwiusz Huix Miralpeix (biskup i męczennik)

Wydarzenia w Polsce

1222 – Książę Konrad I mazowiecki potwierdził mocą Dokumentu łowickiego nadanie miasta Grudziądza wraz z ziemią chełmińską biskupowi Prus Chrystianowi z Oliwy. 1358 – Będzin uzyskał prawa miejskie. 1460 – Wojna trzynastoletnia: wojska polskie odbiły Malbork. 1506 – Zwycięstwo wojsk polsko-litewskich nad tatarskimi w bitwie pod Kleckiem. 1598 – Flota z królem Polski i Szwecji Zygmuntem III Wazą na czele wypłynęła z Helu w celu stłumienia buntu księcia Karola Sudermańskiego. 1772 – I rozbiór Polski: w Petersburgu podpisano trzy traktaty rozbiorowe pomiędzy Rosją, Prusami i Austrią, ustalające granice zaboru. 1804 – Pożar Nidzicy. 1852 – Otwarto linię kolejową Bydgoszcz-Tczew-Gdańsk. 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Depułtyczami Królewskimi. 1864 – Na stokach warszawskiej Cytadeli stracono przez powieszenie przywódców powstania styczniowego: Romualda Traugutta, Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego. 1909 – W Częstochowie rozpoczęła się Wystawa Przemysłu i Rolnictwa. 1915 – I wojna światowa: wojska niemieckie wkroczyły do opuszczonej przez Rosjan Warszawy. 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: klęska wojsk polskich w bitwie o Ostrołękę. 1922 – W Krakowie rozpoczął się I zjazd legionistów Piłsudskiego. 1923: Założono klub piłkarski Concordia Knurów. Założono Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy. 1941 – W Ołyce na Wołyniu oddział SD z Łucka i ukraińska policja rozstrzelały na cmentarzu 682 żydowskich mężczyzn. 1942: Jan Piekałkiewicz został Delegatem Rządu na Kraj. Niemcy zlikwidowali prowadzony przez Janusza Korczaka warszawski Dom Sierot. 1943 – Oddział Kedywu AK przeprowadził w nocy z 5 na 6 sierpnia akcję „Pensjonat”, w wyniku której z więzienia w Jaśle uwolniono 66 więźniów politycznych i 67 pospolitych. 1944: 5. dzień powstania warszawskiego: Batalion „Zośka” wyzwolił obóz Gęsiówka i uwolnił ok. 350 więźniów pochodzenia żydowskiego; rozpoczęła się rzeź Woli. Zwycięska bitwa partyzancka o Skalbmierz na Kielecczyźnie, stoczona przez oddziały AK, BCh i AL z niemiecką ekspedycją karną w sile 900 ludzi. 1945 – W Kielcach zgrupowanie oddziałów poakowskich pod dowództwem kpt. Antoniego Hedy ps. „Szary” uwolniło kilkuset więźniów z więzienia MBP przy ul. Zamkowej. 1960 – Podczas Mistrzostw Polski Seniorów w Lekkoatletyce, rozgrywanych na Stadionie Leśnym w Olsztynie, Józef Schmidt ustanowił wynikiem 17,03 m rekord świata w trójskoku. 1965 – Kanadyjska piosenkarka Monique Leyrac wygrała V Międzynarodowy Konkurs Piosenki w Sopocie. 1976 – Założono Grudziądzkie Towarzystwo Kultury. 1977 – W Kopalni Soli im. Tadeusza Kościuszki w Wapnie w Wielkopolsce nagły przybór wód podziemnych zalał poziom trzeci. 1985 – Seryjny morderca Paweł Tuchlin został skazany przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku na karę śmierci. 2010 – Sejm RP przyjął ustawę o ochronie informacji niejawnej. 2019 – W Bełku w trakcie trzeciego etapu 76. Tour de Pologne ciężko ranny w wypadku został belgijski kolarz Bjorg Lambrecht, w wyniku czego zmarł tego samego dnia w szpitalu w Rybniku. 2022 – Brytyjczyk Ethan Hayter wygrał 79. Tour de Pologne.

