Rezerwat archeologiczny ma 2 znaczenia: w Polsce jest to nieformalne określenie obszaru wykopalisk i stanowisk archeologicznych zarządzanych przez muzeum regionalne, które udostępniło je w części bądź całości odwiedzającym. Witold Hensel, próbując określić obszar rezerwatu archeologicznego, pisał, iż byłaby to odpowiednia nazwa dla „muzeum na miejscu wykopalisk”Witold Hensel, "Archeologia żywa", Warszawa 1973, str. 286 . w Europie jest to międzynarodowy obszar ochrony dziedzictwa archeologicznego. Państwa zobowiązały się do tworzenia takich obszarów nawet gdy nie ma tam widocznych pozostałości na powierzchni lub pod wodą. Ponadto teren rezerwatu ma być nabyty lub chroniony przez organy państwowe. Na terenie Europy rezerwaty archeologiczne podlegają ochronie na podstawie europejskiej konwencji o ochronie dziedzictwa archeologicznego, ratyfikowanej m.in. przez Polskę w 1992 r.Art. 4 pkt 1 Europejskiej konwencji o ochronie dziedzictwa archeologicznego (poprawionej) z 16 stycznia 1992 r. () Jednakże w Polsce obecna ustawa o ochronie zabytków z 2003 roku nie definiuje terminu, a także nie ma aktu wykonawczego, dzięki któremu mogłyby być ustanawiane rezerwaty archeologiczneUstawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ().
Rezerwaty archeologiczne na terenie Polski Rezerwat archeologiczny w BiskupinieMuzeum Archeologiczne w Biskupinie [dostęp 2010-09-21] (uznany w 1994 roku za pomnik historii) Rezerwat archeologiczny Krzemionki Opatowskie (uznany w 1994 roku za pomnik historii) Rezerwat Archeologiczny Gród Piastowski w Gieczu Rezerwat Archeologiczny „Rydno” Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Rezerwat Archeologiczny w Kaliszu Zawodziu Rezerwat archeologiczny kultury łużyckiej w Częstochowie Rezerwat archeologiczny w Będkowicach Wzgórze Wisielców na Gołogórze na południe od Wolina Rezerwat Archeologiczny Genius Loci w Poznaniu
W Polsce w rezerwatach archeologicznych często organizowane są programy edukacyjne, wystawy i festyny archeologiczne; jedną z takich imprez jest np. Piknik Archeologiczny Rydno.
Przypisy