Powiat poznański – powiat województwa poznańskiego II Rzeczypospolitej z siedzibą w Poznaniu, funkcjonujący w latach 1925–1939.

Utworzenie powiatu (1925)

Utworzony został 1 stycznia 1925 roku z następujących obszarów: ze zniesionego poznańskiego wschodniego (oprócz gmin jednostkowych Główna, Komandoria, Rataje, Starołęka i Winiary oraz obszaru dworskiego Naramowice, które włączono do Poznania), ze zniesionego powiatu poznańskiego zachodniego (oprócz gminy Dębiec, którą włączono do Poznania), z gmin Puszczykowo, Puszczykowo Stare i Puszczykówko z powiatu śremskiego.

Podział administracyjny (1925–1934) PW = z powiatu poznańskiego wschodniego PZ = z powiatu poznańskiego zachodniego ŚM = z powiatu śremskiego

Gminy miejskie (miasta) Pobiedziska (PW) Stęszew (PZ) Swarzędz (PW)

Gminy jednostkowe

Obszary dworskie

Zmiany administracyjne 9 stycznia 1926 zniesiono obszary dworskie Lusowo i Sobiesiernie, tworząc z nich nową gminę Batorowo. 1 kwietnia 1930 zniesiono obszar dworski Sierosław, włączając go do gminy Lusówko. 1 kwietnia 1933 zniesiono obszary dworskie Golęcin i Sołacz, włączając je do Poznania. 1 czerwca 1934 zniesiono gminę Swarzędz-Wieś i obszar dworski Swarzędz-Dwór, włączając je do Swarzędza. 1 czerwca 1934 zniesiono gminę Wójtostwo, włączając ją do Pobiedzisk. 15 czerwca 1934 z powiatu poznańskiego wyłączono gminy Głębocko i Latalice oraz obszary dworskie Głębokie i Rybitwy, włączając je do powiatu gnieźnieńskiego 15 czerwca 1934 z powiatu poznańskiego wyłączono gminę Pamiątkowo oraz obszary dworskie Pamiątkowo, Roztworowo i Żydowo, włączając je do powiatu obornickiego.

Podział administracyjny (1934–1939)

1 sierpnia 1934 zniesiono gminy jednostkowe i obszary dworskie, dokonując nowego podziału powiatu na 11 zbiorowych gminy wiejskie.

