Pandemia grypy A/H1N1v – pandemia trwająca od 11 czerwca 2009 do 10 sierpnia 2010, spowodowana przez szczep wirusa grypy A/H1N1, będącą zmutowaną wersją wirusa świńskiej grypy. Wyizolowane próbki wirusa z Meksyku okazały się identyczne z próbkami wyizolowanymi wcześniej w Kalifornii, stąd wirus jest niekiedy oznaczany jako A/Kalifornia/04/2009. Obecność tego wirusa potwierdzono na wszystkich stale zamieszkanych kontynentach.

Rodzaj grypy, który wywołał pandemię, był wynikiem reasortacji genowej kilku odmian wirusa H1N1, w tym grypy ludzkiej, dwóch rodzajów świńskiej grypy oraz ptasiej grypy. Wirus jest na tyle nowy, że dzieci nie posiadają przeciwciał wiążących H1N1/09 w liczbie, która zmniejszyłaby ryzyko zachorowania co najmniej dwukrotnie. Taką liczbę posiada 9% ludzi w wieku 18–64 lata i 33% w wieku powyżej 60 lat.

Reakcje organizacji międzynarodowych Światowa Organizacja Zdrowia W niedzielę 26 kwietnia 2009 Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie ogłosiła epidemię grypy w Meksyku. Według dyrektora WHO, Margaret Chan, „wirus ma potencjał pandemii”, natomiast dr Keiji Fukuda stwierdziła, że jest całkiem możliwe, że wirus będzie mutował do bardziej niebezpiecznego szczepu. 27 kwietnia 2009 Światowa Organizacja Zdrowia podniosła stopień zagrożenia do czwartego w sześciostopniowej skali zagrożenia pandemią. Oznacza on, że istnieje stałe niebezpieczeństwo przechodzenia wirusa z człowieka na człowieka, wywołujące ogniska choroby w co najmniej jednym kraju. System alarmowy WHO został zmodyfikowany po ptasiej grypie z 2004 roku i po raz pierwszy w historii faza zagrożenia została podniesiona powyżej trzeciego stopnia. 29 kwietnia 2009 Światowa Organizacja Zdrowia podniosła stopień zagrożenia pandemią do poziomu piątego. Piąty stopień ogłasza się, gdy wirus rozprzestrzenia się z człowieka na człowieka, tworząc przynajmniej dwa ogniska w różnych krajach położonych w jednym regionie. Zmiany poziomu zagrożenia poprzedzają intensywne konsultacje specjalistów i dogłębne analizy wszystkich przypadków zachorowań. Ogłoszenie jej jest sygnałem dla rządów o konieczności gromadzenia środków medycznych. Faza piąta jest silnym sygnałem, że pandemia jest nieunikniona. 11 czerwca 2009 Światowa Organizacja Zdrowia podniosła poziom zagrożenia do najwyższego – szóstego. Tym samym ogłoszono pandemię. 16 lipca 2009 Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) poinformowała, że pandemia nowej grypy A/H1N1 jest najszybciej rozprzestrzeniającą się kiedykolwiek pandemią i bezcelowe jest odnotowywanie każdego przypadku choroby. Organizacja zrewidowała wymagania wobec władz sanitarnych poszczególnych krajów, które odtąd muszą zgłaszać tylko ciężkie przypadki zbiorowych zachorowań, zgony spowodowane chorobą lub jej wyjątkowo nietypowy przebieg. Sama WHO nie będzie już publikować zestawień przypadków zachorowań i zgonów.

