300px|thumb|Mapa archidiecezji Archidiecezja zadarska (łac. Archidioecesis Iadrensis, chorw. Zadarska nadbiskupija) – rzymskokatolicka archidiecezja ze stolicą w Zadarze, w Chorwacji.
Arcybiskup Zadaru nie jest metropolitą, ani archidiecezja nie wchodzi w skład żadnej metropolii. Podlega ona bezpośrednio Stolicy Apostolskiej.
Obecnie arcybiskupem Zadaru jest Milan Zgrablić. Archidiecezja nie ma biskupów pomocniczych.
Historia Pierwsza wzmianka o biskupie Zadaru pochodzi z 381. Biskupstwo mogło istnieć dużo wcześniej, ponieważ Zadar był stolicą rzymskiej prowincji – Dalmacji. Zazwyczaj w miastach tej rangi na czele wspólnoty chrześcijańskiej stał biskup. Pierwszy znany biskup – Felix wziął udział w soborach w Akwilei w 381 i w Mediolanie. Około przełomu VI i VII w. na terenie diecezji urodził się przyszły papież Jan IV.
Bullą "Licet Universalis Ecclesiae Pastor" z 17 października 1154 papież Anastazy IV podniósł diecezje do godności archidiecezji i stolicy metropolii.
W latach 1922–1933 arcybiskupstwem zarządzał biskup Šibenika jako administrator apostolski. Bullą Pastorale munus z dnia 22 lipca 1932 Zadar stracił z dniem 1 sierpnia 1932 status metropolii. Spowodowane to było podziałem archidiecezji granicą państwową (Zadar znalazł się we Włoszech, podczas gdy większość archidiecezji w Królestwie Jugosławii).
Po wojnie i przyłączeniu Zadaru do Jugosławii powstała Administratura Apostolska Zadaru, która w 1948 powróciła do godności archidiecezji i swoich granic sprzed roku 1932.
Biskupi i arcybiskupi Zadaru Większość arcybiskupów Zadaru było Włochami. Pierwszy arcybiskup innego pochodzenia – Chorwat Vicko Zmajević został mianowany 27 marca 1713. Kolejnym arcybiskupem nie-Włochem był Czech Josip Franjo di Paola Novak (1822–1843). Od 1891 arcybiskupami Zadaru są Chorwaci (wyjątkiem był Włoch Pietro Doimo Munzani rządzący w latach 1933–1948)
Biskupi Zadaru św. Feliks (od 381) Andreas (530–533) Sabinianus (VI wiek – VII wiek) św. Donat – (IX wiek) Firmin (925–928)
Arcybiskupi Zadaru Lampredius (1141/1154–1178) Teobaldo Balbi (1178–1181) Damjan (1183 – ok. 1186/1187) Petar (1187–1197) Nikola Manzavin (1198–1202) Leonard (1208–1218) Giovanni Venier (1218–1238) Toma (1238) Dominik Franko (1239–1245) Lovro Periandar (Perijander) (1245–1287) Andrea Gussoni (1287–1290) Giovanni da Anagni OFM (1291–1297) Enrico da Todi OFM (1297–1299) Jacopo da Foligno OFM (1299–1312) Alessandro OP (1312–1314) Niccolò da Sezze OP (1314–1322) Ivan Butovan (1322–1333) Nikola Matafari (1333–1367) Dominik (1368–1376) Petar Matafari (1376–1400) Luca Vagnozzi OSA (1400–1420) Biagio Molino (1420–1427) Lorenzo Venier (1428–1449) Polidoro Foscari (1449–1450) Maffeo Valaresso (1450–1494) Giovanni Robobella (1494–1503) Aleksandar (1503–1504) Ivan Cippicus (1504–1505) Francesco Pesaro (1505–1530) Egidio Canisio OSA (19 grudnia 1530 – 19 listopada 1532) (administrator apostolski) Cornelio Pesaro (1533–1554) Alvise Cornaro (25 czerwca 1554 – 17 lipca 1555) Muzio Callini (17 lipca 1555–1566) Alvise Cornaro (1566–1567) (po raz drugi) Andrea Minucci (1567–1572) Marco Loredan (1573–1577) (administrator apostolski) Natale Venier (1577–1588) Marcantonio Venier (1589–1592) Alvise Baroccia (1592) Alvise Molina (1592–1595) Minuccio Minucci (1596–1604) Vittorio Ragazzoni (1604–1615) Luca Stella (1615–1624) Ottaviano Garzadori (1624–1639) Benedetto Cappello (1639–1641) Bernardo Florio (1642–1656) Teodoro Balbo (1656–1669) Giovanni Evangelista Parzaghi (1669–1688) Vittorio Priuli (1688–1712) Vicko Zmajević (27 marca 1713–1745) Mate Karaman (22 listopada 1745–1771) Michele Triali (23 września 1771–1774) Giovanni Carsana (6 czerwca 1774–1801) Giuseppe Gregorio Scotti (1807–1817) Josip Franjo di Paola Novak (27 września 1822 – 1843) Giuseppe Godeassi (22 czerwca 1843 – 1861) Pietro Alessandro Doimo Maupas (21 maja 1862 – 1891) Georg Rajčević (1891–1899) Mate Dujam Dvornik (1901–1910) Vinko Pulišić (16 czerwca 1910 – 2 kwietnia 1922) Pietro Doimo Munzani (16 marca 1933 – 11 grudnia 1948) Mate Garković (24 grudnia 1960 – 26 maja 1968) Marijan Oblak (20 sierpnia 1969 – 2 lutego 1996) Ivan Prendja (2 lutego 1996 – 25 stycznia 2010) Želimir Puljić (15 marca 2010 – 14 stycznia 2023) Milan Zgrablić (od 14 stycznia 2023)
Bibliografia Annuario Pontificio 2005 opracowane na stronie www.catholic-hierarchy.org
Zadar Kategoria:Katolickie diecezje egzymowane podległe Stolicy Apostolskiej Kategoria:Religia w Zadarze