Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego (IH UJ) – jednostka organizacyjna Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, powołana do życia 24 kwietnia 1970. Jeden z sześciu instytutów tworzących Wydział Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Dzieli się na pięć katedr i dwa zakłady i zatrudnia obecnie 74 pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym 47 samodzielnych. Prowadzi działalność dydaktyczną i badawczą związaną z historią polityczną, społeczną i gospodarczą w jej poszczególnych epokach. Instytut oprócz „klasycznej” historii oferuje także studia z antropologii historycznej. Siedzibą instytutu jest gmach Collegium Witkowskiego przy ul. Gołębiej 13, część zakładów mieści się przy ul. św. Anny 6.
Instytut w latach 1953–1992 działał w ramach Wydziału Filozoficzno-Historycznego UJ, od reorganizacji struktur uniwersyteckich w 1992 w ramach Wydziału Historycznego.
Władze Dyrektor: dr hab. Janusz Mierzwa, prof. UJ Zastępca: dr hab. Katarzyna Kuras, prof. UJ Zastępca ds. studenckich: dr Tomasz Grabowski
Poczet dyrektorów 1970–1972: prof. dr hab. Józef Andrzej Gierowski 1972–1978: prof. dr hab. Antoni Podraza 1978–1981: prof. dr hab. Józef Buszko 1985–1988: prof. dr hab. Antoni Podraza 1988–1993: dr hab. Michał Pułaski, prof. UJ 1993–1999: prof. dr hab. Mariusz Markiewicz 1999–2002: prof. zw. dr hab. Wojciech Rojek 2002–2008: prof. dr hab. Piotr Franaszek 2008–2012: prof. dr hab. Stanisław A. Sroka 2012–2020: dr hab. Sławomir Sprawski 2020–2024: dr hab. Piotr Wróbel, prof. UJ
Struktura Katedra Historii Starożytnej i Bizancjum Pracownicy: Kierownik: dr hab. Sławomir Sprawski, prof. UJ (ur. 1965) autor książki Tessalia. Tessalowie i ich sąsiedzi (Historia Iagiellonica, 2009); dr hab. Michał Stachura, prof. UJ (ur. 1968) autor książki Enemies of the later roman order: a study of the phenomenon of language aggression in the Theodosian Code, Post-Theodosian Novels, and the Sirmondian Constitutions (Historia Iagiellonica, 2018); dr hab. Stanisław Turlej (ur. 1965) autor książki Justiniana Prima: an underestimated aspect of Justinian’s church policy (Jagiellonian University Press, 2016); dr Tomasz Grabowski (ur. 1973) autor książki Ostatni triumf Ptolemeuszy: czwarta wojna syryjska (221-217 p. n. e.) (Historia Iagiellonica, 2010); dr Andrzej Dudziński autor książki Kartagińskie strategie wobec Sycylii (Historia Iagiellonica, 2016); dr Bartosz Kołoczek (ur. 1990) autor książki Historia w rzymskiej literaturze erudycyjnej: od Warrona do Kassjodora (Historia Iagiellonica, 2019); dr Jakub Kuciak dr Maciej Piegdoń autor książki Ager Gallicus: polityka Republiki Rzymskiej wobec dawnych ziem senońskich nad Adriatykiem w III-I w. p.n.e. (Historia Iagiellonica, 2019);
Katedra Historii Średniowiecznej Pracownicy: Kierownik: prof. dr hab. Krzysztof Ożóg (ur. 1956) autor książki O świętych, błogosławionych i sługach Bożych ze Świętojańskich Drzwi Wiary: Wincentego Kućmy w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Krakowie (Dom Wydawniczy „Rafael”, 2017); prof. dr hab. Stanisław A. Sroka (ur. 1966) autor książki Węgry. Początki państw (Wydawnictwo Poznańskie, 2015); dr hab. Rafał Hryszko, prof. UJ (ur. 1973) autor książki Media aeva dulcia. Analiza produkcji i konsumpcji słodyczy w Koronie Aragonii w XIV i XV w. (Historia Iagiellonica, 2013); dr hab. Lidia Korczak, prof. UJ autorka książki Monarcha i poddani: system władzy w Wielkim Księstwie Litewskim w okresie wczesnojagiellońskim (Historia Iagiellonica, 2008); dr hab. Marek Daniel Kowalski, prof. UJ (ur. 1966) autor książki Proventus camerae apostolicae debiti: opłaty duchowieństwa polskiego na rzecz papiestwa w latach 1417–1484 (Historia Iagiellonica, 2010); dr hab. Wojciech Mruk. prof. UJ (ur. 1967) autor książki Homo sanctus: wzorce świętych w Europie Łacińskiej w średniowieczu (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018); dr hab. Piotr Wróbel, prof. UJ (ur. 1965) autor książki Dubrownik w latach 1358–1526 (Historia Iagiellonica, 2010); dr Krzysztof Dobosz
