Święta
Imieniny obchodzą: Aneta, Aubert, Aurelian, Aureusz, Benon, Benona, Cyryk, Jan, Judyta, Julita, Justyna, Ludgarda i Tychon. Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Dziecka Afrykańskiego (z inicjatywy Organizacji Jedności Afrykańskiej i UNICEF; obchodzone od 1991 r.) Międzynarodowy Dzień Rodzinnych Przekazów Pieniężnych (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 12 czerwca 2018 roku rezolucją A/RES/72/281) Światowy Dzień Żółwia Morskiego (ang. World Sea Turtle Day, ustanowione w 2000 roku przez organizacje zajmujące się ochroną żółwi w rocznicę urodzin dr. , znanego działacza na rzecz ochrony żółwi morskich) Bloomsday (święto, podczas którego dzieje się akcja Ulissesa Jamesa Joyce’a; główne obchody w Irlandii, obchodzone globalnie m.in. w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i w kilku państwach Europy) Republika Południowej Afryki – Dzień Młodzieży Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: święci (biskup) z siostrą Justyną z Moguncji święci Cyryk i Julita – męczennicy św. Benon z Miśni (biskup) św. Lutgarda (zakonnica) bł. Maria Teresa Scherer (zakonnica)
Wydarzenia w Polsce
1383 – Na zjeździe w Sieradzu arcybiskup gnieźnieński Bodzanta podjął nieudaną próbę przeforsowania kandydatury księcia rawskiego i płockiego Siemowita IV na męża Jadwigi Andegaweńskiej i króla Polski. 1454 – Gdańsk uzyskał przywilej podporządkowujący Głównemu Miastu Osiek, Młode i Stare Miasto oraz przyznający monopol wyłączności praw miejskich w promieniu 5 mil (tj. 30–40 km) i gwarancję, że na tym obszarze nie zostanie zbudowany żaden zamek. 1578 – We Lwowie został ścięty kozacki watażka i przez krótki czas samozwańczy hospodar mołdawski Jan Podkowa, skazany na śmierć przez króla Stefana Batorego na stanowcze żądanie sułtana Murada III. 1628 – V wojna polsko-szwedzka: stoczono bitwę pod Gdańskiem. 1781 – Odbyła się premiera komedii Fircyk w zalotach Franciszka Zabłockiego. 1785 – Z Ladawy nad Dniestrem wypłynęły, w celu zbadania możliwości spławiania towarów tą rzeką, dwa załadowane pszenicą i innymi towarami statki dowodzone przez podróżnika i uczonego-amatora Waleriana Dzieduszyckiego. 1792: Stanisław August Poniatowski zatwierdził herb miejski nadany Ostrynie. Z powodu toczącej się wojny polsko-rosyjskiej przerwano prace przy budowie Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. 1805 – W Warszawie doszło do pogromu ludności żydowskiej. 1807 – IV koalicja antyfrancuska: wojska napoleońskie zajęły twierdzę Nysa. 1815 – Utworzono Królestwo Polskie (kongresowe). 1816 – W Warszawie odbyła się premiera opery Zabobon, czyli Krakowiacy i Górale z muzyką Karola Kurpińskiego i librettem Jana Nepomucena Kamińskiego (zaadaptowanym z libretta Krakowiaków i Górali Wojciecha Bogusławskiego). 1852 – Położono kamień węgielny pod budowę browaru w Żywcu. 1906 – W dniach 14-16 czerwca w Białymstoku armia carska zamordowała 88 osób (głównie Żydów). 1910 – W Sopocie otwarto Dom Zdrojowy. 1915 – I wojna światowa: Niemcy utworzyli Administrację Cywilną Polski po lewej stronie Wisły z siedzibą w Kaliszu. 1922 – Wojsko Polskie pod dowództwem gen. Stanisława Szeptyckiego wkroczyło do Piekar Śląskich. 1929 – W katastrofie samolotu „Marienburg” na rynku w Sztumie zginęło dwóch członków załogi, w tym konstruktor lotniczy i pilot Ferdinand Schulz. 1935 – Na Walnym Zebraniu Naczelnej Izby Lekarskiej przyjęto Zbiór zasad deontologii lekarskiej, pierwszy kodeks etyki lekarskiej w niepodległej Polsce. 1942 – W odwecie za ostrzelanie przez partyzantkę sowiecką niemieckiego samochodu osobowego, Niemcy dokonali pacyfikacji wsi Rajsk w gminie Bielsk Podlaski, zabijając 149 osób. 1943 – Zakończyła się likwidacja lwowskiego getta. 1944: Napad UPA na pociąg osobowy na trasie Bełżec-Rawa Ruska, w trakcie którego zamordowano 41-75 Polaków. W Puszczy Solskiej na Lubelszczyźnie Niemcy rozpoczęli przeciwpartyzancką operację Sturmwind II. W walce z Niemcami pod wsią Jewłasze na Nowogródczyźnie zginął mjr Jan Piwnik ps. „Ponury”. 