1979

Wydarzenia w Polsce

Styczeń – zima stulecia. 4 stycznia – zamknięto dla ruchu samochodowego Rynek Główny w Krakowie. 14 stycznia – Ryszard Reiff został przewodniczącym stowarzyszenia PAX. 15 stycznia – premiera filmu Bilet powrotny. 24 stycznia – spotkanie Edwarda Gierka z prymasem Stefanem Wyszyńskim w Warszawie. 28 stycznia – abp Franciszek Macharski odbył ingres do katedry wawelskiej zostając 75. biskupem w historii Kościoła krakowskiego zastępując wybranego na 264. papieża kard. Karola Wojtyłę w październiku 1978 roku. 31 stycznia – komunikat GUS-u za 1978 rok – średnia płaca wynosiła 4680 zł. 15 lutego – wybuch gazu w rotundzie PKO w Warszawie spowodował śmierć 49 osób, 110 osób zostało rannych. 2 marca – proces Kazimierza Świtonia, twórcy wolnych związków zawodowych w Katowicach. Wyrok skazujący na 1 rok pozbawienia wolności wywołał powszechny protest i spowodował uwolnienie już po 4 dniach. 3 marca: w Warszawie oficjalnie zapowiedziano wizytę papieża Jana Pawła II w ojczyźnie. premiera serialu Życie na gorąco. 4 marca: Józef Glemp został mianowany biskupem diecezji warmińskiej. premiera serialu Rodzina Połanieckich. 7 marca – w Forcie Rembertowskim w Warszawie wykonano ostatni w Polsce wyrok śmierci przez rozstrzelanie na żołnierzu skazanym za morderstwo na tle seksualnym. 12 marca – I sekretarz KC PZPR Edward Gierek udał się z wizytą do ZSRR. 20 marca – strajk na wydziale W-4 Stoczni Gdańskiej na tle płacowym, zakończony po osiągnięciu kompromisu. 21 marca: utworzono dzisiejszy Instytut Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. bojówka SZSP napadła na mieszkanie Jacka Kuronia, gdzie odbywał się wykład Towarzystwa Kursów Naukowych. 28 marca – premiera filmu Szpital Przemienienia. 8 kwietnia – Edward Bernard Raczyński objął funkcję prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie. 13 kwietnia – zjazd SPATiF wybrał Gustawa Holoubka ponownie na prezesa. 16 kwietnia – premiera filmu Zmory. 18/19 kwietnia – w nocy dokonano próby wysadzenia pomnika Włodzimierza Lenina w Nowej Hucie. 21 kwietnia – Józef Glemp otrzymał sakrę biskupią. 30 kwietnia – klęska wiosennych powodzi nawiedziła północno-wschodnie i centralne rejony kraju. Najwięcej ucierpiały Pułtusk i Ostrołęka. 2 maja – Polska pokonała Holandię 2:0 w rozegranym na Stadionie Śląskim meczu eliminacyjnym do piłkarskich mistrzostw Europy. 13 maja: episkopat ogłosił program wizyty Jana Pawła II w ojczyźnie. premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Doktor Murek w reżyserii Witolda Lesiewicza. 19 maja – konwersatorium „Doświadczenie i Przyszłość” przesłało najwyższym władzom raport o stanie państwa i o drogach jego naprawy. 25 maja – premiera filmu science fiction Test pilota Pirxa w reżyserii Marka Piestraka. 26 maja – w Krakowie Krzysztof Kieślowski zdobył główne nagrody na Festiwalu Filmów Krótkometrażowych za filmy „Z punktu widzenia nocnego portiera” oraz „Siedem kobiet w różnym wieku”. 30 maja – oświadczenie KSS KOR „w sprawie dramatycznej sytuacji gospodarczej, społecznej i moralnej w PRL. 2–10 czerwca – pierwsza wizyta papieża Jana Pawła II w Polsce. 3 czerwca – dokonano oblotu śmigłowca PZL Kania. 12 czerwca – Henryk Jaskuła wypłynął z portu w Gdyni, rozpoczynając samotny rejs dookoła świata bez wejścia do portu. 18 czerwca – w Warszawie, Anna Bukis ustanowiła rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 4.09,0 s. 22 czerwca – powodzie w południowej części kraju. W Wałbrzychu niewielka rzeka Pełcznica w czasie powodzi zalała 585 budynków mieszkalnych, 1850 piwnic, 30 zakładów pracy, 3 przychodnie lekarskie i 5 żłobków. 19 lipca – w przeddzień 35-lecia PRL-u w Lublinie Edward Gierek odsłonił pomnik Bolesława Bieruta. 22 lipca – wśród laureatów nagród ministra kultury i sztuki znaleźli się m.in.: Igor Newerly, Teodor Parnicki, Zygmunt Hübner, Zbigniew Raszewski, Igor Przegrodzki, Tadeusz Baird, Teresa Żylis-Gara. 29 lipca: podwyżka cen paliwa: benzyna i olej napędowy droższe o 2 zł za litr. na Wybrzeżu powstał Ruch Młodej Polski. Jolanta Januchta ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.58,00 s. 10 sierpnia – premiera filmu Aktorzy prowincjonalni. 