Józef Adolf Czikel (ur. 7 lutego 1873 w Stanisławowie, zm. 7 kwietnia 1973 w Wiedniu) – generał dywizji Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys W 1900 roku ukończył Terezjańską Akademię Wojskową w Wiener Neustadt. Od 1 listopada 1915 roku do 1 listopada 1916 roku dowodził 56 pułkiem piechoty, a później był szefem sztabu Okręgu Wojskowego w Koszycach.
Od lutego 1919 roku do marca 1920 roku pełnił funkcję szefa sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego „Kraków”. 25 maja 1919 roku został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 listopada 1915 rokuDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 61 z 3 czerwca 1919 roku, poz. 1947.. W marcu 1920 roku objął dowództwo 8 Dywizji Piechoty. Na tym stanowisku 1 maja 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu generała podporucznika w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiejDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 18 z 15 maja 1920 roku, poz. 504.
W czerwcu tego roku wyznaczony został na stanowisko zastępcy szefa Departamentu I Ministerstwa Spraw Wojskowych, a w grudniu został szefem tego departamentu. We wrześniu 1921 powierzono mu funkcję Szefa Administracji Armii. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu generała dywizji ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie generałów.
25 sierpnia 1922 roku Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz mianował go z dniem 10 września tego roku dowódcą Okręgu Korpusu Nr V w KrakowieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 30 z 2 września 1922 roku. W 1923 przyczynił się do budowy Domu Żołnierza w Krakowie.
15 listopada 1923 roku Prezydent RP zwolnił go z zajmowanego stanowiskaDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 77 z 16 grudnia 1923 roku. Zwolnienie miało bezpośredni związek z udziałem wojska w „wypadkach krakowskich”. Z dniem 30 czerwca 1924 roku został przeniesiony w stan spoczynku „z powodu trwałej niezdolności do służby wojskowej stwierdzonej na podstawie przeprowadzonej superrewizji”Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 62 z 3 lipca 1924 roku. Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego Nr V w Krakowie z dnia 30 kwietnia 1925 roku został skazany na trzy miesiące twierdzyStanisław Lubodziecki: Sprawa gen. dyw. J. Czikiela i innych oficerów, Wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w Krakowie 30 kwietnia 1925, „Polska Zbrojna”, Nr 181 z 4 lipca 1925 roku, s. 5. Prezydent RP odrzucił jego prośbę o darowanie kary, której wykonanie sąd odroczył z powodu złego stanu zdrowia w jakim się wówczas znajdowałSprawa gen. Czikla, „Polska Zbrojna” Nr 257 z 19 września 1925 roku, s. 4.
Mieszkał w Krakowie przy ul. Wolskiej 24. W czasie okupacji niemieckiej podpisał volkslistę i wyjechał do Wiednia, zmarł tamże 7 kwietnia 1973 rokuAndrzej Żak (red.), Generałowie polscy w opinii J. Piłsudskiego,Centralne Archiwum Wojskowe im. mjr. Bolesława Waligóry, Warszawa 2012, s. 67..
Opinia marszałka Józefa Piłsudskiego Najprawdopodobniej w grudniu 1922 ówczesny przewodniczący Ścisłej Rady Wojennej, marszałek Józef Piłsudski, sporządził opinie o 96 generałach pozostających w służbie czynnej. Generała Józefa Czikla scharakteryzował w sposób następujący: Typ generała, który należy wyplenić za wszelką cenę z wojsk polskich. Kłócić się będzie zawsze ze wszystkimi, z braku laku intrygować przeciwko własnemu ordynansowi. W kłótni zapomni o wszystkiem: o ambicji i honorze innych, jak i o własnym. Nieznośny typ oficera z armji zaborczych, który był ze służalczą dyscypliną w armjach dawnych, w polskiej zaś żąda takiejże dyscypliny od podwładnych, a od siebie niczego nie wymaga. Zdatny jedynie do wyrzucenia z wojska. Nic więcej o nim powiedzieć nie mogęAndrzej Żak (red.), Generałowie polscy w opinii J. Piłsudskiego,Centralne Archiwum Wojskowe im. mjr. Bolesława Waligóry, Warszawa 2012, s. 69..
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5273 – 24 marca 1922Dekret Naczelnika Państwa z 24 marca 1922 r. L. 11445/V.M. Adj. Gen. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 10, s. 322) Krzyż Walecznych – 1921Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1957 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 38, poz. 1812) Oficer Legii Honorowej (Francja, zezwolenie Naczelnika Państwa w 1922)Decyzja Naczelnika Państwa L. 3625.22 G. M. I. z 1922 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 8, s. 250) Kawaler Orderu Korony Żelaznej III klasy z mieczami i dekoracją wojenną Krzyż Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry, 1916) Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstędze Krzyża Wojskowego (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii Krzyż Jubileuszowy Wojskowy
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione, s. 32.
Kategoria:Generałowie dywizji II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie piechoty II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej Kategoria:Polscy stulatkowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Stanisławowie Kategoria:Absolwenci Terezjańskiej Akademii Wojskowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1973 Kategoria:Dowódcy 8 Dywizji Piechoty (II RP)