1945 – Założono klub sportowy Odra Opole. 1960 – Dokonano oblotu samolotu sportowego PZL-102 Kos. 1961 – Została otwarta Droga Przyjaźni Polsko-Czeskiej – szlak turystyczny prowadzący głównym grzbietem Karkonoszy. 1965 – Wystrzelono pierwszą polską rakietę meteorologiczną Meteor. 1972 – Zygmunt Garbacki i Marian Wojtasik, zabójcy pisarza i posła na Sejm PRL Jana Gerharda, zostali skazani na karę śmierci. 1977 – Uruchomiono połączenie promowe Świnoujście-Kopenhaga. 1979 – Założono Włocławskie Towarzystwo Naukowe. 1980 – Premiera filmu poetyckiego Sowizdrzał świętokrzyski w reżyserii Henryka Kluby. 1983 – Rozpoczęła się II pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski. 1986 – Premiera filmu obyczajowego Wakacje w Amsterdamie w reżyserii Krzysztofa Sowińskiego. 1987 – Przez Białystok i okolice przeszła trąba powietrzna, powodując uszkodzenia 106 budynków i raniąc kilkanaście osób. 1997 – Na antenie TVP1 wyemitowano w ramach konkursu na telenowelę pierwszy odcinek serialu Klan. 1999 – W Starym Sączu Jan Paweł II kanonizował św. Kingę. 2000 – Premiera komedii sensacyjnej To ja, złodziej w reżyserii Jacka Bromskiego. 2002 – W Rzeszowie otwarto halę widowiskowo-sportową Podpromie. 2012 – Polska przegrała we Wrocławiu w swym trzecim meczu grupowym Euro 2012 z Czechami 0:1 i odpadła z turnieju.
Wydarzenia na świecie
thumb|28 Pułk pod Quatre Bras – obraz Elizabeth Thompson
1426 – Wojny husyckie: zwycięstwo husytów nad krzyżowcami w bitwie pod Uściem. 1451 – Kardynał Pietro Barbo (późniejszy papież Paweł II) został mianowany biskupem Vicenzy. 1478 – Po czwartym oblężeniu skapitulowali przed wojskiem tureckim albańscy powstańcy na zamku w Krui. 1487 – Wojna Dwóch Róż: zwycięstwo Lancasterów nad Yorkami w bitwie pod Stoke Field. 1522 – Król Anglii Henryk VIII Tudor i cesarz rzymski Karol V Habsburg zawarli traktat windsorski, dotyczący wspólnej inwazji na Francję. 1636 – Juan de Lascaris-Castellar został wielkim mistrzem zakonu joannitów. 1657: Holenderski uczony i wynalazca Christiaan Huygens otrzymał patent na pierwszy zegar wahadłowy. Potop szwedzki: król Danii Fryderyk III Oldenburg wypowiedział wojnę Szwecji, włączając się do działań zbrojnych po stronie Rzeczypospolitej. 1674 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Sinsheim. 1703 – Na Węgrzech wybuchło antyhabsburskie powstanie Rakoczego. 1746 – Wojna o sukcesję austriacką: zwycięstwo wojsk austriackich nad włosko-francuskimi w bitwie pod Piacenzą. 1755: Brytyjska wojna z Indianami i Francuzami: wojska brytyjskie zdobyły Fort Beauséjour w Nowym Brunszwiku. Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie o Bunker Hill. 1779 – Hiszpania wypowiedziała wojnę Wielkiej Brytanii i rozpoczęła oblężenie Gibraltaru. 1794 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriacko-holenderskich nad francuskimi w bitwie pod Fleurus. 1812 – Założono Citibank (jako City Bank of New York). 1815 – 100 dni Napoleona: Napoleon Bonaparte odniósł swoje ostatnie zwycięstwa w bitwie pod Ligny i pod Quatre Bras. 1816 – Podczas spotkania towarzyskiego w willi Diodati nad Jeziorem Genewskim brytyjska pisarka Mary Shelley wpadła na pomysł napisania powieści Frankenstein. 1822 – Wojna o niepodległość Ekwadoru: wojska gen. Simóna Bolívara wyzwoliły Quito. 1824 – W Londynie założono Towarzystwo Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt (SPCA). 1846 – Kardynał Giovanni Maria Mastai Ferretti został wybrany na papieża i przyjął imię Pius IX. 1854 – Wojna krymska: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie nad rzeką Czoroch. 1885 – Założono klub piłkarski Újpest FC. 1891 – John Abbott został premierem Kanady. 1896 – U wybrzeży francuskiej wyspy Ouessant rozbił się na skałach brytyjski parowiec „Drummond Castle”. Zginęły 243 osoby, 3 uratowano. 