12 sierpnia – w Poznaniu, Celina Sokołowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 3000 m wynikiem 8.58,23 s. 18 sierpnia – w Polsce złożył wizytę kanclerz RFN Helmut Schmidt. 19 sierpnia – w stoczni gdańskiej Edward Gierek spotkał się z 300-osobową grupą pracowników przemysłu okrętowego. 25 sierpnia – założenie Radomszczańskiego Klubu Sportowego RKS Radomsko. 1 września: utworzono Konfederację Polski Niepodległej. premiera filmu Sekret Enigmy. 4 września – odbyła się premiera filmu Panny z Wilka. 7 września: premiera filmu Lekcja martwego języka. w Strażowie koło Rzeszowa pociąg pospieszny wjechał na towarowy. Zginęło 9 osób, a 7 zostało rannych. 13 września – Leszek Dunecki ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 20,24 s. 20 września: w Katowicach odbył się XII Zjazd Historyków Polskich. powstał klub piłkarski Górnik Łęczna. 8 października: w Muzeum Narodowym w Krakowie otwarto wystawę Polaków Portret Własny. pierwszy koncert w Jarocinie. 10 października – wybuch pyłu węglowego w KWK Dymitrow w Bytomiu; zginęło 34 górników. 13 października – zostało otwarte obserwatorium astronomiczne w Olsztynie. 15 października: Centrum Zdrowia Dziecka przyjęło pierwszego pacjenta. odbyła się premiera filmu Aria dla atlety. 25 października – w Warszawie otwarto Instytut Francuski. 29 października: gdyński Bałtycki Terminal Kontenerowy obsłużył pierwszy statek. zainaugurował działalność Teatr Scena Prezentacje w Warszawie. 30 października: USA udzieliło Polsce kredyt konsumpcyjny w wysokości 500 mln USD. w polskich kopalniach doszło do katastrof (Kopalnia „Dymitrow” – 33 zabitych górników, Kopalnia „Silesia” – 22 zabitych górników). 10 listopada – Sąd Wojewódzki w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu skazał na karę śmierci Jana Sojdę, Józefa Adasia, Jerzego Sochę i Stanisława Kulpińskiego, oskarżonych o zamordowanie 25 grudnia 1976 roku, wracających do domu po pasterce w Połańcu, ciężarnej 18-letniej Krystyny Łukaszek, jej męża Stanisława i 12-letniego brata Mieczysława Kality. 15 listopada – w celu wzmocnienia rynku krajowego można było wywozić bez cła upominki o łącznej wartości do 1 tys. zł, a nie jak dotychczas do 2 tys. zł. 16 listopada – odbyła się premiera filmu Amator w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego. 26 listopada – premiera filmu Elegia. 28 listopada – spotkanie Edwarda Gierka z Jarosławem Iwaszkiewiczem 30 listopada: najstarszy teatr amatorski w kraju „Fredreum” w Przemyślu obchodził 110 lat działalności. została otwarta Linia Hutnicza Szerokotorowa. 8 grudnia – otwarcie nowego gmachu Teatru Muzycznego w Gdyni, którego budowę zainicjowała Danuta Baduszkowa, zmarła rok wcześniej. 12 grudnia – Miejska Rada Narodowa zatwierdziła projekt Leona Staniszewskiego jako herb Gdyni. 23 grudnia – prymas Polski Stefan Wyszyński w telegramie do biskupów nazwał zamiar odgrodzenia trasą szybkiego ruchu Jasnej Góry od miasta „barbarzyństwem, dla którego brak słów oburzenia”. 26 grudnia – TVP1 pokazała premierowo serial animowany Pszczółka Maja.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia: Francja objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej USA i ChRL nawiązały stosunki dyplomatyczne. 4 stycznia: na Gwadelupie odbyła się konferencja przywódców Francji, USA, RFN i Wielkiej Brytanii, poświęcona kryzysowi w Iranie. sonda Voyager 1 rozpoczęła obserwację Jowisza. 7 stycznia – wojska wietnamskie wkroczyły do stolicy Kambodży Phnom Penh, obalając rządy Czerwonych Khmerów. 8 stycznia: 50 osób zginęło w wyniku eksplozji francuskiego tankowca „Bételgeuse” w zatoce Bantry na południowo-zachodnim wybrzeżu Irlandii. ChRL i Dżibuti nawiązały stosunki dyplomatyczne. 9 stycznia – Bill Clinton został gubernatorem stanu Arkansas. 10 stycznia – powstała Ludowa Republika Kampuczy (dawniej Kambodża). 