Gminy miejskie (miasta) Pobiedziska Stęszew Swarzędz

Gminy zbiorowe gmina Czerwonak dotychczasowe gminy jednostkowe: Bogucin, Bolechowo, Bolechówko, Czerwonak, Czerwonczyn, Dębogóra, Janikowo, Kicin, Kliny, Koziegłowy, Miękowo, Potasze i Promnice dotychczasowe obszary dworskie: Biedrusko, Bolechowo, Nowydwór, Owińska-Dwór, Owińska-Zakład, Swarzędz Leśn., Wierzenica i Wierzonka gmina Dopiewo dotychczasowe gminy jednostkowe: Chomęcice, Dąbrowa, Dopiewiec, Dopiewo, Głuchowo, Gołuski, Komorniki, Konarzewo, Lisówki, Palędzie, Plewiska, Skórzewo, Trzcielin, Więckowice i Zakrzewo dotychczasowe obszary dworskie: Dąbrówka, Dopiewiec, Dopiewo, Konarzewo, Pokrzywnica, Skórzewo, Trzcielin, Więckowice, Zborowo i Zborówko gmina Krzesiny dotychczasowe gminy jednostkowe: Babki, Chartowo, Czapury, Daszewice II, Garaszewo, Głuszyna, Kobylepole, Krzesinki, Krzesiny, Marlewo, Minikowo, Spławie, Starołęka Wielka, Sypniewo, Wiórek i Zegrze dotychczasowe obszary dworskie: Babki, Głuszyna, Kobylepole, Piotrowo, Spławie i Starołęka gmina Piątkowo dotychczasowe gminy jednostkowe: Chludowo, Glinienko, Glinno, Golęczewo, Łagiewniki pod Złotnikami, Morasko, Naramowice, Nowawieś Dolna, Piątkowo, Psarskie, Radojewo, Strzeszynek, Suchylas, Umultowo i Złotkowo dotychczasowe obszary dworskie: Łagiewniki, Nowawieś Górna, Radojewo, Strzeszyn i Złotniki gmina Polskawieś dotychczasowe gminy jednostkowe: Bednary Kolonia, Biskupice, Bociniec, Borówko, Główna, Gołunin, Gorzkie Pole, Jerzykowo, Jerzyn, Kocanowo, Kołata, Łagiewniki pod Pobiedziskami, Nowagórka, Podarzewice, Podarzewo, Podgłębokie, Polskawieś, Pomarzanki, Promienko, Promno, Pruszewiec, Skorzęcin, Staragórka, Stęszewice, Stęszewko, Wagowo, Węglewko, Węglewo, Wronczynek, Zbierkowo i Złotniczki dotychczasowe obszary dworskie: Bednary, Czachórki, Gołuń, Jezierce, Kociałkowa Górka, Kowalskie, Krześlice, Pomarzanowice, Stęszewko Leśn., Węglewo i Wronczyn pod Pobiedziskami gmina Puszczykowo dotychczasowe gminy jednostkowe: Łęczyca, Puszczykowo, Puszczykowo Stare, Puszczykówko i Wiry dotychczasowe obszary dworskie: Wiry gmina Rokietnica dotychczasowe gminy jednostkowe: Chyby, Kiekrz, Kobylniki, Krzyszkowo, Mrowino, Napachanie, Pawłowice, Rogierówko, Sobota i Starzyny dotychczasowe obszary dworskie: Bytkowo, Cerekwica, Mrowino, Napachanie, Pawłowice, Przybroda, Rokietnica, Sobota i Wielkie gmina Stęszew dotychczasowe gminy jednostkowe: Będlewo, Dębienko, Dębno, Dymaczewo Nowe, Dymaczewo Stare, Jeziorki, Krąplewo, Łódź, Mirosławki, Modrze, Piekary, Rosnówko, Sapowice, Słupia, Srocko Małe, Strykowo, Tomice, Trzebaw, Twardowo, Walerjanowo, Witobel, Wronczyn (pod Stęszewem), Zamysłowo i Zaparcin dotychczasowe obszary dworskie: Będlewo, Chmielniki, Jeziorki, Modrze, Sapowice, Skrzynki, Strykowo, Szreniawa, Trzebaw, Wronczyn pod Stęszewem i Wypalanki gmina Swarzędz dotychczasowe gminy jednostkowe: Barcinek, Bugaj, Garby, Główieniec, Góra pod Pobiedziskami, Gruszczyn, Hortatowo, Jasin, Jankowo, Kobylnica, Łowęcin, Nowawieś pod Swarzędzem, Paczkowo, Rabowice, Sarbinowo, Sokolniki Gwiazdowskie, Uzarzewo, Zalasewo i Zieliniec dotychczasowe obszary dworskie: Gwiazdowo, Kruszewnia, Puszczykowo-Zaborze i Uzarzewo gmina Tarnowo Podgórne dotychczasowe gminy jednostkowe: Baranowo, Batorowo, Ceradz Kościelny, Edmundowo, Góra pod Tarnowem Podgórnem, Kokoszczyn, Krzyżowniki, Lusowo, Lusówko, Rumianek, Sady, Sobiesiernie, Swadzim, Tarnowo Podgórne i Wysogotowo dotychczasowe obszary dworskie: Jankowice, Lusówko, Otowo, Sady i Swadzim gmina Żabikowo dotychczasowe gminy jednostkowe: Fabianowo, Junikowo, Kotowo, Lasek, Luboń, Ławica, Świerczewo i Żabikowo dotychczasowe obszary dworskie: (brak)

Starostowie Adam Mizgalski (– 31 marca 1925)

Zobacz też Podział administracyjny II Rzeczypospolitej województwo poznańskie (II Rzeczpospolita)

Przypisy

Poznański poznański Kategoria:Historia Poznania 1918–1939