Tarnopol (w 1954 Lewkowo Stare) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. białostockim. Nazwa gminy pochodzi od wsi Tarnopol, jednak siedzibą gminy była Łuka (wieś zlikwidowana w 1986 roku)Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
W okresie międzywojennym gmina Tarnopol należała do powiatu wołkowyskiego w woj. białostockim.
30 grudnia 1922 roku do gminy Tarnopol przyłączono część obszaru gminy Jałówka: gromadę Bołtryki – wsie Bołtryki i Rudnia, gromadę Bondary – wsie Bondary, Garbary i Rybaki, gromadę Tanica – wsie Bagniuki, Tanica Dolna i Tanica Górna – zmieniony przez .
16 października 1933 gminę Tarnopol podzielono na 16 gromad: Bołtryki, Bondary, Eliaszuki, Grodzisk, Leśna, Lewkowo Nowe, Lewkowo Stare, Łuka, Mikłaszewo, Nowiny, Odnoga, Planta, Siemianówka, Suszcza, Tanica i TarnopolBiałostocki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 11, poz. 51.
Gmina Tarnopol (wraz z gminą Jałówka) była położona w charakterystycznym zachodnim „ogonie” powiatu wołkowyskiego. Położenie to sprawiło, że po wojnie cały jej obszar (a także prawie cała gmina Jałówka oraz osada Rękaw z gminy Świsłocz) pozostał przy Polsce, podczas gdy pozostałe gminy powiatu wołkowyskiego weszły w struktury administracyjne Związku Radzieckiego (obecnie na Białorusi). Mimo to, nie zdecydowano się na odtworzenie gminy Tarnopol w 1944 roku, a jej obszar (łącznie 25 miejscowości) włączonoPismo Starosty Powiatowego (R. Woźniaka) w Bielsku Podlaskim do Urzędu Wojewódzkiego (Wydział Ogólny) w Białymstoku (Nr O.Org.I-3&5&45 z 14.3.1945 r.) z dnia 29 marca 195Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa: do gminy Michałowo w powiecie białostockim – gromady Bołtryki, Bondary, Odnoga, Suszcza i Tanica; do nowo utworzonej gminy Narewka w powiecie bielskim – gromady Eliaszuki, Grodzisk, Leśna, Lewkowo Nowe, Lewkowo Stare, Łuka, Mikłaszewo, NowinyZniesiona 1 czerwca 1951 (Białostocki Dziennik Wojewódzki. 1951, nr 6, poz. 43), Planta, Siemianówka i Tarnopol.
1 stycznia 1954 roku z gminy Narewka wydorębniono terytorialny odpowiednik dawnej gminy Tarnopol w postaci gminy Lewkowo Stare z siedzibą w Lewkowie Starym. Jednostka ta przetrwała zaledwie 9 miesięcy; została zniesiona wraz reformą likwidującą gminy i wprowadzającą gromady z dniem 29 września 1954 roku.
Demografia Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gmina Tarnopol liczyła 38 wsi, kolonii i małych osad. Zamieszkiwało ją 3305 osób (1701 kobiet i 1604 mężczyzn). Większość mieszkańców gminy w liczbie 2562 osób zadeklarowała narodowość białoruską (78% ogółu mieszkańców gminy). Pozostali podali kolejno następujące narodowości: polską (739 osób) i żydowską (4 osoby). Pod względem wyznaniowym dominowali prawosławni (2940 osób; 89% wszystkich mieszkańców); pozostali zadeklarowali kolejno wyznania: rzymskokatolickie (346 osób) i mojżeszowe (46 osób).
Zobacz też gmina Szymki (1973–1976)
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w okręgu brzeskim Kategoria:Dawne gminy w województwie białostockim Kategoria:Mniejszość białoruska w II Rzeczypospolitej