Podlasko-Mazurska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza (P-MB WOP) – zlikwidowana brygada Wojsk Ochrony Pogranicza pełniąca służbę na granicy polsko-radzieckiej.

thumb|Koszary P-M Brygady WOP (2012) Formowanie i zmiany organizacyjne Sformowana w 1976 na bazie 22 Białostockiego Oddziału WOP na podstawie zarządzenia MSW nr 05/org z 29 stycznia 1976. Sztab brygady stacjonował w Białymstoku, ul. Bema 100. thumb|Zespół Białegostoku – uczestnicy mistrzostw WOP w piłce nożnej o puchar redakcji „Granica” (1987) W 1987 uruchomiono Graniczną Placówkę Kontrolną Ogrodniki.

W 1989 od rozformowanej Nadbużańskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza przejęto lewy odcinek ze strażnicami: Janów Podlaski, Terespol, Sławatycze i granicznymi placówkami kontrolnymi: Terespol, Kukuryki).

Ochraniała odcinek granicy państwowej w północno-wschodniej Polsce na odcinku od Węgorzewa do Sławatycz o długości 564,37 kmStan na dzień 31.12.1990..

Podlasko-Mazurska Brygada WOP funkcjonowała do 15 maja 1991.

Zarządzeniem nr 012 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 7 maja 1991 w sprawie rozwiązania jednostek WOP oraz utworzenia jednostek organizacyjnych Straży Granicznej Minister Spraw Wewnętrznych polecił z dniem 16 maja 1991 rozwiązać Podlasko-Mazurską Brygadę WOP w Białymstoku istniejącą według etatu nr 44/0141 o stanie osobowym na okres „W” 1961 żołnierzy i 54 pracowników cywilnych oraz na okres „P” 1235 żołnierzy i 57 pracowników cywilnych. Na jej bazie powstał oddział Straży Granicznej: Podlaski Oddział Straży Granicznej w Białymstoku. Oddziałowi została przydzielona nazwa związana z regionem, w którym działałASG, sygn. 445/7 s. 43–48.. Tym samym zarządzeniem rozwiązano Graniczną Placówkę Kontrolną TerespolGPK w Terespolu posiadała odrębny etat nr 44/0136. Zgodnie z tym etatem stan osobowy na okres „W” wynosił 623 żołnierzy i 6 pracowników cywilnych oraz na okres „P” 290 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych..

Struktura organizacyjna thumb|Żołnierze WOP podczas defilady. Prowadzący por. Wojciech Gul d-ca kompanii technicznej (1982) Dowództwo, sztab i pododdziały dowodzeniaStrukturę organizacyjną brygady podano za ().: Batalion odwodowy Trzynaście strażnic WOP Siedem granicznych placówek kontrolnych (GPK): Ogrodniki Kuźnica Zubki Siemianówka Czeremcha Terespol–Kukuryki.

W skład brygady wchodziło: Dowództwo i oddziały przysztabowe 14 strażnic 3 graniczne placówki kontrolne.

31 grudnia 1990 brygada liczyła 1235 żołnierzy, w tym 766 służby zasadniczej i 57 pracowników cywilnych. Wśród nich było 160 oficerów, 237 chorążych, 75 podoficerów zawodowych i 766 żołnierzy służby zasadniczej, w tym 86 podoficerów i 680 szeregowychASG, sygn. 2819/42, Etat Podlasko–Mazurskiej Brygady WOP. Zgodnie z etatem nr 44/0141 stan osobowy brygady na okres „W” liczył 1961 żołnierzy i 54 pracowników cywilnych oraz 1235 żołnierzy i 57 pracowników cywilnych na okres „P”. W skład brygady wchodziły następujące graniczne jednostki organizacyjne: 3 graniczne placówki kontrolne (Ogrodniki, Kuźnica, Siemianówka), 2 strażnice I kategorii z kolejowym przejściem granicznym (Zubki, Czeremcha), 5 strażnic I kategorii (Węgorzewo, Gołdap, Sejny, Sokółka, Białowieża), 6 strażnic II kategorii (Banie Mazurskie, Rutka-Tartak, Lipsk, Janów Podlaski, Terespol, Sławatycze) oraz Strażnica Odwodowa w Augustowie. Ponadto brygadzie podlegała sformowana według odrębnego etatu Graniczna Placówka Kontrolna w Terespolu..

