12 Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza – zlikwidowany związek taktyczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-niemieckiej i granicy morskiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne 12 Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza JW 1483 została sformowana 1 stycznia 1951 na bazie 8 Brygady Ochrony Pogranicza, na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950.

Sztab brygady stacjonował w Szczecinie.

Nowa numeracja batalionów i brygad weszła w życie z dniem 1 stycznia 1951.

W 1951, sformowano Dywizjon Okrętów Pogranicza WOP w Świnoujściu, a w 1952 – batalion portowy WOP Świnoujście.

W 1954, sformowano Rzeczny Dywizjon Okrętów Pogranicza w Szczecinie

Zgodnie z etatem czasu „P” nr 352/18, na dzień 1 listopada 1954 brygada liczyła 4320 żołnierzy, a etat czasu „W” nr 0352/15 przewidywał 4482 żołnierzy.

W 1955, sztab brygady mieścił się Szczecinie przy ul. Żołnierskiej 4.

W 1956, rozformowano 125 batalion WOP Międzyzdroje, a 121 batalion WOP Mieszkowice przekazano 9 Brygadzie WOP w Krośnie Odrzańskim.

W 1957, został sformowany 125 batalion WOP Świnoujście.

Zgodnie z etatem czasu „P” nr 352/39, na dzień 1 sierpnia 1957 brygada liczyła 3652 żołnierzy, a etat czasu „W” nr 0352/23 przewidywał 4795 żołnierzy.

Przeformowana 1 stycznia 1958. Na jej bazie powstała 12 Pomorska Brygada WOP.

Ochrona granicy

1953 – 12 września na brzegu Odry stwierdzono ślady nielegalnego przekroczenia granicy. Patrol blokujący drogę do stacji PKP zatrzymał mężczyznę, który podając się za mieszkańca pogranicza nie znał okolicznych miejscowości. W drodze do strażnicy odrzucił kompas. W toku dochodzenia przyznał się do współpracy z obcym wywiadem. Żołnierzy patrolu odznaczono Srebrnym Medalem "Zasłużonym na Polu Chwały". 1953 – 6 października w nocy nad Odrą obsada zasadzki zauważyła łódź przybijającą do polskiego brzegu. Mężczyzna wezwany do zatrzymania usiłował użyć broni i odpłynąć na stronę NRD. Żołnierze zatrzymali i obezwładnili obywatela NRD, podejrzanego o przerzut ludzi przez granicę państwa. Żołnierzy odznaczono Krzyżami Walecznych.

Struktura organizacyjna thumb|240 px|W tych koszarach stacjonował sztab 123 batalionu WOP (kwiecień 2009) Organizacja 12 Brygady WOP z 1951 dowództwo, sztab i pododdziały dowodzenia 121 batalion WOP – Mieszkowice 122 batalion WOP – Chojna 123 batalion WOP – Szczecin 124 batalion WOP – Police (Trzebież) 125 batalion WOP – Międzyzdroje batalion portowy WOP Szczecin samodzielny batalion kutrów granicznych portu Szczecin Flotylla Morska WOP – Trzebież Graniczne placówki kontrolne: Graniczna Placówka Kontrolna Widuchowa (rzeczna) Graniczna Placówka Kontrolna Bobolin (kolejowa) Graniczna Placówka Kontrolna Rosówek (drogowa, kolejowa) Graniczna Placówka Kontrolna Kołbaskowo (drogowa) Graniczna Placówka Kontrolna Trzebież (rybacka) Graniczna Placówka Kontrolna Szczecin (morska) Graniczna Placówka Kontrolna Świnoujście (morska).

Sąsiednie brygady Wojsk Ochrony Pogranicza 9 Brygada WOP ⇔ 15 Brygada WOP – 1.01.1951–31.12.1957.

Dowódcy brygady ppłk Stanisław Bański (do 1.10.1952) ppłk Edward Suchy (do 11.11.1956) .

Przekształcenia 3 Oddział Ochrony Pogranicza → 3 Szczeciński Oddział WOP → 8 Brygada Ochrony Pogranicza → 12 Brygada WOP → 12 Pomorska Brygada WOP → Pomorska Brygada WOP → Pomorski Oddział Straży Granicznej

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Brygady WOP Kategoria:Wojska Ochrony Pogranicza w Szczecinie Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1950 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1958