Wydarzenia na świecie

thumb|Holenderska eskadra ustawiona w szyku bojowym przed bitwą pod Dogger Bank (1781)

  642 – Władca Mercji Penda pokonał w bitwie pod Maserfield (Anglia) króla Oswalda z Nortumbrii.   910 – Zwycięstwo wojsk anglo-saskich nad duńskimi najeźdźcami w bitwie pod Tettenhall. 1068 – Wojny Bizancjum z Normanami: wojska normańskie rozpoczęły 3-letnie oblężenie Bari, ostatniej bizantyjskiej twierdzy w południowych Włoszech. 1095 – Papież Urban II dokonał konsekracji katedry św. Apolinarego w Valence. 1100 – Henryk I Beauclerc został koronowany na króla Anglii. 1192 – III wyprawa krzyżowa: zwycięstwo krzyżowców w bitwie pod Jafą. 1388 – Zwycięstwo wojsk szkockich nad angielskimi w bitwie pod Otterburn. 1403 – Król Neapolu Władysław I został koronowany w Zadarze w węgierskiej wówczas Dalmacji na króla Węgier w opozycji do panującego Zygmunta Luksemburskiego, który jednakże nie pozwolił mu przejąć władzy w innych częściach kraju i rok później zmusił go do odwrotu. 1421 – II krucjata antyhusycka: porażka czeskich husytów w bitwie pod Mostem. 1435 – Flota genueńska pokonała flotę aragońską w bitwie pod Ponzą. 1473 – Leonardo da Vinci wykonał swój najstarszy znany rysunek Pejzaż z rzeką. 1529 – Został zawarty pokój w Cambrai kończący wojnę między Niemcami i Hiszpanią a Francją. 1543 – VI wojna włoska: rozpoczęło się oblężenie Nicei. 1583 – Humphrey Gilbert oficjalnie ogłosił Nową Fundlandię kolonią angielską, pierwszą na kontynencie północnoamerykańskim. 1600: Król Francji Henryk IV Burbon poślubił swoją drugą żonę Marię Medycejską. Nieudany spisek hrabiego Gowrie i jego brata przeciwko królowi Szkocji Jakubowi VI Stuartowi (późniejszemu królowi Anglii Jakubowi I Stuartowi). Podczas próby uwięzienia króla w trakcie polowania obaj bracia zostali zabici przez towarzyszących mu możnych. 1619 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk morawsko-czeskich nad cesarskimi w bitwie pod Dolními Věstonicami. 1666 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo Anglików w bitwie morskiej pod North Foreland. 1681 – Poświęcono kościół Matki Bożej Cudownej w Rzymie. 1689 – Indianie z plemienia Mohawków dokonali rzezi francuskich osadników w Lachine (Nowa Francja). 1716 – VI wojna austriacko-turecka: zwycięstwo wojsk austriackich w bitwie pod Petrovaradinem. 1730 – Skonfliktowany z ojcem Fryderykiem Wilhelmem I późniejszy król Prus Fryderyk II został schwytany podczas próby ucieczki z kraju i jako uznany za dezertera osadzony w twierdzy w Kostrzynie nad Odrą. 1735 – Nowojorski drukarz, wydawca, redaktor i dziennikarz John Peter Zenger został uniewinniony od zarzutów o działalność wywrotową i zniesławienie Williama Cosby’ego, ówczesnego gubernatora kolonii Nowy Jork. Proces stał się znaczącym i ważnym czynnikiem w rozwoju wolności prasy na kontynencie północnoamerykańskim. 1763 – Powstanie Pontiaka: zwycięstwo wojsk brytyjskich nad powstańcami indiańskimi w bitwie pod Bushy Run. 1765 – Przyszły cesarz rzymsko-niemiecki Leopold II Habsburg poślubił infantkę hiszpańską Marię Ludwikę Burbon. 1781 – IV wojna angielsko-holenderska: nierozstrzygnięta bitwa morska na Dogger Bank. 1789 – Francuska Konstytuanta przyjęła ustawę, która stanowiła, że obywatele są równi wobec prawa, znosiła przywileje stanowe, resztki poddaństwa osobistego chłopów i obowiązek płacenia dziesięciny. 1796 – I koalicja antyfrancuska: Napoleon Bonaparte pokonał armię austriacką gen. Dagoberta von Wurmsera w bitwie pod Castiglione. 1800 – Weszła do służby amerykańska fregata USS „President”. 1823 – Założono Royal Hibernian Academy w Dublinie. 1846 – USA i Wielka Brytania podpisały traktat oregoński wytyczający granicę amerykańską na odcinku z Kolumbią Brytyjską i Terytoriami Północno-Zachodnimi. 1858 – Zakończono kładzenie pierwszego transatlantyckiego kabla telegraficznego. 1860 – W Oslo odbyła się norweska koronacja króla Szwecji i Norwegii Karola XV (Karola IV). 