Pagonowiec, epoletniczek (Epomophorus) – rodzaj ssaków z podrodziny Epomophorinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące głównie w Afryce oraz w zachodniej Azji (Arabia Saudyjska).

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 67–185 mm, długość ogona 0–12 mm, długość ucha 13–30 mm, długość tylnej stopy 12–27 mm, długość przedramienia 46–100 mm; masa ciała 20–155 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1836 roku brytyjski zoolog Edward Turner Bennett w artykule zatytułowanym O niezwykłej rudawce z Gambii, opublikowanym na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) pagonowiec gambijski (E. gambianus).

Etymologia Epomophorus: epi ‘na’; ωμος omos ‘ramię’; -φορος -phoros ‘dźwigający’, od φερω pherō ‘nosić, dziwgać’. Micropteropus: gr. μικρος mikros ‘mały’; Pteropus (rudawka). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Epomophorus pusillus .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxEpomophorus gambianus(W. Ogilby, 1835)pagonowiec gambijski2 podgatunkiAfryka Zachodnia i Środkowa od Senegalu do Etiopii; zakres wysokości: 0–2900 m n.p.m.DC: 10,8–17 cmDO: 0–0,8 cmDP: 7,5–10 cmMC: 87–155 gcentruj|150pxEpomophorus crypturusW.C.H. Peters, 1852pagonowiec mozambickigatunek monotypowyAfryka Południowa, od wschodniej Angoli i północnej Botswany na wschód do południowej Tanzanii, na południe do wschodniej Zambii; zakres wysokości: 500–2185 m n.p.m.DC: 11–17 cmDO: 0–0,5 cmDP: 7,5–8,8 cmMC: 56–140 gcentruj|80pxEpomophorus angolensisJ.E. Gray, 1870pagonowiec angolańskigatunek monotypowyzachodnia Angola i skrajnie północno-zachodnia Namibia; zakres wysokości: 0–1700 m n.p.m.DC: 13–15,8 cmDO: bezogonowyDP: 8,1–9,4 cmMC: 80–92 gcentruj|70pxEpomophorus labiatus(Temminck, 1837)pagonowiec etiopskigatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Arabia Saudyjska, zachodni Jemen i od wschodniego Sudanu i Etiopii, na południe do wschodniej Demokratycznej Republiki Konga i północno-zachodniej Tanzanii (wraz z wyspami Zanzibar i Mafia); zapisy z północno-wschodniej Nigerii, zachodnio-środkowego Czadu, Konga i Malawi; zakres wysokości: 0–2200 m n.p.m.DC: 9–11,3 cmDO: 0–0,5 cmDP: 5,8–8 cmMC: 34–64 gcentruj|150pxEpomophorus minorDobson, 1880pagonowiec małygatunek monotypowyod Sudanu, Sudanu Południowego, Etiopii i Somalii do południowo-wschodniej Demokratycznej Republiki Konga, Tanzanii (wraz z wyspą Zanzibar) i Malawi; zakres wysokości: – m n.p.m.DC: 9,6–11,5 cmDO: bezogonowyDP: 5,4–6,7 cmMC: 45–55 gEpomophorus anselliBergmans & Van Strien, 2004pagonowiec malawskigatunek monotypowyznany z 2 stanowisk w Malawi (Parki Narodowe Kasungu i Karonga) i 1 stanowiska w południowo-zachodniej Tanzanii (Ugano); zakres wysokości: 1000–1560 m n.p.m.DC: 10,4–14,5 cmDO: 0,2–0,4 cmDP: 6,8–7,7 cmMC:57–70 gcentruj|150pxEpomophorus wahlbergi(Sundevall, 1846)pagonowiec baobabowygatunek monotypowyAfryka Środkowa, Wschodnia i Południowa w Gabonie, Kongu i Angoli (na zachodzie), wybrzeża południowej Somalii na południe do wschodniej Południowej Afryki i Eswatini (na wschodzie i południu); prawdopodobnie w Kamerunie, Gwinei Równikowej i Namibii; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.DC: 10,6–18,3 cmDO: 0–0,6 cmDP: 6,7–9,5 cmMC: 68–140 gcentruj|150pxEpomophorus dobsoniidu Bocage, 1889epoletnik śpiewającygatunek monotypowyzachodnio-środkowa Angola, południowo-wschodnia Demokratyczna Republika Konga, Zambia, Malawi i północna Botswana; prawdopodobnie Namibia, wątpliwie Rwanda i północna Tanzania; zakres wysokości: 0–1890 m n.p.m.DC: 13–18,5 cmDO: 0–0,1 cmDP: 8–9,2 cmMC: około 120 gMasa ciała podana tylko dla samców.Epomophorus grandis(Sanborn, 1950)pagonowiec samotnygatunek monotypowypółnocna Angola (znany z miejsca typowego w Dundo) i wybrzeże Konga (Pointe-Noire); zakres wysokości: 0 m n.p.m.DC: około 9,9 cmDO: 0,4–0,8 cmDP: 6,2–6,6 cmMC: brak danychcentruj|150pxEpomophorus pusillusW.C.H. Peters, 1868epoletniczek drobnygatunek monotypowyod Senegalu i Gambii przez Czarną Afrykę (za wyjątkiem Kotliny Konga) do zachodniej Etiopii i Ugandy, na południe do zachodnio-środkowej Angoli i południowej Demokratycznej Republiki Konga; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.DC: 6,7–10,3 cmDO: 0–0,4 cmDP: 4,6–5,6 cmMC: 20–43 gEpomophorus intermedius(Hayman, 1963)epoletniczek większygatunek monotypowypółnocna Angola oraz południowo-zachodnia i południowa Demokratyczna Republika Ludowa; zakres wysokości: około 600 m n.p.m.DC: brak danychDO: 0,3–0,5 cmDP: 5,7–6,7 cmMC: 35–40 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Uwagi

Przypisy Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Rudawkowate