1582

Wydarzenia w Polsce

11 stycznia – założono seminarium duchowne w Wilnie, w 1945 przeniesione do Białegostoku. 15 stycznia – rozejm w Jamie Zapolskim między Stefanem Batorym a Iwanem Groźnym na 10 lat. Iwan IV Groźny musiał oddać Polsce Inflanty. 6 lutego – zakończenie oblężenia Pskowa, które doprowadziło do rozejmu w Jamie Zapolskim. 16 kwietnia – pożar strawił doszczętnie zabudowę Głogówka. 4 października-25 listopada – w Warszawie obradował sejm zwyczajnyPosłowie ziemscy koronni 1493-1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 269. 4 października – czwartek, ostatni dzień obowiązywania w Rzeczypospolitej kalendarza juliańskiego. Następny dzień, piątek, zgodnie z rachubą gregoriańską nosił datę 15 października. 4 grudnia – w zdobytych Inflantach erygowane zostało biskupstwo wendeńskie.

Wydarzenia na świecie

24 lutego – papież Grzegorz XIII wydał bullę Inter gravissimas wprowadzającą kalendarz gregoriański. 16 kwietnia – Hiszpanie założyli miasto Salta w Argentynie. 21 czerwca – w japońskim Kioto miał miejsce incydent w świątyni Honnō-ji. Nobunaga Oda dokonał seppuku. 4 października – ostatni dzień obowiązywania we Francji, Włoszech i Hiszpanii kalendarza juliańskiego, wprowadzono tam kalendarz gregoriański. od 5 października do 14 października – te dni nie istniały w 1582 roku (po reformie kalendarza wprowadzającej kalendarz gregoriański bezpośrednio po czwartku 4 października 1582 nastąpił piątek 15 października 1582). 15 października – pierwszy dzień obowiązywania kalendarza gregoriańskiego. 23 października – kozacki oddział pod dowództwem Jermaka Timofiejewicza, wysłany przez Iwana Groźnego za Ural, pokonał w bitwie na Przylądku Czuwaskim siły Chanatu Syberyjskiego – co otwarło Carstwu Moskiewskiemu drogę do podboju Syberii. 27 listopada – William Shakespeare ożenił się z Anne Hathaway. 28 listopada – wpłacono kaucję w wysokości 40 funtów, mającą zagwarantować małżeństwo Williama Szekspira z ciężarną Anną Hathaway.

W roku tym, w związku z wprowadzeniem kalendarza gregoriańskiego, usunięto 10 dni (5 – 14 X) tak, że po czwartku 4 października nastąpił od razu piątek 15 października. Dom Antonio przy pomocy floty francuskich hugenotów próbował zająć Wyspy Azorskie. Akcja ta nie powiodła się jednak na skutek przeciwdziałania silnej floty hiszpańskiej.

Urodzili się 11 stycznia – Mikołaj Henel, śląski regionalista, syndyk, biograf, kronikarz i historyk (zm. 1656) 26 stycznia – Giovanni Lanfranco, włoski malarz i rysownik okresu baroku (zm. 1647) 28 stycznia – John Barclay, szkocki poeta i satyryk (zm. 1621) 30 stycznia – Jerzy II darłowsko-bukowski, od 1606 książę na Darłowie (zm. 1617) 28 lutego – Godfrey Goodman, anglikański biskup Gloucester z ramienia Kościoła Anglii (zm. 1656) 1 maja – Marco da Gagliano, włoski kompozytor, kapelmistrz dworu Medicich (zm. 1643) 5 maja – Jan Fryderyk, książę Wirtembergii (zm. 1628) 25 sierpnia – Bartolomeo Manfredi, włoski malarz okresu baroku, uczeń Caravaggia (zm. 1622) 26 sierpnia – Humilis z Bisignano, włoski franciszkanin, święty katolicki (zm. 1637) 2 października – August Wittelsbach (Pfalz-Sulzbach), hrabia palatyn i książę Palatynatu-Sulzbach (zm. 1632) 17 października – Johann Gerhard, niemiecki teolog luterański (zm. 1637) 19 października – Dymitr Iwanowicz (1582-1591), syn cara Rosji Iwana IV Groźnego (zm. 1591)

