Świstunka złotawa (Abrornis proregulus) – gatunek małego wędrownego ptaka z rodziny świstunek (Phylloscopidae) przypominającego wielkością i wyglądem zniczka i mysikrólika zwyczajnego. Występuje w Azji; sporadycznie zalatuje do Europy, w tym do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Jest to gatunek monotypowy. Dawniej świstunkę złotawą włączano do tego samego gatunku co świstunka nepalska (Abrornis chloronotus).
Autorzy Kompletnej listy ptaków świata umieszczają świstunkę złotawą w rodzaju Abrornis, ale większość systematyków zalicza ją do Phylloscopus.
Zasięg występowania Zamieszkuje obszar od południowej Rosji i północnej Mongolii po wschodnią Rosję i północno-wschodnie Chiny. Zimuje w południowo-wschodnich Chinach, północnej Tajlandii, północnym Laosie i północnym Wietnamie.
Sporadycznie, ale regularnie zalatuje do Europy. Do Polski sporadycznie zalatuje niemal wyłącznie jesienią (zwykle od połowy września do początku listopada); do 2023 odnotowano 76 stwierdzeń ptaków tego gatunku na terenie kraju (łącznie obserwowano 77 osobników).
Morfologia Najważniejszym podobieństwem upodabniającym świstunkę złotawą do ww. ptaków krajowych jest rysunek na skrzydle: jasne paski na końcach dużych i średnich pokryw, ciemny czworokąt na nasadach lotek drugiego rzędu, kontrastowo jasne brzegi lotek oraz jasne elementy na lotkach trzeciego rzędu. Sylwetka ptaka krótka, okrągła z krótkim ogonkiem i skrzydłami. U świstunki złotawej podczas lotu wyraźnie widać kontrastowo jasny pasek w poprzek kupra.
Długość ciała 9–9,5 cm, masa ciała 5–8 g.
Zachowanie Ptaki tego gatunku są bardzo ruchliwe, żerują wewnątrz koron drzew i krzewów, zganiając pokarm z liści i gałązek podlatują za owadami, zawisając na chwilę w locie przy liściach, by prędko schwytać zdobycz. Kiedy jest to potrzebne, świstunka złotawa zwisa głową w dół z najcieńszych gałązek.
Śpiew Miękkie, trochę nosowe gwizdnięcie, nieco wznoszące się w tonie, mniej lub bardziej dwusylabowe „csuji”, „czjui”, „dżjui” trwające około 0,3 sekundy lub podobne, ale krótsze jednosylabowe „cli”, „pi” i „pit”. Usłyszenie śpiewu świstunki złotawej w Polsce jest mało prawdopodobne ze względu na porę roku bytowania tego ptaka.
Status zagrożenia i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje świstunkę złotawą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako pospolity, lokalnie bardzo liczny. BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za prawdopodobnie lekko spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia „Ptaki Polski” 1/2008 (9) Rozpoznawanie świstunek – część druga. Tomasz Cofta.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Świstunki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1811 roku Kategoria:Taksony opisane przez Petera Simona Pallasa