Ameryka Północna

Epidemia w Meksyku mały|lewo|Pasażerowie pociągu w maskach: miasto Meksyk mały|lewo|Meksykański żołnierz rozdaje maski chirurgiczne na ulicach Meksyku Przypadki zachorowań na nowy rodzaj grypy zanotowano w Meksyku na przełomie marca i kwietnia 2009 roku. Gdy zarejestrowano około 20 osób, władze Meksyku podjęły szereg środków prewencyjnych w centrum kraju, gdzie zanotowano najwięcej przypadków zachorowań. Czasowo pozamykane zostały szkoły i uniwersytet w stolicy kraju oraz w przylegających do stołecznego regionu prowincjach. Zamknięto także muzea, kina i biblioteki oraz zawieszono wszystkie zgromadzenia publiczne. Prowadzono masowe szczepienia przeciwko grypie. Obywatelom dystrybuowane były maski, które miały ich w pewnym stopniu chronić przed zakażeniem się wirusem. Do dystrybucji masek zatrudniono także wojsko. Rząd zalecał by unikać podawania sobie rąk i całowania się. Do 27 kwietnia z powodu choroby w Meksyku zmarło co najmniej 20 osób, kolejne 129 zgonów czekało na potwierdzenie; u 26 chorujących potwierdzono świńską grypę, a 1995 osób było objętych kwarantanną i podejrzewanych o zakażenie. 28 kwietnia 2009 rano podejrzana liczba zgonów w Meksyku wzrosła do 152, w epicentrum choroby prawie 2000 osób uważano za zakażonych. Minister zdrowia Meksyku Trinidad Jimenez, poinformowała, że liczba potwierdzonych zakażonych osób wzrosła o 26 osób. Jednocześnie liczba potwierdzonych zgonów z powodu wirusa świńskiej grypy wzrosła do 26 osób (przy 126 oficjalnie niepotwierdzonych). Wieczorem 28 kwietnia do 172 przypadków wzrosła liczba potwierdzonych zachorowań na świńską grypę w Meksyku. Jednocześnie liczba zgonów z podejrzeniem spowodowania przez wirusa wzrosła do 152 (przy 26 oficjalnie potwierdzonych). Meksyk zaprzeczał jakoby wszystkie przypadki śmierci były spowodowane przez wirusa A/H1N1, wywołującego świńską grypę. WHO i CDC były gotowe wysłać do tego kraju specjalne zespoły, ale czekały na zaproszenie ze strony Meksyku. Według Len Horovit z Lenox Hill Hospital w Nowym Jorku, wirus ten mógł być aktywny już w marcu i od tamtej pory zakażonych może być setki tysięcy ludzi. Keiji Fukuda, asystent dyrektora generalnego z WHO zauważał, że Meksyk jest krajem ciężko dotknięty kryzysem oraz wykrwawiony wojną z kartelami narkotykowymi i może sobie z kolejnym wyzwaniem sam nie poradzić. Bank Światowy w związku z zaistniałą sytuacją przeznaczył dla Meksyku pożyczkę w wysokości 200 mln dolarów. Światowa Organizacja Zdrowia była poważnie zaniepokojona występowaniem (jak do tej pory) zgonów jedynie na terytorium Meksyku. Niektórzy naukowcy obawiali się, że szczep wirusa, który zabija w Meksyku, może okazać się innym niż ten, który został wykryty w wielu krajach i którego objawy są stosunkowo łagodne. 29 kwietnia rano (czasu europejskiego) Meksyk skorygował liczbę ofiar śmiertelnych z 26 do 7. Minister zdrowia Meksyku Jose Angel Cordova wytłumaczył, że powodem zmiany tej liczby jest potrzeba przeprowadzenia bardziej rygorystycznych testów, aby wykluczyć wszelkie wątpliwości. Jednocześnie do 159 skorygowana została liczba niepotwierdzonych przypadków zgonów. W godzinach popołudniowych liczba oficjalnie i klinicznie potwierdzonych pacjentów zakażonych wirusem świńskiej grypy wzrosła z 26 do 49. Nadal jedynie siedem spośród ponad 150 zgonów zostało potwierdzonych oficjalnie przez meksykańskie ministerstwo zdrowia. Odnotowano 159 podejrzanych ofiar śmiertelnych, 2498 prawdopodobnie chorych na grypę w tym 1311 pacjentów, którzy przebywają w szpitalu. Jak zapewnił Meksykański Sekretarz Zdrowia Jose Angel Cordova Villalobos, Ministerstwo Zdrowia w ciągu 24 godzin będzie znało wyniki analizy kolejnych 150 próbek. 30 kwietnia 2009 (czasu europejskiego) zapowiedziano zawieszenie od 1 do 5 maja pracy we wszystkich instytucjach federalnej administracji publicznej. Jose Angel Cordova zaapelował o częściowe zawieszenie mniej istotnej działalności, poza służbą zdrowia, dostawami żywności i leków, usługami finansowymi, sklepami spożywczymi, telekomunikacją i mediami. Zapewnił, że zostaną utrzymane strategiczne zaopatrzenia w paliwa, operacje celne, a także pomoc ze strony policji i wojska. Poinformował, że o 99 potwierdzonych przypadków zachorowania na świńską grypę i 8 zgonach z powodu wirusa, liczba podejrzanych zgonów wyniosła 159, a 2498 osoby uważa się za zakażone.