Zakład Historii Nowożytnej Pracownicy: Kierownik: dr hab. Jakub Basista, prof. UJ (ur. 1958) autor książki Propaganda religijna w przededniu i pierwszych latach angielskiej wojny domowej (Historia Iagiellonica, 2007); prof. dr hab. Marek Ferenc, prof. UJ (ur. 1966) autor książki Dwór królewicza Zygmunta Jagiellończyka (1493-1506): organizacja, ludzie, praca. (Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2023); dr hab. Katarzyna Kuras, prof. UJ (ur. 1980) autorka książki Życie codzienne na dworze Wettynów (Wydawnictwo DiG, 2024); dr hab. Adam Perłakowski, prof. UJ (ur. 1973) autor książki Kariera i upadek królewskiego Faworyta. Aleksander Józef Sułkowski w latach 1695–1738 (Historia Iagiellonica, 2013); dr Mariusz Kaczka dr Dominik Kadzik autor książki Utrzymanie królewskiej teściowej: wizyta Marii Bawarskiej podczas wesela Zygmunta III Wazy z Anną Habsburg (23 maja – 16 czerwca 1592 r.) (Historia Iagiellonica, 2017); dr Rafał Niedziela autor książki Paryż przed Rewolucją (1774-1789) (Historia Iagiellonica, 2015);
Katedra Historii Nowoczesnej Pracownicy: Kierownik: prof. dr hab. Piotr Franaszek (ur. 1955) autor książki Granice kompromisu: naukowcy wobec aparatu władzy ludowej (Instytut Pamięci Narodowej, 2015); prof. dr hab. Michał Baczkowski (ur. 1969) autor książki Wielki przełom: konflikty zbrojne i przemiany wojskowości 1912-1923 (Polska Akademia Umiejętności, 2018); dr hab. Aleksandra Arkusz (ur. 1981) autorka książki Repatriacja amerykańskich jeńców wojennych i cywilów z radzieckich jednostek repatriacyjnych na terenie Polski w latach 1944–1945 (Księgarnia Akademicka, 2023); dr hab. Krzysztof Daszyk, prof. UJ (ur. 1964) autor książki Roztajemniczanie strof wieszcza... Studia o dziełach, recepcji i kulcie Juliusza Słowackiego (Historia Iagiellonica, 2025); dr hab. Tomasz Kargol, prof. UJ (ur. 1975) autor książki Odbudowa Galicji ze zniszczeń wojennych w latach 1914–1918 (Historia Iagiellonica, 2012); dr hab. Janusz Pezda, prof. UJ (ur. 1960) autor książki Historia Biblioteki Polskiej w Paryżu w latach 1838–1893 (Historia Iagiellonica, 2013); dr hab. Stanisław Pijaj, prof. UJ (ur. 1965) autor książki Opozycja w wiedeńskiej Radzie Państwa w latach siedemdziesiątych XIX w.: (skład – organizacja – funkcjonowanie) (Historia Iagiellonica, 2011); dr hab. Andrzej Synowiec, prof. UJ (ur. 1972) autor książki Zakład Uprawy Tytoniu Polskiego Monopolu Tytoniowego w Krakowie-Czyżynach (Krakowska Wytwórnia Tytoniu Przemysłowego) (Historia Iagiellonica, 2016); dr hab. Krzysztof Ślusarek (ur. 1961) autor książki Mieszkańcy Jędrzejowa. Anno Domini 1886 (Historia Iagiellonica, 2019); dr hab. Adam Świątek, prof. UJ (ur. 1984) autor książki Rusin z polską duszą: Platon Kostecki (1832-1908) (Księgarnia Akademicka, 2023); dr Krzysztof Popek (ur. 1990) autor książki Muzułmanie w Bułgarii 1878-1912 (Historia Iagiellonica, 2022); dr Kamil Ruszała autor książki Na torach wojny. Doświadczenia galicyjskiego kolejarza Mieczysława Szwestki (1914–1919) (Historia Iagiellonica, 2024); dr Adrian Wesołowski autor książki Philanthropic celebrity in the age of sensibility: a historical-comparative study of the British, French, and Polish examples, c. 1770–1830 (Routledge, 2024)
Katedra Historii Najnowszej Pracownicy: Kierownik: prof. dr hab. Artur Patek (ur. 1965) autor książki Palestyńskie Soplicowo 1939-1948. Studia z dziejów polskiego uchodźstwa wojennego w Ziemi Świętej (Historia Iagiellonica, 2022); prof. dr hab. Jarosław Moklak (ur. 1959) autor książki Stary i Nowy Kraj: publicystyka polityczna Wania Hunianki (Historia Iagiellonica, 2015); prof. dr hab. Andrzej Nowak (ur. 1960) autor książki The forgotten appeasement of 1920 : Lloyd George, Lenin and Poland (Routledge, 2023); prof. dr hab. Jakub Polit (ur. 1968) autor książki Polityka zagraniczna Republiki Chińskiej 1911-1949 (Wydawnictwo Arcana, 2023); dr hab. Jan Jacek Bruski, prof. UJ (ur. 