Dowództwo brygady Dowódca brygady – płk dypl. Józef Kosno Zastępca dowódcy brygady – Szef sztabu – ppłk Jan Fiedoruk Z-ca d-cy brygady – Szef Wydziału Zwiadu – płk dypl. Zdzisław Jakubiszyn Z-ca d-cy brygady – Szef Służb Technicznych i Zaopatrzenia – płk Henryk Bieniek. Stan na 1 stycznia 1991

Pododdziały graniczne P-MB WOP Strażnica WOP Węgorzewo – kpt. Henryk Baranowski (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Banie Mazurskie – por. Jerzy Kośko (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Gołdap – kpt. Stanisław Szostak (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Rutka-Tartak – por. Stefan Majewski (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Sejny – ppor. Sławomir Kurdziuk (d-ca strażnicy) Graniczna Placówka Kontrolna Ogrodniki – kpt. Tadeusz Moroz (d-ca GPK) Strażnica Odwodowa WOP Augustów – mjr Andrzej Piotrowski (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Lipsk – kpt. Stanisław Chmielewski (d-ca strażnicy) Graniczna Placówka Kontrolna Kuźnica – mjr Edward Bednarczyk (d-ca GPK) Strażnica WOP Sokółka – mjr Bonifacy Skonieczny (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Gródek – kpt. Aleksander Turczyński (d-ca strażnicy) Graniczna Placówka Kontrolna Siemianówka – kpt. Edward Łopata (d-ca GPK) Strażnica WOP Białowieża – mjr Stanisław Pacewicz (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Czeremcha – por. Kazimierz Duda (d-ca strażnicy) Strażnica WOP Janów Podlaski – ppor. Janusz Wólczyński (d-ca strażnicy) Graniczna Placówka Kontrolna Terespol–Kukuryki – mjr Wiaczesław Dudzicz (d-ca GPK) Strażnica WOP Terespol – por. Paluch Kazimierz (Dowódca strażnicy) Strażnica WOP Sławatycze – kpt. Henryk Szarawarski (d-ca strażnicy). Stan na 1 stycznia 1991

Wydarzenia 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), cały wysiłek służb przede wszystkim strażnic i GPK, skierowano na ochronę granicy oraz utrzymanie porządku i bezpieczeństwa w strefie nadgranicznej, współpracując ściśle z organami milicji i Służby Bezpieczeństwa. W strażnicach normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, sięgając niekiedy głębiej. Niektóre szlaki turystyczne zostały zamknięte, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Dla umocnienia bezpieczeństwa w strefie nadgranicznej organizowano stałe akcje penetracyjne terenu przez wszystkie służby, zwłaszcza lotne patrole na motocyklach lub samochodach osobowo-terenowych. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza.

Sąsiednie brygady Kaszubska Brygada WOP ⇔ Nadbużańska Brygada WOP – 1976–30.09.1989 Kaszubska Brygada WOP ⇔ Bieszczadzka Brygada WOP – 1.10.1989–15.05.1991.

Kadra brygady Dowódcy brygady płk Longin Wasilewicz płk Stanisław Kolanko płk dypl. Józef Kosno (16.07.1986–15.05.1991).

Kierownicy sekcji KRG ppłk Zdzisław Powojewski ppłk Bolesław Karpiuk ppłk Marek Kijewski.

Przekształcenia 6 Oddział Ochrony Pogranicza → 6 Białostocki Oddział WOP → 11 Brygada Ochrony Pogranicza → 22 Brygada WOP → Grupa Manewrowa WOP Białystok → Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Białystok → 22 Oddział WOP → 22 Białostocki Oddział WOP → Podlasko-Mazurska Brygada WOP → Podlaski Oddział Straży Granicznej

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie w Białymstoku Kategoria:Brygady WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1976 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1991