21 października - Johannes Fleischer (młodszy), niemiecki lekarz i botanik urodzony we Wrocławiu, pierwszy nie-Anglik w angielskiej kolonii w Wirginii (zm. 1608) 22 października – Francesco Piccolomini, włoski jezuita, 8. Przełożony Generalny Towarzystwa Jezusowego (zm. 1651)

data dzienna nieznana: Gregorio Allegri, włoski kompozytor i śpiewak (zm. 1652) John Bainbridge, angielski astronom (zm. 1643) Caspar de Crayer, flamandzki malarz i rysownik (zm. 1669) Adam Draski, teolog, pedagog, bibliofil, prof. i dziekan wydziału teologicznego UJ (zm. 1648) Jacob van Hulsdonck, flamandzki malarz martwych natur (zm. 1647) Konstanty Korniakt z Białobok, polski szlachcic, pochodzący z rodu greckich kupców z Krety (zm. 1624) Jakub Kyusei Gorōbyōe Tomonaga, japoński dominikanin, męczennik, święty katolicki (zm. 1633) Stefan Pongracz, duchowny katolicki, jezuita, męczennik, święty (zm. 1619) David Teniers I (starszy), flamandzki malarz (zm. 1649) Jakub Zadzik, biskup krakowski, kanclerz wielki koronny (zm. 1642)

Zmarli 6 lutego – Bonifacy z Raguzy, dalmacki biskup, Kustosz Ziemi Świętej (ur. 1504) 14 marca – Elżbieta Heska, księżniczka Heska, żona elektora Palatynatu Ludwika VI (ur. 1539) 2 kwietnia – Jan Paine, angielski duchowny katolicki, męczennik, święty katolicki (ur. 1532) 3 kwietnia – Katsuyori Takeda (jap. 武田勝頼), japoński samuraj żyjący w okresie Sengoku (ur. 1546) 30 maja – Łukasz Kirby, duchowny katolicki, męczennik, święty katolicki (ur. 1549) 21 czerwca – Nobunaga Oda (jap. 織田信長), daimyō, japoński przywódca (ur. 1534) 27 lipca – Filippo di Piero Strozzi, włoski kondotier (ur. 1541) 16 sierpnia – Pietro Perna, włoski protestant, drukarz w Bazylei (ur. 1522) 28 września – Jan Sas (rum. Iancu Sasul), hospodar Mołdawii w latach 1579–1582 z rodu Muszatowiczów (ur. ?) 4 października – Teresa z Ávili, hiszpańska karmelitanka, Doktor Kościoła, święta, zmarła w ostatni dzień obowiązywania kalendarza juliańskiego (ur. 1515) 8 listopada – Stanisław Broniowski, trzeci syn Marcina, burgrabiego krakowskiego (ur. 1507) 21 listopada – Diego Feliks Habsburg, trzeci syn Filipa II, króla Hiszpanii i Anny Habsburg (ur. 1575) 15 grudnia – Giorgio Ghisi, włoski rysownik (ur. 1512–1520) grudzień – Elżbieta Ostrogska, córka księcia Ilii (Eliasza) Ostrogskiego i Beaty Kościeleckiej (ur. 1539)

data dzienna nieznana: Urszula Kochanowska, córka Jana Kochanowskiego (zm. 1579 lub 1582; ur. 1575 lub 1576) Mikołaj Kochanowski, poeta, tłumacz, podstarości radomski (ur. ok. 1533) Hieronim Sieniawski, polski szlachcic, starosta halicki i kołomyjski (ur. ok. 1516) Wu Cheng’en (chiń. upr. 吳承恩), chiński powieściopisarz i poeta z czasów dynastii Ming (ur. ok. 1500)

Przypisy

*1582