thumb|250px|Świątynia lokalnej bogini Gramadewata – klasa bóstw opiekuńczych w hinduizmie. Gramadewaty to wiejskie bóstwa ludowe, bóstwa wioskowe, o zakresie kompetencji mistycznych, jak również kulcie ograniczonym do jednej lub kilku wsi. Niektóre z nich, jak Khandoba czy Taledźu, poprzez proces asymilacji osiągnęły szerszą popularność, jednak zasadniczo są to bóstwa nie należące do ogólnohinduskiego panteonu, i nie są wspominane w znanych mitach. Lokalne boginie czasami identyfikowane są z Durgą, lecz zachowują pewną niezależność, nie wchodzą w związki i innymi bogami, nie mają mężów. Bóstw należących do tej kategorii jest tysiące, bardziej popularne z nich to: Śitala dewi, bogini ospy, na Południu jej odpowiednikiem jest Mariamman; Manasa, bogini chroniąca przed ukąszeniami węży, szczególnie popularna w stanie Bengal Zachodni Ajjanar, tamilski bóg opiekujący się chłopami.
Bóstwa gramadewata czci się najczęściej pod postaciami kamieni (np. nagakal dla bogini Manasy) ustawionych pod drzewem o znaczeniu kultowym. Boginie wioskowe, jako boginie matki, mają miejsca kultu zlokalizowane najczęściej na terenie wsi, odmiennie w stosunku do bogin strażniczek granic wioski.
Przypisy
Kategoria:Klasy bóstw opiekuńczych w hinduizmie Kategoria:Hinduizm wioskowy