Zdenko Knötgen (ur. 2 lutego 1892 w Wiedniu, zm. 7 lutego 1959 w Grazu) – oficer cesarskiej i królewskiej Marynarki Wojennej, kapitan żeglugi wielkiej, w latach 20. XX wieku kapitan polskich transatlantyków. Ostatnim, jakim dowodził tuż przed wojną i w jej trakcie, był MS „Sobieski”.
Życiorys 15 czerwca 1911, po ukończeniu w Rijece, został mianowany na stopień ze starszeństwem z 1 lipca tego roku, wcielony do c. i k. Marynarki Wojennej oraz przydzielony do załogi pancernika SMS „Radetzky”.
Walczył w czasie I wojny światowej. 1 maja 1918 został mianowany na stopień .
W okresie międzywojennym uzyskał polskie obywatelstwo i był kapitanem polskich transatlantyków. Pierwszym statkiem, jakim dowodził w Polsce w latach 1922–1926, był masowiec „Wisła” (który został wyrzucony na mieliznę podczas sztormu 10 października 1926)Jerzy Miciński, Księga statków polskich: 1918–1945. T.1, Gdańsk: Polnord-Oskar, 1996, , s. 143–149., później SS Pułaski. Był bohaterem kilku opowiadań Karola Borchardta m.in. (Klejnoty i pretorianie). Jako syn Austriaka i Słowaczki słabo mówił po polsku, znany był jako „Kapitan Białe Mszy” co wzięło się z przekręconego przez niego powiedzenia o białych myszach. W trakcie II wojny światowej nieprzerwanie dowodził transatlantykiem Sobieski.
Kolekcjonował własnoręcznie schwytane i spreparowane motyle. Posiadał też oswojoną przez siebie samicę pająka ptasznika o imieniu CzikitaKarol Borchardt: Znaczy Kapitan, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1980, , s. 278.. Jego dewizą było Szczęśliwy, kto niepostrzeżenie przejdzie przez życieKarol Borchardt: Szaman morski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1985, , s. 252..
Po zakończeniu wojny kapitan Knötgen osiadł w Nowej Zelandii, by następnie przenieść się do Australii.
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (1945) Medal Morski Polskiej Marynarki Handlowej Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) „za zasługi na polu pracy zawodowej”. Krzyż Wybitnej Służby (dwukrotnie, Wielka Brytania) Krzyż Oficerski Orderu Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania) Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami (Austro-Węgry) Signum Laudis Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Signum Laudis Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Morskim Polskiej Marynarki Handlowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie cesarsko-królewskiej Marynarki Wojennej Kategoria:Oficerowie i marynarze Polskiej Marynarki Handlowej w II wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wybitnej Służby (Wielka Brytania) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Polscy oficerowie żeglugi Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1959