Obwód wilejski (biał. Вілейская вобласць, Вялейская вобласьць, ros. Вилейская область) – jednostka podziału administracyjnego w granicach Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, istniejąca formalnie w latach 1939–1944, de facto 1939–1941.
Historia Obwód utworzono 4 grudnia 1939 r. dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRRУказ Президиума Верховного Совета СССР от 4 декабря 1939 года об образовании Барановичской, Белостокской, Бресткой, Вилейской и Пинской областей в составе Белорусской ССР (Сборник законов СССР и указов Президиума Верховного Совета СССР. 1938 г. — июль 1956 г / под ред. к. ю. н. Мандельштам Ю. И. — Москва: Государственное издательство юридической литературы, 1956, s. 55) z części polskich terytoriów zajętych przez Armię Czerwoną po agresji na Polskę w toku kampanii wrześniowej. Po sfałszowanych wyborach, ziemie te przyłączono do BSRR i utworzono z nich obwód wilejski ze stolicą w Wilejce.
Początkowo obwód dzielił się na powiaty: oszmiański, brasławski, dziśnieński, mołodecki, postawski i święciański. 15 stycznia 1940 powiaty zlikwidowano i utworzono w ich miejsce 22 rejony: brasławski, dokszycki, duniłowicki, dziśnieński, głębocki, hoduciszkowski, iliański, krzywicki, kurzeniecki, mołodeczański, miadzielski, miorski, ostrowiecki, oszmiański, pliski, postawski, radoszkowicki, smorgoński, święciański, świrski, szarkowszczyński i widzkiУказ Президиума ВС БССР от 15 января 1940 года об образовании районов в Барановичской, Белостокской, Брестской, Вилейской и Пинской областях Белорусской ССР.
Po aneksji Litwy do ZSRR 25 listopada 1940 r. rejony hoduciszkowski i święciański zostały zlikwidowane, kiedy to większe ich części przekazano Litewskiej SRR (pozostałe przy BSSR części tych rejonów włączono do rejonu postawskiego)Указ Президиума ВС БССР от 25 ноября 1940 года об изменении границ отдельных районов Вилейской и Белостокской областей в связи с уточнением границы между Литовской и Белорусской ССР. W skład Litewskiej SRR weszła też znaczna część rejonu widzkiego oraz fragmenty rejonów postawskiego, oszmiańskiego, świrskiego i ostrowieckiegoУказ Президиума ВС СССР от 6 ноября 1940 года об установлении границы между Белорусской ССР и Литовской ССР.
Od czerwca 1941 tereny te znajdowały się pod okupacją III Rzeszy (Komisariat Rzeszy Wschód: Okręg Generalny Litwa i Białoruś). Po ponownym zajęciu terytorium obwodu przez Armię Czerwoną 20 września 1944 dokonano reformy administracyjnej. Obwód przemianowano na obwód mołodeczański, równocześnie przenosząc jego stolicę do Mołodeczna; północna część obwodu weszła w skład nowo utworzonego obwodu połockiegoУказ Президиума ВС СССР от 20 сентября 1944 года о перенесении областного центра Вилейской области Белорусской ССР и переименовании Вилейской области.
Przypisy
Bibliografia Informacja na stronie archiwów państwowych Białorusi
Kategoria:Obwody Białoruskiej SRR Kategoria:Radziecka okupacja Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej 1939–1941 Kategoria:Historia Wilejki