Danuta Felicja Szyksznian z domu Janiczak, znana również jako Danuta Szyksznian-Ossowska, „Sarenka”, „Szarotka” (ur. 7 czerwca 1925 w Krakowie, zm. 1 grudnia 2022) – łączniczka Okręgu Wilno AK w grupie łączniczki „Kozy”, nauczycielka. Pośmiertnie awansowana na stopień pułkownika.

Życiorys Urodziła się 7 czerwca 1925 w Krakowie w rodzinie zawodowego żołnierza 1 pułku artylerii polowej. Uczyła się w Szkole Powszechnej nr 19, a potem w Gimnazjum Sióstr Nazaretanek w Wilnie. Po kampanii wrześniowej wstąpiła do młodzieżowej organizacji konspiracyjnej w Liceum im. Adama Mickiewicza w Wilnie. Wzięła udział w strajku szkolnym na znak protestu przeciwko usuwaniu przez władze litewskie polskich nauczycieli ze szkół.

Już w grudniu 1939 złożyła przysięgę przed „Kapitanem Janem” (kpt./mjr Bolesław Zagórny) i została łączniczką ZWZ o pseudonimie „Szarotka”. Po zajęciu Wilna przez Niemców w czerwcu 1941 została przyjęta do grupy łączniczek „Kozy”, przyjęła pseudonim „Sarenka”. Podlegała ppor. Stanisławowi Kiałce „Jelonkowi” – szefowi kwatermistrzostwa wileńskiego okręgu ZWZ-AK.

W lipcu 1944 w czasie operacji „Ostra Brama” była łączniczką „Kapitana Jana” dowódcy dzielnicy „A” (obszar na prawym brzegu Wilii, zamieszkiwany przez rodziny wojskowe, zgrupowane wokół licznych koszar) Garnizonu AK „Dwór”.

Uniknęła aresztowania przez NKWD i podjęła służbę w dywersyjnym oddziale specjalnym rtm. Zygmunta Augustowskiego „Huberta”. 24 grudnia 1944 została aresztowana przez Ludowy Komisariat Bezpieczeństwa Państwowego i po wielodniowych przesłuchaniach skazana zaocznie na 10 lat łagrów. Z więzienia na Łukiszkach w Wilnie została przewieziona do łagru w miejscowości Jełszanka koło Saratowa w marcu 1945.

We wrześniu 1945 na skutek chorób spowodowanych warunkami życia i ciężką pracą (miała wtedy 20 lat) została zwolniona z odbywania dalszej kary. Przewieziona do Wilna nielegalnie przekroczyła granicę z Polską i wraz z rodziną zamieszkała w Drawnie. W 1946 wyszła za mąż, przeniosła się do Darłowa i zaczęła pracować jako nauczycielka. Szykanowana za działalność w AK i pobyt w łagrze została zwolniona z pracy. W 1970 skończyła zaocznie studia pedagogiczne i podjęła pracę z dziećmi kalekimi w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Policach. Będąc wdową, w 1997 wyszła powtórnie za mąż za Jerzego Ossowskiego.

Po przejściu na emeryturę działa w organizacjach kombatanckich, pełniąc między innymi funkcje Wiceprezesa Zarządu Okręgu Światowego Związku Żołnierzy AK i Wiceprezesa Koła Kresowych Żołnierzy AK w Szczecinie.

W 2009 otrzymała tytuł „Honorowego Obywatela Międzyzdrojów”Uchwała Rady Miasta z 8.04.2009 roku. Nr leg. XL/384/09. W 2011 roku została wyróżniona tytułem „Szczecinianki Roku”. W 2014 zasiadła w Komitecie Honorowym Fundacji „Łączka”, sprawującej opiekę i działalność wspierającą wobec Kwatery na Łączce. Jest matką chrzestną sztandaru dowództwa 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej12 DZ świętuje. 9 czerwca 2018 imię „Szarotki” nadane zostało 5 Wieluńskiej Drużynie Harcerek ZHP, Hufiec Łask, Chorągiew Łódzka, a 9 listopada tego samego roku została patronką Szkoły Podstawowej numer 14 w Szczecinie.Danuta Szyksznian-Ossowska zmarła 1 grudnia 2022 roku. Pośmiertnie została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski i awansowana na stopień pułkownika. Po katolickich ceremoniach pogrzebowych w archikatedrze szczecińskiej została pochowana na cmentarzu Centralnym w Szczecinie.

Odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – 2022 (pośmiertnie). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2016 (za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność kombatancką i społeczną). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia PolskiUchwała Rady Państwa z 23.07. 1980 roku. Nr leg. 1536-80-72 Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Armii Krajowej Krzyż PartyzanckiUchwała Rady Państwa z 23.07.1975 roku. Nr leg. 1097.75.96 – 1975 Medal Wojska – trzykrotnie. Medal Komisji Edukacji NarodowejNr leg. 127-267 – 2011 Krzyż Zesłańców SybiruNadał Prezydent RP Lech Kaczyński 15.03.2006 roku. Nr leg. 13-2006-149 – 2006 Medal „Pro Memoria”Nr leg. 5787/05 – 2005 Odznaka Weterana Walk o NiepodległośćNr leg. 30.80.72/244 – 1995 Odznaka Honorowa 5 Pułku ZmechanizowanegoNr leg. 19/95 – 1995 Medal Zasługi dla Miasta SzczecinaNagrodzeni za zasługi dla Szczecina. Nr leg. 52/10 – 2010 Patent i Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny”Nr 54190 – 2001 Medal 100-lecia ustanowienia Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – 2018

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (kombatanci) Kategoria:Honorowi obywatele Międzyzdrojów Kategoria:Ludzie związani z Darłowem Kategoria:Ludzie związani z Policami Kategoria:Ludzie związani ze Szczecinem Kategoria:Łączniczki Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Okręg Wilno AK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Memoria Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia ustanowienia Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Kategoria:Pochowani na cmentarzu Centralnym w Szczecinie Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich łagrów 1945–1989 Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Więźniowie radzieckich więzień Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zesłańców Sybiru Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Zmarli w 2022 Kategoria:Ludzie związani z Drawnem