1900: 5 osób zginęło, a 35 zostało rannych w zderzeniu dwóch pociągów pasażerskich na stacji w angielskim Slough. W Niemczech otwarto Kanał Łaba-Lubeka. 1902 – Brytyjski polihistor Bertrand Russell wysłał list do niemieckiego matematyka Gottloba Frege, opisując w nim problem matematyczny nazwany później paradoksem Russella. 1903: W Niemczech odbyły się wybory do Reichstagu. Założono Ford Motor Company. 1904: Fiński nacjonalista Eugen Schauman śmiertelnie postrzelił generał-gubernatora Finlandii Nikołaja Bobrikowa po czym popełnił samobójstwo. Bobrikow zmarł następnego dnia w szpitalu. Irlandzki pisarz James Joyce odbył pierwszą randkę ze swą późniejszą żoną Norą Bernacle. Data ta stała się tłem największego dzieła pisarza – Ulissesa. 1911: Ważący 772 gramy meteoryt spadł w pobliżu miejscowości Kilbourn w amerykańskim stanie Wisconsin, uszkadzając budynek gospodarczy. Założono amerykański koncern informatyczny IBM. 1912: 22 osoby zginęły, a 12 zostało rannych w zderzeniu dwóch pociągów pasażerskich w Malmslätt w południowej Szwecji. Duarte Leite został premierem Portugalii. 1916 – Powstanie arabskie: skapitulował osmański garnizon w Dżuddzie nad Morzem Czerwonym. 1919 – Powstała Słowacka Republika Rad. 1924 – Fan Noli został premierem Albanii. 1925 – Na Krymie otwarto obóz pionierski Artek. 1932: Carlos Dávila został prezydentem Chile. W Lozannie rozpoczęła się konferencja międzynarodowa w sprawie definitywnego rozwiązania kwestii spłat niemieckich reparacji wojennych na podstawie tzw. planu Younga. 1933: Na plaży w Tel Awiwie został zamordowany przez nieznanych sprawców dyrektor Departamentu Politycznego Agencji Żydowskiej Chaim Arlosoroff, który odegrał główną rolę w zawarciu porozumienia między Światową Organizacją Syjonistyczną i nazistowskimi władzami III Rzeszy, dzięki czemu mogło wyemigrować ponad 50 tys. niemieckich Żydów. Prezydent USA Franklin Delano Roosevelt podpisał Glass-Steagall Act (Banking Act of 1933). 1936 – Wszystkie 7 osób na pokładzie zginęło w katastrofie należącego do linii Det Norske Luftfartselskap samolotu Junkers Ju 52, który rozbił się o zbocze góry Lihesten w południowo-zachodniej części kraju. 1937 – Hiszpańskie władze republikańskie zdelegalizowały trockistowską Partię Robotniczą Zjednoczenia Marksistowskiego (POUM), a jej przywódcę Andreu Nina i czołowych działaczy aresztowano, po czym przekazano ich agentom NKWD, którzy oddzieli Nina i 20 czerwca zamęczyli go na śmierć w trakcie przesłuchań. 1940 – Marszałek Philippe Pétain został ostatnim premierem francuskiej III Republiki. 1942 – Kampania śródziemnomorska: w trakcie operacji „Harpoon”, której celem było dostarczenie konwoju z zaopatrzeniem na Maltę z kierunku zachodniego, zatonął po wejściu na minę niszczyciel eskortowy ORP „Kujawiak”, w wyniku czego zginęło 13 członków załogi, a 12 zostało rannych; zakończyła się niepowodzeniem aliancka operacja „Vigorous” przeprowadzona w celu dostarczenia zaopatrzenia na Maltę z kierunku wschodniego (11-16 czerwca). 1943 – Włoski rozbrojony okręt podwodny z 130 tonami niemieckiego ładunku przeznaczonego dla Japończyków wypłynął z Bordeaux po czym zaginął bez śladu wraz z 59 osobami na pokładzie. 1944 – W Karolinie Południowej stracono George’a Stinneya, najmłodszą ofiarę krzesła elektrycznego. 1948 – Wybuchło powstanie malajskie. 1950 – W Rio de Janeiro otwarto stadion Maracanã. 1954 – W Szwajcarii rozpoczęły się V Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. 1955: Papież Pius XII ekskomunikował prezydenta Argentyny Juana Peróna. Premiera filmu animowanego Zakochany kundel. 1956 – Dokonano oblotu myśliwca MiG-21. 1958: W Rzymie otwarto Muzeum Narodowe Sztuki Orientalnej. W więzieniu w Budapeszcie zostali powieszeni przywódcy powstania węgierskiego: Imre Nagy i Pál Maléter. 1960: Izrael uruchomił reaktor jądrowy w Dimonie na pustyni Negew. Premiera dreszczowca Psychoza w reżyserii Alfreda Hitchcocka.