1969) autor książki Between prometheism and Realpolitik: Poland and Soviet Ukraine, 1921-1926 (Jagiellonian University Press, 2016); dr hab. Janusz Mierzwa, prof. UJ (ur. 1978) autor książki Konstytucja marcowa 1921 roku (Wydawnictwo Sejmowe, 2021); dr hab. Zdzisław Zblewski, prof. UJ (ur. 1967) autor książki Abecadło PeeReLu (Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, 2008); dr hab. Piotr Mikietyński (ur. 1966) autor książki Słownik terminologii wojskowej polsko-niemiecki i niemiecko-polski (Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2023); dr hab. Henryk Głębocki (ur. 1967) autor książki "Co zrobić z Polską?" Sprawa Polska w ideologiach i strategiach Imperium Rosyjskiego i Sowieckiego wobec peryferii (od Mikołaja I do Stalina) (IH PAN, 2024); dr Dawid Golik (ur. 1984) autor książki Wrzesień 1939 w dolinie Dunajca. Bój graniczny i walki nad górnym Dunajcem między 1 a 6 września 1939 roku (Instytut Pamięci Narodowej, 2020); dr Alicja Jarkowska (ur. 1987) autorka książki Brunatna pajęczyna. Agenci Gestapo w okupowanym Krakowie i ich powojenne losy. (Universitas, 2024); dr Vitaliy Nagirnyy (ur. 1978) autor książki Urzędnicy ziemi kijowskiej od drugiej połowy XI do pierwszej połowy XIII wieku: studium prozopograficzne (Historia Iagiellonica, 2021); dr Paweł Sękowski (ur. 1985) autor książki Imigranci polscy we Francji 1939-1949. Ciąg dalszy integracji (Instytut Pamięci Narodowej, 2023) dr Jarema Słowiak (ur. 1984) autor książki Wielka improwizacja. Delegacja Polska w Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Wietnamie w latach 1954–1973 (Instytut Pamięci Narodowej, 2021);
Katedra Antropologii Historycznej i Teorii Historii Pracownicy: Kierownik: prof. dr hab. Tadeusz Czekalski (ur. 1965) autor książki Brzemię tożsamości. Kościoły prawosławne na Bałkanach w polityce państw komunistycznych w latach 1944-1990 (Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2024); dr hab. Barbara Klich-Kluczewska, prof. UJ (ur. 1974) autorka książki Family, Taboo and Communism in Poland, 1956-1989 (Peter Lang, 2021); dr hab. Marta Kurkowska-Budzan, prof. UJ (ur. 1971) autorka książki Pokolenie, któremu obiecano przyszłość. Historia (nie tylko) wałbrzyska (Znak, 2026); dr Marcin Jarząbek (ur. 1984) autor książki Podręcznik do historii mówionej (Centrum Archiwistyki Społecznej, 2024) dr Jakub Muchowski autor książki Polityka pisarstwa historycznego: refleksja teoretyczna Haydena White’a. (Fundacja na rzecz nauki polskiej, 2015); dr Marcin Stasiak autor książki Polio w Polsce 1945-1989 : studium z historii niepełnosprawności (Universitas, 2021); dr Rafał Szmytka (ur. 1984) autor książki »Lecz jako tyran zostanie opuszczony«. Niderlandzka myśl polityczna w drugiej połowie XVI wieku (Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2014); dr Stanisław Witecki (ur. 1989) autor książki Przekaz kulturowy w parafiach katolickich na obszarze Rzeczypospolitej Obojga Narodów czasów stanisławowskich (Societas Vistulana, 2018);
Katedra Historii Kultury, Nauk Pomocniczych Historii i Archiwistyki Pracownicy: Kierownik: prof. dr hab. Krzysztof Stopka (ur. 1958) autor książki Armenia Christiana: Armenian religious identity and the Churches of Constantinople and Rome (4th-15th century) (Jagiellonian University Press, 2016); prof. dr hab. Wojciech Krawczuk (ur. 1963) autor książki King’s Faithful Servants. Refugees from Sweden and Finland in Poland-Lithuania in 1598–1655 (Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagellonica”, 2022); prof. dr hab. Tomasz Pudłocki (ur. 1981) autor książki „Szekspir i Polska. Życie Władysława Tarnawskiego (1885-1951) (Instytut Pamięci Narodowej, 2023) prof. dr hab. Marcin Starzyński, prof. UJ (ur. 1981) autor książki Herb Skawiny: studium historyczno-heraldyczne (Urząd Miasta i Gminy Skawina, 2020); dr hab. Wojciech Drelicharz, prof. UJ (ur. 1965) autor książki Idea zjednoczenia królestwa w średniowiecznym dziejopisarstwie polskim (Societas Vistulana, 2012);