Stany Zjednoczone mały|Prezydent Barack Obama omawia w National Academy of Science przypadki „świńskiej grypy”, 27 kwietnia 2009 26 kwietnia 2009 w USA potwierdzono wystąpienie choroby u 40 osób z pięciu stanów (Nowego Jorku, Ohio, Kansas, Teksasu i Kalifornii), nie odnotowano ofiar śmiertelnych a wszystkie zachorowania mają łagodny przebieg. 26 kwietnia 2009 u co najmniej ośmiu uczniów jednej ze nowojorskich szkół wystąpiły objawy wskazujące na możliwość zakażenia świńską grypą. Uważano, że ponad 100 osób może być zakażonych. Część uczniów szkoły odwiedzała ostatnio Meksyk. Wiele szkół w mieście zostało w poniedziałek zamkniętych i stan ten ma być utrzymany przez kilka dni. Burmistrz Nowego Jorku Michael Bloomberg, powiadomił, że rodziny objętych wcześniej kwarantanną uczniów mają również objawy grypy, co sugerowałoby rozprzestrzenianie się choroby. 27 kwietnia 2009 w San Antonio (Teksas) zamknięto na czas nieokreślony gimnazjum z powodu wystąpienia objawów świńskiej grypy u trojga uczniów. 28 kwietnia rano liczba potwierdzonych przypadków zachorowania w Stanach Zjednoczonych wzrosła do 48 osób i żaden z nich nie był śmiertelny. 212 osób było poddanych kwarantannie z podejrzeniem możliwości zakażenia. Tego samego dnia gubernator Kalifornii Arnold Schwarzenegger ogłosił stan wyjątkowy w związku ze świńską grypą. Równocześnie podkreślił, że nie ma jednak konieczności wszczynania alarmu. Również tego samego dnia, w godzinach wieczornych (czasu europejskiego) ogłoszono zgon dwóch mężczyzn, którzy przypuszczalnie byli chorzy na świńską grypę. Obydwa przypadki miały miejsce w hrabstwie Los Angeles. Jedną z domniemanych ofiar jest 33-letni mężczyzna, który zmarł w szpitalu w Bellflower, drugą 45-letni mężczyzna, zmarły w szpitalu w Norwalk 22 kwietnia 2009. Informacja nie została potwierdzona. W ciągu dnia w całych Stanach Zjednoczonych liczba potwierdzonych przypadków zachorowań wzrosła do 70, przy ponad 200 niepotwierdzonych. 29 kwietnia 2009 Rząd Stanów Zjednoczonych oficjalnie potwierdził zgon z powodu zakażenia wirusem. Ofiarą jest 23-miesięczne dziecko, które zmarło w stanie Teksas. Była to pierwsza śmierć spowodowana świńską grypą poza Meksykiem. 10 maja 2009 r. władze stanu Waszyngton potwierdziły śmierć 30-letniego mężczyzny w wyniku zakażenia wirusem H1N1.

Kanada 27 kwietnia 2009 w Kanadzie potwierdzono sześć przypadków zachorowania na świńską grypę. Cztery zakażenia wystąpiły w Nowej Szkocji, a dwa kolejne w Kolumbii Brytyjskiej. Kanadyjska minister zdrowia Leona Aglukkaq, powiedziała, że rząd federalny wykorzysta wszelkie dostępne środki, aby zachować publiczne bezpieczeństwo. Około 24 osób z podejrzeniem zakażenia zostało poddanych kwarantannie. 29 kwietnia 2009, po przebadaniu 14 kolejnych próbek, potwierdzono dziewięć nowych przypadków zachorowania. Łącznie w Kanadzie było wówczas zakażonych 13 osób w regionach Ontario, Nowa Szkocja, Kolumbia Brytyjska, Alberta. 30 kwietnia 2009, Kanadyjska Agencja Zdrowia Publicznego poinformowała o potwierdzeniu 19 przypadków zachorowania na świńską grypę. Zostały one stwierdzone w prowincjach: Alberta (2 przypadki), Brytyjska Kolumbia (6 przypadków), Nowa Szkocja (4 przypadki), i Ontario (7 przypadków). Kolejne 22 podejrzane osoby zostały objęte kwarantanną.

Europa Ogólnoeuropejskie reakcje Większość krajów wprowadziła obostrzenia względem podróżnych (na granicach morskich, lądowych), oraz importu artykułów spożywczych. 28 kwietnia 2009 Andrula Wasiliu (unijna komisarz ds. zdrowia) wezwała Europejczyków do odłożenia wszystkich zbędnych podróży do USA i Meksyku. Jednocześnie wyraziła potrzebę szybkiego spotkania się z przedstawicielami firm farmaceutycznych w celu zorientowania się, ile potrzeba czasu na wyprodukowanie skutecznej szczepionki. 29 kwietnia 2009 Dyrektor Generalny Komisji Europejskiej do spraw zdrowia, Robert Madelin, powiedział, że nikt nie zna skali nadciągającej epidemii, ale Europa jest do niej przygotowana lepiej niż kiedykolwiek, że trzeba mieć jednak świadomość, że ludzie będą umierać, a jedyną kwestią jest jedynie to, czy umrą tysiące, czy dziesiątki tysięcy. Zakomunikował, że szczepionka przeciwko świńskiej grypie będzie gotowa w Europie za ok. 100 dni.

Sytuacja w poszczególnych państwach Austria 29 kwietnia 2009 oficjalnie potwierdzono zakażenie świńską grypą u 28-letniej mieszkanki Wiednia. Austria była dziewiątym z kolei krajem, w którym wykryto chorobę. Ministerstwo zdrowia Austrii oświadczyło, że kobieta jest na dobrej drodze wyleczenia, dodało też, że w Austrii istnieją nadal dwa przypadki podejrzane o zakażenia, a cztery próbki wykluczono.

Belgia