Suwak (Meriones) – rodzaj ssaków z podrodziny myszoskoczków (Gerbillinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w północnej Afryce i Eurazji.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 90–200 mm, długość ogona 85–180 mm, długość ucha 10–23,5 mm, długość tylnej stopy 25–45 mm; masa ciała 24–275 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1811 roku niemiecki zoolog Johann Karl Wilhelm Illiger w książce swojego autorstwa zatytułowanej Wstępna systematyka ssaków i ptaków. Illiger wymienił dwa gatunki – Mus tamaricinus Pallas, 1779 (= Mus tamariscinus Pallas, 1773) i Mus meridianus Pallas, 1773 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Mus tamaricinus Pallas, 1779 (= Mus tamariscinus Pallas, 1773) (suwak tamaryszkowy).

Etymologia Meriones: według Theodore’a Palmera nazwa pochodzi od mēros ‘biodro, udo’; natomiast Ephraim Nissan uważa, że nazwa pochodzi od Merionesa (gr. Μηριoνης Meriones), kreteńskiego wojownika z mitologii greckiej. Meriaeus: gr. μηρια mēria ‘udźce, biodra’. Idomeneus: Idomeneus (gr. Ίδομενευς Idomeneus), król Krety, towarzysz Merionesa i przywódca Kreteńczyków w wojnie przeciw Troi. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Mus tamariscinus . Cheliones: gr. χηλη khēlē ‘pazur’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Meriones hurrianae . Pallasiomys: Peter Simon Pallas (1741–1811), niemiecki botanik i zoolog; gr. μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Gerbillus erythrourus (= Meriones libycus ). Parameriones: gr. παρα para ‘blisko, obok’; rodzaj Meriones . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Gerbillus persicus .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki zgrupowane w trzech podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała. StatusIUCNMerionesIlliger, 1811centruj|150pxMeriones tamariscinus(Pallas, 1773)suwak tamaryszkowygatunek monotypowypołudniowa, europejska część Rosji na wschód do południowo-zachodniej Mongolii i północno-zachodniej Chińskiej Republiki Ludowej (do północnego Gansu), na południe do północnego AfganistanuDC: 13,5–19 cmDO: 11,5–15 cmMC: 60–180 g PallasiomysHeptner, 1933centruj|130pxMeriones persicus(Blanford, 1875)suwak perski6 podgatunkówKaukaz (wschodnia Turcja, południowa Armenia i południowy Azerbejdżan) na wschód do północno-wschodniego Iraku, Iranu, Turkmenistanu, Afganistanu i PakistanuDC: 12–16,5 cmDO: 12,5–19 cmMC: 80–140 g Meriones rexYerbury & O. Thomas, 1895suwak królewskigatunek monotypowywyżyny na południowo-zachodnim Półwyspie Arabskim (Arabia Saudyjska i Jemen); zakres wysokości: do 2200 m n.p.m.DC: 13,3–17,2 cmDO: 10,5–19,6 cmMC: brak danych Meriones psammophilus(A. Milne-Edwards, 1871)suwak murawowygatunek monotypowypółnocno-zachodnia Chińska Republika Ludowa (za wyjątkiem północnego Sinciangu), zachodnia i południowa Mongolia (za wyjątkiem Dżungarii) oraz Rosja (Tuwa)DC: 11,5–15 cmDO: 8,8–11,7 cmMC: brak danych Meriones penicilliger(Heptner, 1933)gatunek monotypowyod wschodniego Iranu, Turkmenistanu i południowego Kazachstanu (na północ do depresji Ała-kol) na wschód do północno-zachodniej Chińskiej Republiki Ludowej (Sinciang)DC: 9,8–11,8 cmDO: 10,3–12,4 cmMC: brak danych centruj|150pxMeriones meridianus(Pallas, 1773)suwak pustynny3 podgatunkiod północnego Morza Kaspijskiego do Mongolii (Dżungaria, wyżej do gór Tachijn Szar nuruu) i północny Sinciang (Chińska Republika Ludowa)DC: 10,2–13,5 cmDO: 7,9–13,4 cmMC: 37–80 g Meriones dahliShidlovskiy, 1962suwak armeńskigatunek monotypowyendemit Armenii: skrajnie południowa częśćDC: 10,2–13,5 cmDO: 10,7–13,4 cmMC: 37–80 g centruj|150pxMeriones unguiculatus(A. Milne-Edwards, 1867)suwak mongolskigatunek monotypowyRosja (południowo-wschodnia Syberia, wraz z Zabajkalem), środkowa i wschodnia Mongolia, północno-środkowa i północno-wschodnia Chińska Republika LudowaDC: 9,7–13,2 cmDO: 8,5–10,6 cmMC: 52–60 g centruj|150pxMeriones shawii(Duvernoy, 1842)suwak śródziemnomorskigatunek monotypowyprzybrzeżna Afryka Północna od wschodniego Maroka na wschód do Egiptu, na zachód od rzeki Nil; zakres wysokości: do 2000 m n.p.m.DC: 12,5–18 cmDO: 11,7–17,8 cmMC: 70–180 g Meriones grandisCabrera, 1907suwak marokańskigatunek monotypowyendemit Maroka: aż do gór Atlas; wschodni zasięg niepewny, być może do Algierii i Tunezji; zakres wysokości: do 2800 m n.p.m.DC: 15–20 cmDO: 16–18 cmMC: 160–250 g centruj|150pxMeriones sacramentiO. Thomas, 1922suwak palestyńskigatunek monotypowypółnocno-wschodni Egipt (wybrzeża półwyspu Synaj), południowy Izrael (pustynia Negew) i PalestynaDC: 13–17 cmDO: 12–18 cmMC: 125–275 g centruj|150pxMeriones libycusH. Lichtenstein, 1823suwak libijski3 podgatunkiAfryka Północna (od Sahary Zachodniej i Mauretanii do Egiptu), Azja Zachodnia i Kaukaz Południowy, na wschód do Chińskiej Republiki Ludowej i Pakistanu; zakres wysokości: do 2300 m n.p.m.DC: 12,3–17 cmDO: 11,5–19 cmMC: 60–140 g centruj|150pxMeriones arimaliusCheesman & Hinton, 1924suwak arabskigatunek monotypowyśrodkowa i północno-wschodnia Arabia (Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Oman); granice zasięgu słabo poznaneDC: około 13,2 cmDO: około 16,3 cmMC: brak danych centruj|150pxMeriones tristramiO. Thomas, 1892suwak anatolijskigatunek monotypowyTurcja (Anatolia) i Kaukaz na południe do Izraela i zachodniej Jordanii, na wschód do północno-zachodniego Iranu; zakres wysokości: 1350–2000 m n.p.m.DC: 10,6–17,1 cmDO: 10,3–16,7 cmMC: 42–130 g centruj|150pxMeriones crassusSundevall, 1842suwak tłustygatunek monotypowyAfryka Północna (od Maroka i Mauretanii na wschód do Egiptu i północno-wschodniego Sudanu), Azja Zachodnia, na wschód do południowego Turkmenistanu i zachodniego PakistanuDC: 10–15,3 cmDO: 9,8–15,8 cmMC: 55–158 g Meriones vinogradoviHeptner, 1931suwak irańskigatunek monotypowypółnocna Syria, Turcja (wschodnia Anatolia), Armenia, południowo-zachodni Azerbejdżan i północno-zachodni Iran; granice w Mezopotamii nierozstrzygnięteDC: 14–17 cmDO: 13–17 cmMC: 100–200 g Meriones zarudnyiHeptner, 1937suwak afgańskigatunek monotypowypółnocno-wschodni Iran, południowy Turkmenistan i północny AfganistanDC: około 15,5 cmDO: około 16 cmMC: brak danych ChelionesO. Thomas, 1919centruj|150pxMeriones hurrianaeJordon, 1867suwak indyjskigatunek monotypowyprzybrzeżny południowo-wschodni Iran i Pakistan, Nizina Hindustańska, pustynia Thar (wschodni Pakistan i północno-zachodnie Indie); prawdopodobnie AfganistanDC: 11,5–14,3 cmDO: 10–15,1 cmMC: około 70 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony, – gatunek krytycznie zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe z plejstocenu: Meriones lakhutensis (Tadżykistan) Meriones maghrebianus (Maroko) Meriones maximus (Algieria)

Uwagi

Przypisy Nazwy polskie za:

Bibliografia

Kategoria:Myszoskoczki