thumb|120px|Cesarz Franciszek Józef I thumb|120px|Plan koszar kawalerii Cesarza Franciszka Józefa thumb|120px|Trębacz szwadronowy HR. 1 1 Pułk Huzarów Cesarza () – pułk kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku Pułk został utworzony w 1756. Swoje święto pułk obchodził 24 czerwca w rocznicę bitwy pod Custozą stoczonej w 1866 roku. Żołnierze nosili attylę ciemnoniebieską, a guzy do pętlic („oliwki”) były złote; czako – ciemnoniebieskie.

Garnizony pułku W latach 1866–1871 stacjonował w Tarnowie i wchodził w skład tamtejszej 3. Brygady należącej do XII Dywizji w Krakowie. Kadra zapasowa pułku stacjonowała w Szolnoku, w okręgu uzupełnień Węgierskiego Pułku Piechoty Nr 68.

W 1895 pułk razem z kadrą zapasową stacjonował w Braszowie (, węg. Brassó) 12 Korpusu i wchodził w skład 12 Brygady Kawalerii. Pułk był uzupełniany przez 7 Korpus. W 1898 roku kadra zapasowa została przeniesiona na terytorium 7 Korpusu do Oradei (węg. Nagyvárad, ).

W latach 1900–1908 pułk stacjonował na terytorium 12 Korpusu i nadal wchodził w skład 12 Brygady Kawalerii. Komenda pułku razem z I dywizjonem znajdowała się w Sybinie (niem. Hermannstadt), (węg. Nagyszeben), a II dywizjon w Mediaș (niem. Mediasch, węg. Medgesz). Kadra zapasowa pułku pozostawała w Oradei na terytorium 7 Korpusu.

W 1908 pułk został przeniesiony na terytorium 2 Korpusu i włączony w skład 17 Brygady Kawalerii. Stacjonował w ówczesnej XIII dzielnicy Wiednia, w koszarach kawalerii Cesarza Franciszka Józefa przy Breitenseerstrasse 61. Kadra zapasowa pułku nadal pozostawała w Oradei. Dyslokacja i podporządkowanie pułku nie uległo zmianie do 1914 roku.

Skład etatowy pułku Rozporządzeniem z 1897 wprowadzało nowy etat pułku. Przewidywał on sztab liczący 11 oficerów oraz 23 szeregowych i 25 koni. Pododdziałami bojowymi były dwa dywizjony, w każdym 5-osobowy sztab i trzy szwadrony, każdy w sile 171 „szabel” i 149 koni. Ponadto pułk posiadał drużynę pionierów liczącą jednego oficera, 24 podoficerów i szeregowców, 25 koni oraz patrol telegraficzny. Pułk na stopie pokojowej dysponował też 27-osobową kadrą zapasową. Stan etatowy pułku wynosił 45 oficerów i urzędników wojskowych, 1095 podoficerów i szeregowców oraz 970 koni.

Po mobilizacji w 1914 pułk dysponował dwoma dywizjonami po trzy szwadrony. Szwadrony liczyły 117 żołnierzy i dzieliły się na trzy plutony. Ponadto w pułku znajdował się patrol telegraficzny i szwadron (kadra) zapasowy. Stan etatowy pułku (bez kadry zapasowej) wynosił 37 oficerów oraz 874 podoficerów i żołnierzy.

Szefowie pułku Szefami pułku byli kolejni cesarzowie Austrii (do 1806 roku – święci cesarzowie rzymscy): Franciszek I Lotaryński (1756 – †18 VIII 1765), Józef II Habsburg (1765 – †20 II 1790), Leopold II Habsburg (1790 –†1 III 1792), Franciszek II Habsburg (1792 – †2 III 1835), Ferdynand I Habsburg (1835 – 2 XII 1848 abdykował), Franciszek Józef I (od 1848).

Dowódcy pułku płk Alexander Rigyitsky von Skrbestje (1866–1869) płk Alexander Erös von Bethlenfalva (1869–1874) płk Edmund Turkovits (– 1895) ppłk / płk August Littke (1895 – 1901 → dowódca 20 Brygady Kawalerii) płk Ernst Unterrichter von Rechtenthal (1901 – 1906 → urlopowany) ppłk / płk Artur Peteani von Steinberg (p.o. 1906–1907 i dca 1907 – 1911 → dowódca 4 Brygada Kawalerii) ppłk / płk Victor Ernst Gabriel Theodor von Mouillard (1911 – 1914) płk Arthur von Pongrácz (1915)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułki huzarów austro-węgierskich Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Mediaș Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Nagy-Várad (Gross-Wardein) Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Wiedniu Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Sybinie Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Tarnowie Kategoria:Wojsko w Braszowie Kategoria:Szolnok Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1756 Kategoria:Austro-węgierskie jednostki kawalerii rozwiązane w 1918