13 stycznia – podczas śnieżycy w Rockford w stanie Illinois spadło 191 cm śniegu. 14 stycznia – trzech palestyńskich terrorystów zaatakowało hotel w izraelskim Ma’alot, biorąc zakładników i doprowadzając do śmierci Izraelki, która wypadła przez okno w czasie próby ucieczki. Izraelscy komandosi przeprowadzili atak na hotel zabijając wszystkich napastników, rannych zostało 5 zakładników. 16 stycznia – irańska rewolucja islamska: szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi wyemigrował z kraju. 17 stycznia – premiera filmu Nosferatu wampir w reżyserii Wernera Herzoga. 23 stycznia – 27 osób zginęło w pożarze domu starców w fińskim mieście Virrat. 24 stycznia: papież Jan Paweł II przyjął na audiencji ministra spraw zagranicznych ZSRR Andrieja Gromykę. Coca-Cola weszła na rynek chiński. 25 stycznia – rozpoczęła się 1. podróż apostolska Jana Pawła II do Dominikany, Meksyku i na Bahamy. 27 stycznia – w Auckland, Rumunka Natalia Mărășescu ustanowiła rekord świata w biegu na 1 milę wynikiem 4.22,1 s. 29 stycznia: palestyńscy terroryści zdetonowali bombę zegarową ukrytą w koszu na śmieci w supermarkecie w izraelskim mieście Netanja; zginęły 2 osoby, 34 zostały ranne. w San Diego (Kalifornia) 16-letnia Brenda Spencer otworzyła ogień z okna swego domu w kierunku dzieci przebywających na placu szkolnym po przeciwnej stronie ulicy, zabijając 2 mężczyzn i raniąc 8 dzieci oraz policjanta. Zdarzenie to zainspirowało Boba Geldofa do napisania piosenki I Don’t Like Mondays. 30 stycznia – 85 procent białych mieszkańców Rodezji (obecnie Zimbabwe) poparło w referendum konstytucję zmierzającą do ustanowienia w kraju rządów czarnej większości. 1 lutego: irańska rewolucja islamska: ajatollah Ruhollah Chomejni wrócił do Iranu. zakończyła się 1. podróż apostolska Jana Pawła II, na Dominikanę, do Meksyku i na Bahamy. 5 lutego: irańska rewolucja islamska: ajatollah Chomejni proklamował powstanie pierwszego rządu islamskiego w Iranie. na Antarktydzie otwarto argentyńską stację polarną Belgrano II. 7 lutego – Pluton, wówczas uważany za dziewiątą planetę, znalazł się bliżej Słońca niż Neptun (do 11 lutego 1999 roku). 8 lutego: Portugalia i Chiny nawiązały stosunki dyplomatyczne. Denis Sassou-Nguesso został po raz pierwszy prezydentem Konga. 18 osób zginęło koło brazylijskiego miasta Agudos w katastrofie należącego do linii TAM samolotu Embraer 110. 11 lutego – irańska rewolucja islamska: ajatollah Chomeini przejął władzę w Iranie. 12 lutego – 59 osób zginęło w wyniku zestrzelenia przez rebeliantów samolotu pasażerskiego Vickers Viscount w Rodezji (obecnie Zimbabwe). 14 lutego – w Kabulu ekstremiści muzułmańscy porwali amerykańskiego ambasadora w Afganistanie Adolpha Dubsa. Dyplomata został śmiertelnie zraniony w czasie strzelaniny pomiędzy porywaczami a siłami policji. 17 lutego – wybuchła wojna chińsko-wietnamska, Chiny zaatakowały Wietnam. 18 lutego – jedyny raz w historii na Saharze zanotowano opady śniegu – śnieg padał przez 30 min. 22 lutego – kolonia angielska Saint Lucia uzyskała niepodległość. 24 lutego – rozpoczął się konflikt zbrojny między Jemenem Północnym i Jemenem Południowym. 25 lutego – rozpoczęła się załogowa misja statku Sojuz 32 na stację orbitalną Salut 6. 26 lutego: otwarto Port lotniczy Tajpej-Taiwan Taoyuan (do 2006 im. Czang Kaj-szeka). całkowite zaćmienie Słońca widoczne w USA i Kanadzie. 1 marca – w Hiszpanii odbyły się wybory parlamentarne. 2 marca – Abd al-Ati al-Ubajdi został sekretarzem generalnym Powszechnego Kongresu Ludowego – prezydentem Libii. 4 marca: papież Jan Paweł II wydał swoją pierwszą encyklikę Redemptor hominis. odbyły się wybory do Rady Najwyższej ZSRR. został odkryty Metis, jeden z księżyców Jowisza. 5 marca – sonda Voyager 1 minęła Jowisza w odległości 280 tys. km. 6 marca – papież Jan Paweł II rozpoczął pisanie swego testamentu. 8 marca – przedsiębiorstwo Philips zaprezentowało płytę kompaktową. 13 marca – doszło do komunistycznego przewrotu na Grenadzie. 14 marca: premiera musicalu filmowego Hair.