1861 – W USA zniesiono karę chłosty. 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Baton Rouge. 1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie w Zatoce Mobile. 1871 – Papież Pius IX w encyklice Saepe Venerabilis nadał formalny charakter zwyczajowi przekazywania świętopietrza. 1872 – Założono Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki. 1873 – Siuksowie Brulé pod wodzą Pstrego Ogona dokonali masakry około 100 Paunisów polujących nad rzeką Republican w Nebrasce. 1881 – Pstry Ogon został skrytobójczo zastrzelony przez swego współplemieńca Wroniego Psa. 1884 – W południowej Afryce Burowie utworzyli Nieuwe Republiek. 1888 – Bertha Benz wraz z dwoma nastoletnimi synami wybrała się, bez wiedzy męża Carla, skonstruowanym przez niego pojazdem Benz Patent-Motorwagen Nummer 3 w podróż z Mannheim do rodzinnego Pforzheim. Tym samym zapisała się w historii jako pierwsza osoba, której udało się samodzielnie pokonać automobilem ponad stukilometrowy dystans. 1900: Król Serbii Aleksander I Obrenowić ożenił się z Dragą Mašin. W Odessie doszło do pogromu Żydów. 1901 – Irlandczyk Peter O’Connor ustanowił w Dublinie rekord świata w skoku w dal (7,61 m), który obowiązywał przez prawie 20 lat. 1908 – W południowych Niemczech rozbił się i spłonął sterowiec LZ 4. 1912 – W Karlowych Warach została uruchomiona Kolej linowo-terenowa „Diana”. 1914: I wojna światowa: rozpoczęła się belgijsko-niemiecka bitwa o Liège. Nikaragua wydzierżawiła USA na 99 lat archipelag Corn Islands na Morzu Karaibskim. W Cleveland w amerykańskim stanie Ohio uruchomiono pierwszą elektryczną sygnalizację świetlną. 1915 – I wojna światowa: włoski okręt podwodny „Nereide” został zatopiony na Adriatyku przez austro-węgierską jednostkę tej samej klasy , w wyniku czego zginęła cała, 19-osobowa załoga. 1917 – Dokonano oblotu niemieckiego myśliwca Fokker Dr.I. 1920: Pando w Urugwaju uzyskało prawa miejskie. W obliczu bolszewickiej inwazji papież Benedykt XV skierował do biskupów świata przesłanie O zmiłowanie Boga nad nieszczęsną Polską. 1922: 34 osoby zginęły, a 186 zostało rannych w wyniku uderzenia pociągu ekspresowego relacji Fort Worth-Saint Louis w stojący na stacji w Sulphur Springs w stanie Missouri pociąg lokalny. Premiera amerykańskiego filmu niemego Krew na piasku w reżyserii Freda Niblo. 1931 – W Kownie otwarto Kolej linową na Zielonej Górze. 1936 – Krótko po starcie z Saint Louis w stanie Missouri rozbił się samolot pasażerski Lockheed L-10 Electra, w wyniku czego zginęło wszystkich 8 osób na pokładzie. 1939 – 13 młodych kobiet (znanych jako „13 róż”) zostało rozstrzelanych w Madrycie za działalność przeciwko reżimowi gen. Francisco Franco. 1940: Łotwa została włączona do ZSRR. Podpisano brytyjsko-polską umowę wojskową. 1941 – Atak Niemiec na ZSRR: zwycięstwem wojsk niemieckich zakończyła się bitwa pod Smoleńskiem (6 lipca-5 sierpnia). 1943: Front wschodni: Armia Czerwona wyzwoliła Orzeł. Niemiecki okręt podwodny U-34 zatonął w porcie w Kłajpedzie po kolizji z okrętem bazą okrętów podwodnych „Lech”, w wyniku czego zginęło 4 członków załogi. 1944: Na Morzu Czarnym został zatopiony przez radziecki okręt podwodny turecki szkuner MV „Mefküre”, przewożący do Stambułu ok. 320 żydowskich uciekinierów z Rumunii. Wojna na Pacyfiku: w obozie jenieckim w Cowra w australijskim stanie Nowa Południowa Walia grupa ok. 1100 Japończyków zaatakowała strażników i przedarła się przez drut kolczasty otaczający obóz. W czasie próby ucieczki zginęło 231 Japończyków i 4 australijskich strażników, a 108 Japończyków i 4 Australijczyków zostało rannych. Z 378 uciekinierów 334 zostało schwytanych w ciągu następnych 9 dni, a 44 popełniło samobójstwo. 1949: 12 osób zginęło, a ok. 30 zostało rannych w wyniku obrzucenia granatami jednej z synagog w Damaszku. Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Ambato w Ekwadorze i ok. 50 okolicznych miejscowości, w wyniku czego zginęło ponad 5 tysięcy osób. 1950: